Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/297 K.2024/637

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2022/297 Esas - 2024/637 T.C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/297 Esas

KARAR NO : 2024/637

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/04/2022

KARAR TARİHİ : 05/11/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 06/12/2024

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının ...İvedik Organize Sanayi Bölgesinde bulunan ...Otomotiv Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti.nde 03/02/2011 tarihinde meydana gelen patlamada yaralandığını, ameliyatlara girmiş halen üzerinde cam parçaları ile yaşadığını, olayla ilgili olarak ...Cumhuriyet Başsavcılığınca 2011/17600 Sor.No ile sürdürülen soruşturmada, Cumhuriyet Savcılığı tarafından görevlendirilen Bilirkişi Heyetinin Raporunda ...Gaz San. ve Tic.

A.Ş. ile yan kuruluşu olan ... Asetilen Gazları San. ve Tic.Ltd. Şti.nin CNG (doğalgaz) dolum ve satış lisansları olmamasına karşın ...gazı doldurttukları oksijen tüplerini daha sonra boşaltarak yeniden oksijen gazı doldurttukları ve oksijen tüplerinde kalan ...partikülleri sebebiyle patlamaların meydana geldiği tespit edildiğini, patlama ve ölüm olayları ile ilgili olarak ...Gaz San.Tic.A.Ş. ile ...

Asetilen Gazları San.ve Tic.Ltd.Şti. yetkilileri hakkında açılan ceza davası, ...10.Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/256 E. sayılı dosyası ile görüldüğünü, sorumlulara ceza verildiğini, ...5.İş Mahkemesi'nin 2013/724 E. 2021/324 K. No'lu gerekçeli kararına göre, bu patlamadan dolayı davacının yaralandığı ve sürekli iş görmezlik -maluliyet oranının 10,3 olduğu tespit edildiğini, ...Bölge Adliye Mahkemesinde bozulmuş ve ...5. İş Mahkemesinin 2022/86 Esas aldığını, ...; ...Ltd.

Şti. çalışanı olup, Müvekkil, patlamaya yol açan haksız eylemler sebebiyle zarara uğradığını, bu haksız eylemlerde hiçbir kusuru da bulunmadığını, ...Gaz San. ve Tic. A.Ş. ve ... Asetilen Gazları San. ve Tic.Ltd.

Şti. faaliyet konuları itibarıyla yaptırmaları zorunlu olmasına karşın Tehlikeli Maddeler Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmadığını, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, davacının yaralanması sebebiyle doğan belirsiz alacak niteliğindeki zararların belirlenmesi, maddi tazminatının hesaplanması ve sonradan ıslah edilmek üzere şimdilik ... için 500,00.-TL olmak üzere tazminatının olay tarihi olan 03/02/2011 tarihinden işleyecek avans faizi davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 25/09/2024 tarihli dilekçesinde 250 TL olan sürekli iş göremezlik ve efor kaybı tazminatı talebini 199.000 TL'ye, 250 TL olan geçici iş göremezlik tazminatı talebini 1.000,00 TL'ye çıkardığını bildirmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu olayda davacı iş yerinde çalışırken meydana gelen patlama sonucu sakatlanmış olup olayın bir iş kazası olduğunu, görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğunu, aynı patlama ile ilgili ...6. İş Mahkemesinin 2014/892 E sayılı ve ...19. İş Mahkemesi 2012/201 E sayılı dava dosyaları olduğunu, işvereni ...Oto Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti'ye karşı dava konusu patlama neticesinde yaralanması sebebiyle ...5.

İş Mahkemesi 2013/724 Esas sayılı dosya ile tazminat davası açılmış olup yapılan yargılama neticesinde yerel mahkeme kararına karşı davacı tarafından istinafa başvurulduğunu ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yerel mahkeme kararının kaldırıldığını ve akabinde ...5.

İş Mahkemesi'nin 2022/86 Esas numarası ile yargılamanın devam ettiğini, derdestlik itirazının olduğunu, 2 yıllık süre geçtiğinden davanın başkaca bir incelemeye gerek olmaksızın zamanaşımı sebebiyle reddini talep ettiğini, 03/02/2011 tarihinde meydana gelen patlama sonucu davacının maluliyeti iş kazası vasfında olduğundan iş kazasının tespitine ilişkin müfettiş raporu ile SGK ve ...San. ve Tic. Ltd. Şti, ...Gaz. San. Ve Tic. A.Ş., ... ... Gaz. San. Tic. Lt.

Şti, ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İvedik Org. San. Bölg. OSB yönetimi, Bilim San. Ve Tekn.

Bakanlığı, Yenimahalle Belediye Başkanlığı’na ihbarını istediklerini, davalının sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu kaza ile ilgili ceza dosyasının celbini, davacılar tarafından alınmış ödemeler ve açılmış tüm dava bilgilerinin bildirilmesini, davacılara bu kaza sonucu SGK tarafından ve başkaca ödeme yapılıp yapılmadığı tespit edilmesini istediklerini, kurum açısından temerrüt oluşmadığını, avans faizin istenemeyeceğini, ...Gaz Sanayi A.Ş.‘ nin yaptıracağı Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortasının ancak kendi faaliyet alanı ile sınırlı üçüncü kişilerin zararını kapsaması, olay ...San.

Ve Tic. Ltd. Şti. ‘nde meydana gelen patlamanın bu şirketlerin yaptıracağı poliçenin teminatı kapsamında olmaması nedeni ile alan itibariyle sorumlu olmadığını, ...San. Ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından yaptırılacak poliçe açısından da Genel Şartların A.4 maddesinin ç bendi gereğince davacının anılan şirketin çalışanı olması nedeniyle poliçe teminat kapsamı dışında bulunması nedeni ile kurumun sorumluluğunun bulunmadığını belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, ...10. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2011/256 esas sayılı dosyası, ...5. İş Mahkemesi'nin 2022/86 esas sayılı dosyası, kazaya ilişkin tutanaklar, davacıya ait tedavi belgeleri, bilirkişi raporları, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 03/02/2011 tarihinde meydana gelen patlama nedeniyle davacının geçici iş görmezlik ve sürekli iş görmezlik zarının davalıdan tazmini istemine ilişkindir. Davacının 03/02/2011 tarihinde meydana gelen patlamada yaralandığı, davacı vekilinin ...Gaz Sanayi A.Ş.‘nin yaptıracağı Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortasını yaptırmadığını, bu nedenle davalı güvence hesabının zarardan sorumlu olduğunu belirterek davacın sürekli ve geçici iş göremezlik zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.

Geçici Ve Sürekli İş Görmezlik, Tedavi Masrafları, Ekonomik Geleceğin Sarsılması TBK'nun "Bedensel zarar" başlıklı 54. maddesinde bedensel zararlar "(1) Tedavi giderleri, (2) Kazanç kaybı, (3) Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, (4) Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar" olarak belirtilmiş, bedensel zarara uğrayan kimsenin tamamen veya kısmen çalışamamasından ve ilerde ekonomik yönden uğrayacağı yoksunluktan kaynaklanan zarar ve ziyanı ile bütün masraflarını zarar verenlerden isteyebileceği belirtilmiştir.

Bu zararlar doktrin ve Yargıtay uygulamaları ile, geçici iş göremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı, sürekli iş göremezlik (kalıcı sakatlık yada maluliyet) nedeniyle çalışma gücü ve kazanç kaybı, tedavi giderleri ve tüm iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak kabul edilmektedir.

Bakanlar Kurulu’nun 21.01.2010 tarih ve 2010/190 Karar Sayılı “Tehlikeli Maddeler İçin Yaptırılacak Sorumluluk Sigortaları Hakkında Karar”Resmi Gazetenin 11.03.2010 gün ve 27518 sayılı nüshasında yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bakanlar Kurulu Kararı madde (1) uyarınca “Tabii veya sentetik, katı, sıvı veya gaz şeklinde bulunan her türlü yanıcı, parlayıcı, patlayıcı ve yakıcı maddelerin üretimi, depolanması, taşınması, satımı ve kullanımı faaliyetlerinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamındaki tehlikeli atıkların toplanması, taşınması, geçici ve ara depolanması,

geri kazanımı, yeniden kullanılması ve bertarafı faaliyetlerinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler, söz konusu mesleki faaliyetlerinin icrasında meydana gelebilecek kazalar sonucu, kusurları olsun veya olmasın üçüncü kişilerin uğrayacakları maddi ve bedeni zararlara karşı, her faaliyeti için ilgilisine göre tehlikeli maddeler ve tehlikeli atık mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.” düzenlenmiş olup, tehlikeli maddeler ve tüpgaz sorumluluk sigortaları yaptırılması zorunlu sigorta olarak kabul edilmiştir.

Bakanlar Kurulunun 2010/190 sayılı kararına istinaden Devlet Bakanlığının 09.05.2010 gün ve 27576 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan tebliği ile Tehlikeli Maddeler Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile Tüp Gaz Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalarına uygulanacak Tarife ve Talimat gösterilmiştir. ...Gaz San. ve Tic. A.Ş. ve ... Asetilen Gazları San. ve Tic.Ltd.

Şti. faaliyet konuları itibarıyla yaptırmaları zorunlu olmasına karşın Tehlikeli Maddeler Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmadıkları gerekçesi ile Güvence Hesabı'nın sorumlu olduğu belirtilmiştir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14/2 maddesi ve bu maddeye dayanılarak hazırlanan 26.07.2007 günlü 26594 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Güvence Hesabı Yönetmeliği”nin 9/b maddelerinde yer alan “Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için” hükmü uyarınca meydana gelen zarardan davalı Güvence Hesabı sorumlu bulunmaktadır.

11.3.2010 tarih ve 2010/190 sayılı Tehlikeli Maddeler İçin Yaptırılacak Sorumluluk Sigortaları Hakkında Kararın Sigorta yaptırma zorunluluğu başlıklı 1. maddesinin (1) tabii veya sentetik, katı, sıvı veya gaz şeklinde bulunan her türlü yanıcı, parlayıcı, patlayıcı ve yakıcı maddelerin üretimi, depolanması, taşınması, satımı ve kullanımı faaliyetlerinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı çevre kanunu kapsamındaki tehlikeli atıkların toplanması, taşınması, geçici ve ara depolanması,

geri kazanımı, yeniden kullanılması ve bertarafı faaliyetlerinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler, söz konusu mesleki faaliyetlerinin icrasında meydana gelebilecek kazalar sonucu, kusurları olsun veya olmasın üçüncü kişilerin uğrayacakları maddi ve bedeni zararlara karşı, her faaliyeti için ilgisine göre tehlikeli maddeler ve tehlikeli atık mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.

Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası Genel Şartları‘nın Sigortanın Kapsamı başlıklı A.2 maddesine göre bu sigorta, 11.3.2010 tarih ve 2010/190 sayılı Tehlikeli Maddeler İçin Yaptırılacak Sorumluluk Sigortaları Hakkında Kararda belirtilen tehlikeli Maddelerle İlgili mesleki faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişilerin söz konusu mesleki faaliyetleri dolayısıyla meydana gelebilecek bir kaza sonucunda, kusurları olsun olmasın üçüncü kişilerin doğrudan doğruya uğrayacakları bedeni ve maddi zararlara karşı sorumluluklarını temin etmektedir.

Dava konusu patlamanın gerçekleştiği ve davacının çalışanı olduğu ...San. Ve Tic. Ltd. Şti. iş yerinde tehlikeli madde kullanmasına rağmen Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortasını yaptırmamıştır. ...Gaz Sanayi A.Ş.’nin (üretim faaliyetinde bulunması), ...Otomotiv Yedek Parça San. Ve Tic. Ltd. Şti.‘nin (Tehlikeli maddelerin Kullanımı) sebebiyle yaptırılması gereken poliçenin yaptırılmamış olması vakıası.

Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı A.4 maddesinin ç bendi gereğince “Sigortalıya vekalet akdi veya hizmet akdiyle ya da başka bir şekilde bağlı olarak çalışan kimselere gelen zarar ve ziyanlar” sigorta teminatının kapsamı dışında kalmaktadır. ...San. Ve Tic. Ltd. Şti ‘nin çalışanı olduğundan davalı kurum genel şartlar kapsamında sorumlu olmadığını belirtmiştir.

...10.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2011/256 E. 2015/192 K. Sayılı dosyasından yapılan yargılama neticesinde, patlamaların ...Şti. Ve Özkanlar Şti. Ye ait binalarda aynı tarihte farklı zamanlarda meydana geldiği, ...lisansını beklemeden doğalgaz dolumu, taşınması ve satış organizasyonunu sevk edip yönlendiren olayın başından itibaren yeterli tedbirleri almayan ...Şti. Ve ... Şti. nin bir kısım yetkilileri ve yetkili personelinin kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu gerekçesiyle taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olmak suçundan hürriyeti bağlayıcı cezayla cezalandırılmalarına karar verildiği görülmektedir.

Davacının yaralandığı olayla ilgili hükmedilen yargı kararlarında, dolum öncesi tüplerin içinde kalan oksijenin doğalgaz dolumunu takiben reaksiyona girerek kullanıcı personelin vanayı açması ile birlikte aniden patlaması sonucu meydana geldiği, ...Gaz San. Tic. A.Ş.

Tarafından bu tüplerin dolumu, satışı ve dağıtımının yapıldığı, tehlikeli maddeler ile iştigal eden ...A.Ş. nin mesleki faaliyeti gereği yaptırmak zorunda olduğu sigortayı yaptırmadığı, sigortanın kapsamının belli bir coğrafi alan ile sınırlandırılamayacağı, bu hususların Yargıtay aşamasından geçerek kesinleştiği (Yargıtay 11.H.D.

Nin 19.01.2015 tarihli 2014/14852 E. 2015/553 K. Sayılı onama kararı ile 24.11.2015 tarihli 2015/5153-12452 K. Sayılı karar düzeltme isteminin reddi, 02.05.2019 tarihli 2019/74 E. 2019/3351 K.) anlaşılmış olup, davalı Güvence Hesabının sorumlu olduğu yönünde kararlar verilmiştir. (...BAM 23.H.D. 2019/2102 E. 2021/643 K. )

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, Adli Tıp Kurumu'nun 23/02/2024 tarihli raporunda, davacının 03/02/2011 tarihinde geçirdiği iş kazasına bağlı arızası sebebiyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası Grup 10 kabul olunarak: Gr 10 IV (4.........10) %14, E cetveline göre %10,3 (yüzdeonvirgülüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, iyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği, başka birinin sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı belirtilmiştir.

20/09/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, Tehlikeli Maddeler için Yaptırılacak Zorunlu Sorumluluk Sigortalarına ilişkin tarife ve talimatların incelenmesinde tehlikeli maddeler ile üretim, depolanma, taşınma, satım ve kullanım faaliyetinde bulunanların her birinin kendi faaliyet alanını kapsamak üzere Tehlikeli Maddeler Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırmak zorunda olduğunu, davacının çalıştığı işyeri ...Şti. ile zararın meydana gelmesinde kusuru ...Gaz. ..Şti. ve .....Şti.

Nin sorumluluk sigorta poliçesini yaptırmadıklarını, Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı A.4 maddesinin ç bendi gereğince “Sigortalıya vekalet akdi veya hizmet akdiyle ya da başka bir şekilde bağlı olarak çalışan kimselere gelen zarar ve ziyanlar” sigorta teminatının kapsamı dışında kaldığını, davacının şirket çalışanı olduğunu, sorumluluğun Güvence Hesabına yönetilmesinin kabulü halinde ise poliçe limitlerindeki zararın garamaten paylaştırılması neticesinde sorumluluk tutarının,

davacı ...'in 9 ay iyileşme dönemindeki zararı net 4.223,57 TL davacı ...'in sürekli iş kaybının %10,3 olmasından dolayı zararının net 886.877,27 TL olmak üzere toplam net 891.100,84 TL olarak hesaplandığını, davalı kurumun sorumluluk tutarının ise poliçe limiti olan 200.000 TL ile sınırlı olduğu belirtilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 23/02/2024 tarihli Adli Tıp Kurumu raporu ile 20/09/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya kapsamına göre 03/02/2011 tarihinde meydana gelen patlamada davacının Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca Grup 10 meslek grup numarasına göre Gr 10 IV (4.........10) %14, E cetveline göre %10,3 oranında meslekte kazanma gücünden kaybedecek, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabilecek derecede yaralandığı,

davacının 9 ay iyileşme dönemindeki zararı net 4.223,57 TL, sürekli iş kaybının %10,3 olmasından dolayı net zararının 886.877,27 TL olduğu, ancak davalı Güvence Hesabının sorumluluk tutarının poliçe limiti olan 200.000,00 TL ile sınırlı olduğu;

Tehlikeli Maddeler için Yaptırılacak Zorunlu Sorumluluk Sigortalarına ilişkin tarife ve talimatlara göre tehlikeli maddeler ile üretim, depolanma, taşınma, satım ve kullanım faaliyetinde bulunanların her birinin kendi faaliyet alanını kapsamak üzere Tehlikeli Maddeler Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırmak zorunda olduğunu, davacının çalıştığı işyeri ...Şti. ile zararın meydana gelmesinde kusuru olan ...Gaz Sanayi A.Ş.’nin ve ...

Şti.'nin sorumluluk sigorta poliçesi yaptırmadıkları, 20/09/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporunda Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı A.4 maddesinin ç bendi gereğince “Sigortalıya vekalet akdi veya hizmet akdiyle ya da başka bir şekilde bağlı olarak çalışan kimselere gelen zarar ve ziyanlar” sigorta teminatının kapsamı dışında kaldığı belirtilmişse de, dava konusu patlamanın gerçekleştiği ve davacının çalışanı olduğu ...San.

Ve Tic. Ltd. Şti.'nini yanında kazanın oluşumuna sebebiyet veren ve ayrı tüzel kişilikleri bulunan ...Gaz San. ve Tic. A.Ş. ile yan kuruluşu olan ... Asetilen Gazları San. ve Tic.Ltd. Şti.nin de Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası yaptırmaması nedeni ile davacının zararından davalı Güvence Hesabının sorumlu olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır