Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/271 K.2022/958

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/271 Esas - 2022/958 T.C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/271

KARAR NO : 2022/958

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

HAKİM : ... KATİP :...

DAVACI :... DAVALILAR : ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 08/04/2022

KARAR TARİHİ : 25/11/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 21/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı Kurumun bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması için ihale yoluyla özel güvenlik şirketlerinden hizmet alımları yapıldığını, davalı firmalarla hizmet alım sözleşmesi düzenlendiğini, bu kapsamda dava dışı işçi Murat Tahan'ın özel güvenlik işçisi olarak davacı kurumun özel güvenlik işlerini üstlenen davalı şirketlerin bünyesinde 21.03.2015-30.05.2017 tarihleri arasında çalıştığını, iş akdinin işyerinin kapatılması sebebiyle sona erdiğini, 2 yıl 1 ay 20 günlük çalışmasının karşılığı olarak 4.935,87.-TL kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığını, bu ödemenin rücusu için açılan davada ...5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/799E.

2021/174K.

Sayılı ilamı ile davalı şirketlerden tahsiline karar verildiğini ancak o dönem yürürlükte olan TİS hükümleri gereğince kıdem tazminatı farkı olarak 17.01.2018 tarihinde 1.499,14.-TL daha ödeme yapıldığını, arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamadığını, davalı yüklenicilerin bu personelin işvereni olup kanuni tüm yükümlülükleri yerine getirmekle yükümlü olmaları nedeniyle ödenen tutarın davalı şirketlere rücu edilmesi zorunluluğunun hâsıl olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile ödenen 1.499,14.

TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek sözleşme faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Özel Güvenlik şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: İlk başta davacının ihale ettikleri işçi sayısını depoları kapatarak azaltmaları sonucu işçilerin iade edildiği beyanının hakkın kötüye kullanılması olduğunu, sözleşme ve şartnamelerde işçilik alacaklarının rücusuna dair düzenleme bulunmadığını, ihale makamının kıdem tazminatı yönünden müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkiline rücu imkânının bulunmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını beyanla haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, davacının hizmet alım sözleşmesine istinaden davalı yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

...5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/799 E. 2021/174 K. sayılı dosyası, ödeme belgeleri, hizmet alım sözleşmeleri, bilirkişi raporu ile getirtilmesi gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.

...5. Asliye Ticaret Mahkemesinin UYAP üzerinden gönderilen belgelerin incelemesinde; Davacı Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından davalılar aleyhine açılan rücuen tazminat davasının kabulüne karar verilerek davacı tarafından dava dışı işçi Murat Tahan'ın işyerinin tasfiye edilmesi nedeniyle davacı tarafından kıdem tazminatı olarak 4.935,87-TL yaptığı ödemenin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Dava dışı işçi Murat Tahan'ın davacı Kurumun bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması için Özel Güvenlik Hizmet Alım İşinde alt işveren davalı şirketler bünyesinde 21.03.2015/30.05.2017 tarihleri arasında 2 yıl 1 ay 20 gün hizmeti çalışmış olduğu, işyerinin tasfiye edilmesi nedeniyle davacı Kurum tarafından dava dışı işçiye kıdem tazminatı olarak 4.935,87-TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı Kurum ile davalılar arasında yapılan Kurumun bina ve eklentilerinin güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi için Özel Güvenlik Hizmeti Alımı İşine ait Sözleşme, teknik şartname ve idari şartnamenin incelenmesinde.

Sözleşmelerin 22. Maddesinde atıfta bulunulan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38.maddesinde; yüklenici, çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az elverişle olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır.

Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır dendiği anlaşılmıştır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay 23. HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)

Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu alınmıştır.

15/08/2022 tarihli hesap bilirkişi Yasemin Karakurt Dinçer'den aldırılan bilirkişi raporunda özetle; " Davacının dava dışı işçi Murat Tahan için ödediği ve talep ettiği 1.499,14.-TL miktardan talep edebileceği toplam tutarın 1.499,14.-TL olduğu, bu tutarın;

87,61.-TL'den davalı ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti.'nin,

1.411,53.-TL'den davalılardan iş ortaklığını oluşturan ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. & ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı,

Mahkemece davalıların yarı yarıya sorumlu olacaklarının kabulü halinde yarı yarıya sorumluluk tutarının 749,57.-TL olduğu, bu tutarın;

43,80.-TL'den davalı ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti.'nin,

705,77.-TL'den davalılardan iş ortaklığını oluşturan ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. & ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı,

Mahkemenin kabulüne göre belirlenen tutara ödeme tarihi olan 17.01.2018 tarihinden itibaren faiz yürütülebileceği" rapor edilmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde; dava dışı işçinin davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, dava dışı işçinin TİS hükümlerinden doğan işçilik alacaklarının talebi hakkında davacı tarafından dava dışı işçiye ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını bilirkişi raporlarında belirtilen 1.499,14-TL doğrultusunda talep etme hakkı bulunduğu, dava dilekçesinde belirtilen davacının ödediği tüm bedeli davalıdan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu,

buna göre kabul edilen 1.499,14-TL'nin davalı alt yüklenici şirketlerden ödeme tarihleri olan 17/01/2018 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verileceği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.