Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/4 K.2022/680

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/4 Esas - 2022/680 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/4

KARAR NO : 2022/680

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

HAKİM :... KATİP : ...

DAVACI :...

DAVALI : ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 04/01/2022

KARAR TARİHİ : 09/09/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14/09/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile ... inşaat- ...Hafriyat iş ortaklığı arasında Sinop Doğalgaz Boru Hattı Yapım İşi için 16.04.2012 tarihinde hizmet alımı işine ilişkin sözleşme imzalandığını, müvekkil kuruluş tarafından davalı şirketin yüklenicisi olduğu sözleşme kapsamında çalıştırdığı işçilerden... ın müflis ... İnşaat... Şti ile ...Hafriyat Konfeksiyon İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine ...

26. İş Mahkemesinde açtığı işçilik alacaklarından kaynaklı davanın 2016/1045 Esas sayılı dosyasında (Eski 4. İş Mahkemesi'nin 2015/ 1259 Esas) kısmen kabul edildiğini, istinaftan geçerek kesinleştiğini, kararın ...

6. İcra Dairesinin 2021/7787 Esas sayılı dosyası ile infaza konularak icra takibi başlatıldığını, icra dosyasına müvekkil kuruluşun 13.07.2021 tarihinde 142.257.38 TL ödediğini, bununla birlikte bahsi geçen dava sürecinde ...30 TL vekalet harcının 19.01.2016 tarihinde, toplam 358,40 TL İstinaf kanun yoluna başvurma harcı ile İstinaf karar harcının 28.02.2019 tarihinde, 8.50 TL vekalet suret harcının 09.07.2021 tarihinde, 13,40 vekalet pulunun 09.07.2021 tarihinde olmak üzere toplam 384,60 TLnın ilgili mahkeme veznesine yatırıldığını, ayrıca dava dosyası kapsamında 711,19 TL bakiye karar harcının 16.06.2021 tarihinde,

3.550.86 TL bakiye karar harcının 16.06.2021 tarihinde olmak üzere toplam ...062.85 TLnın ilgili mahkeme veznesine yatırıldığını, bahsi geçen dava sonucunda müvekkil kuruluşça toplam 146.704.03 TL ödenmek zorunda kalındığını, yüklenici ...- ...İş Ortaklığı ile imzalanan sözleşmeler gereğince işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumlu bulunduklarını ileri sürerek 146.704.03 TL'nin bu bedeli oluşturan her bir kalemin müvekkil tarafından ödendiği tarihten itibaren ayrı ayrı işletilecek olan ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya yapılan usulüne tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, taraflar arasında kurulan hizmet alımlarına ait sözleşmeler uyarınca dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı tarafından işçiye ödenen tazminattan davalının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise ne miktarda sorumlu olduğu noktasındadır.

Davacı ve davalı tacir niteliğinde olduğundan görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kabul edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. " hükmü bulunmaktadır.

Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.

Davacı ile davalı şirket arasında yapılan hizmet alım sözleşmesine istinaden çalışan dava dışı işçi... tarafından davacıya ve davalının içinde bilindiği iş ortaklığına karşı açtığı dava sonucunda; ... 26. İş Mahkemesinin 2016/1045 E.-2018/548 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verildiği, ... BAM 5. HD.'nin 2019/1199 E. ve 2021/7787 K. Sayılı ve 25/05/2021 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun kabulü ile esas hakkında yeniden karar verilerek davanın kısmen kabul kısmen reddine kesin olarak karar verildiği, kararın bu suretle kesinleştiği, dava dışı işçinin mahkeme ilamını ... 6.İcra Dairesinin 2021/7787 esas sayılı dosyada takibe koyması üzerine davacının icra dosyasına 14/07/2021 tarihinde 138.445,78-TL ödediği anlaşılmıştır.

Dava dosyasına taraflar arasında akdedilmiş hizmet sözleşmeleri ve şartnameler ibraz edilmiş, HMK nın 266. Maddesi gereğince bilirkişi raporu alınmıştır.

24/06/2022 tarihli Hesap Uzmanı Bilirkişi ... 'tan aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "-Davacı... -Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. ile davalı şirket ...Hafriyat Konfeksiyon İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi -Müflis ... inşaat İş Ortaklığı arasında hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, davacı ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, kanaatine varması durumunda;

dava dışı işçinin İş mahkemesi kararında toplam hizmet süresinin 25.04.2012-09.04.2015 tarihleri arasında çalıştığı, çalışma süresinin tamamının davalı ...Hafriyat Konfeksiyon İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi -Müflis ... inşaat İş Ortaklığında geçti; davacının dava dışı işçi... ile ilgii ...

Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 25/05/2021 Tarih 2019/ 1199 Esas ve 2021/1362 Karar Sayılı ilamı gereğince toplam 142.892.43 TL ödemenin tamamını davalı ...Hafriyat Konfeksiyon İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'den rücuen tazminini talep edebileceği kanaatine varıldığı" rapor edilmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay 23.HD 2017/732 E, 2020/2372 K; 2019/952 E, 2020/2536 K; 2019/1417 E, 2020/2515 K; 2019/782 E, 2020/1037 K). Davacının (...İnşaat....)davalı ...Hafriyat... Ltd. Şti. İş ortaklığı arasındaki 16/04/2012 tarihli Hizmet Alım Sözleşmenin 30'uncu maddesi, sözleşme'nin eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 20, 34/5, 34/8 ve 49.maddeleri incelenmiştir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalı yanında çalıştığı, bu çalışması karşılığı işçilik alacaklarından kaynaklı davacı ve davalı hakkında açılan dava neticesi yapılan ilamlı icra takibi sonrası davacı tarafından ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferilerini talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, davacının bu talep hakkı karşılanırken yukarıda Yargıtay ilamında belirtilen olgulara uygun olarak yargısal denetime elverişli hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının dava dışı işçiye ödediği bedelden 142.892437-TL'sini bu esaslara göre davalıdan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu,

fazlaya ilişkin istemin ise reddi gerektiği, ödeme tarihi itibarıyla davalının temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan bu tarihten itibaren tespit edilen tutarlara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.