Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/140 K.2022/896

... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/140

KARAR NO : 2022/896

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI

... - ... ... VEKİLİ : Av. ... -

DAVA

TTK 763.md. Uyarınca Kıymetli Evrak İadesi

DAVA TARİHİ : 26/07/2021

KARAR TARİHİ : 11/11/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 08/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ...'ın kira alacağına karşılık olarak aldığı ve hamili bulunduğu keşidecisi... Elektrik Üretimi Elk. Taah. Müh. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti. olan ve ...İnşaat Ltd. Şti emrine yazılı, Türkiye ... Bankası A.Ş. Erzurum Şubesine ait 0177196 seri numaralı ... Hesap numaralı, 30.06.2021 keşide tarihli ve 27.500,00-TL bedelli çeki kaybetmiş bulunduğunu, buna istinaden taraflarınca Mersin ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/178 Esas sayılı dosyasıyla çek iptali davası açıldığını, ancak davalı tarafça 12.07.2021 tarihinde dosyaya sunulan beyanda çekin kendisinde olduğunu beyan ettiğini, bu nedenlerle Yerel Mahkemenin 13.07.2021 tarihli ara kararıyla TTK'nın 763. maddesine göre çek iade davası açarak belgeyi dosyaya ibraz etmesi için süre verdiğini, davalının müvekkilinin kızı olup dava konusu çeki müvekkilin bilgisi dışında aldığını, durumdan haberi olmayan müvekkilinin bu nedenlerle çekinin kaybolduğunu düşünerek çek iptali davası açtığını, nitekim çek bedelinin borçlu firma tarafından müvekkile de ödendiğini,

ayrıca davalının müvekkilinden herhangi bir alacağı da bulunmadığını, keşidecisi Yılmazsu Elektrik Üretimi Elk. Taah. Müh. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti. olan ve ...İnşaat Ltd. Şti emrine yazılı, Türkiye ... Bankası A.Ş. Erzurum Şubesine ait ... Hesap numaralı, 0177196 Çek Seri Nolu, 30.06.2021 keşide tarihli 27.500,00-TL çekin iadesine karar verilerek dosyaya ibraz edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı ...'ın çek üzerinde hak sahibi olmadığını, çekin zayi olduğuna dair Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sundukları sözde çek fotokopisinin sahte olduğunu, zira çekin aslının ...' da bulunan ... Bankası A.Ş.' ye sunulduğunu ve bu aslının bir örneği dosyaya celp edildiğinde, fotokopi üzerinde yazan ''... ... OFİS KİRA ''ibaresinin aslının üzerinde olmadığının açıkça görülebileceğini, davacı vekilinin görevini kötüye kullanarak iş bu davaları açmanın yanısıra , aynı zamanda mahkemeyi yanıltma ve evrakta sahtecilik suçlarını da işlediğini, bu davanın neticesinde mahkeme tarafından bu hususta suç duyurusunda bulunulmasını beyanla usule ve esasa dair itirazlar ve açıklamaları gözetilerek davanın reddini savunmuştur.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, davacının hamili olduğu çekin rızası hilafına elinden çıktığı ve davalının bunu haksız olarak iktisab ettiği iddiasıyla TTK 818 maddesi yollamasıyla 763 maddesi kapsamında çekin iadesi davasıdır.

Celp edilen çek suretinin yapılan incelemesinde; keşidecinin dava dışı Yılmazsu Elektrik Üretimi Elk.Taah.Müh.Hiz.Tic.San.Ltd.ŞT, lehtarın ...İnşaat Ltd.Şt. olduğu, lehtar tarafından davalı ...'a ciro edildiği, bunun tarafından da çekin bankaya ibraz edildiği, çekin 30/06/2021 keşide tarihli 27.500,00 TL meblağlı olduğu, süresinde yapılan ibrazda Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/178 esas ve 25/03/2021 tarihli karar istinaden işlem yapılmadığının yazıldığı, çek üzerinde davacının keşideci, lehdar, ciranta vs sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/178 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından çeki kaybettiği gerekçesiyle hasımsız zayi belgesi verilmesi davasının açıldığı, davalının dosyaya çekin kendisinde olduğunu bildirmesi üzerine mahkemece, istirdat davası açılması için davacıya süre verildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili verilen süreye rağmen herhangi bir delil ibraz etmemiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından, davacı tarafından dava konusu çekin rızası dışında elinden çıktığı iddiasıyla hasımsız olarak zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığı, yargılama aşamasında dava konusu çeki elinde bulunan davalının çeki ibraz ederek davaya müdahil olduğu, mahkemece TTK 763.maddesi uyarınca iade davası açılması için süre verildiği, davacının verilen sürede mahkememizde açtığı dava ile dava konusu çekin rızası dışında elinden çıktığı iddiasıyla iadesini talep ettiği, yukarıda izah edildiği üzere davacının dava konusu çekin üzerinde herhangi bir sıfatının bulunmadığı,

dava dışı keşidecisi şirket yetkilisi tarafından imzalanarak dava dışı lehdara verildiği, bu şirketin de ciro ederek çeki davalıya temlik ettiği, davalı tarafından da bankaya ibraz edildiği, ciro silsilesine göre davalının yetkili hamili olduğu anlaşılmıştır.

TTK 790 maddesi uyarınca müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan çeki elinde bulunduran hamil olarak görünüyor ise yetkili hamil sayılır. 792. Madde de ise; çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin çek elinden geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

TTK 763.maddesi uyarınca iade davası açan davacı dava konusu çekin hiç bir yerinde ilgili olarak bulunmamaktadır. Beyaza ciro varsayılsa bile yukarıdaki kanun maddelerinde de belirtildiği üzere çekin elinden rızası dışında çıktığını ve davalı hamilin çeki kötü niyetli iktisap etmiş olduğunu ispatlaması gerekir.

Olaymızda davalı ciro silsilesine göre yetkili hamil olup çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusuru bulunduğuna dair herhangi bir delil sunulmadığından davacının subut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiştir.