Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/412 K.2022/450

Mahkememizde açılan menfi tespit davasının yapılan ön incelemesi sonunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacılar dava dilekçesinde özetle. Ankara 12. İcra Dairesinde 2020/1881 Esas sayılı dosyası ile davalı tarafından, icra dosyasında borçlunun ... Hayvancılık Gıda Et Entegre İnşaat Taşımacılık Petrol Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.

Olduğunu, borçtan dolayı taraflarına sırasıyla 89/1 ve 89/2 Haciz ihbarnamesi gönderilerek borçlunun taraflarından alacağının olup olmadığı bilgisinin gönderilmesinin istendiği, sonradan 28/05/2022 tarihinde 3. Haciz İhbarnamesinin gönderildiğini, 1. Ve 2. Haciz ihbarnamelerinden haberlerinin olmadığını, cevap verme süresinin dolduğunu, 3. Haciz ihbarnamesinin 01/06/2022 tarihinde tebliğ edildiğini, davacıların takip borçlusuna herhangi bir borcunun bulunmadığını, icra dosyasında söz konusu borcun tahsilini engellemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulünü,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, 2004 sayılı İİK 89/3 hükmüne göre açılmış menfi tespit davasıdır.

İİK 89/3 "Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir.

Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir.

İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106 ncı maddede belirtilen süreler işlemez.

Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Üçüncü şahıs açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Bu fıkraya göre açılacak menfi tespit davaları maktu harca tabidir. "

Dava dilekçesinde icra takibinin kambiyo senedine dayalı olduğu belirtilerek uyuşmazlığın çözümü için Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiş ise de;

TTK' nın 4. Maddesinde bir davanın ticari dava niteliğinde olup olmadığının tespiti bakımından 3 ayrı kıstas kabul edilmiştir.

Bunlardan ilki, tarafların sıfatına ve işin ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın TTK' da ve diğer kanunlarda ticari sayılan davalardır, bunlar mutlak ticari davalardır, TTK' nın 4.(1) hükmünde a ile f bentlerinde sayılmıştır.

Bunlardan ikincisi, yalnız bir ticari işletme ile ilgili olan davalar olup TTK' nın 4(1-son) cümle uyarınca 2. Grup ticari davalar olup, bir tarafın ticari işletmesinde ilgili olması yeterli görülmüştür.

Üçüncü grup ise nispi ticari davalar olup, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Doktrinde 2004 sayılı İİK 89/3 maddesine göre açılan menfi tespit davaları için görevli Mahkemenin 6100 sayılı HMK' nın 2. Maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu ifade edilmiştir. (Baki KURU İcra İflas Hukuku El Kitabı 2. Basım 2013 sayfa 476). İİK' da 89/3. Maddesine dayalı açılacak davalarda görevli mahkeme yönünden bir düzenleme yapılmamıştır.

2004 sayılı İİK' nın 89/3 hükmü uyarınca açılan menfi tespit davasında davacılar ile takip alacaklısı arasında doğrudan ticari ilişki bulunmadığından ve kanunda görevli Mahkeme konusunda özel bir düzenleme bulunmadığından, TTK' nın 4. Maddesinde belirtilen mutlak ve nispi ticari davadan söz edilemez.

Her ne kadar davanın dayanağı olan icra takibi kambiyo senedine tabii ise de davacıların kambiyo senedinde herhangi bir sıfatla yer almaması sebebiyle eldeki davanın taraflar arasında kambiyo senedinden kaynaklı bir ilişkinin bulunduğundan ve davanın bu gerekçeyle mutlak ticari dava olduğundan söz edilemez. Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ...

Dairesinin 2022/1550 Esas - 2022/1046 Karar sayılı emsal ilamında da kambiyo senedine dayalı icra takibi nedeniyle takipte taraf olmayan 3. Kişilere gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle açılan menfi tespit davasında Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna işaret edilerek yerel Mahkeme kararı kaldırılmıştır. Bu itibarla davanın 6100 sayılı HMK' nın 2. Maddesi gereğince genel görevli Mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekir.

Netice olarak açılan davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığından usulden reddine, dosyanın talep halinde görevli Mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.