Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/461 K.2023/746

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/461 Esas - 2023/746 T. C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2022/461

KARAR NO : 2023/746

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/02/2019

KARAR TARİHİ : 05/12/2023

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 27/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı ...Genel Müdürlüğü Su İnşaat Daire Başkanlığının talebi üzerine, ...Bahçe Karadalak Temiz Su Arıtma Montajı Modüler Su Deposu için davacı tarafça yapılan teklifin davalı tarafça şifahen kabul edildiğini, şifahi olarak yapılan görüşmeler üzerine davacının ilki 204 m3 ve İkincisi 251 m3 hacimli olmak üzere iki adet prizmatik galvaniz modüler su deposunu davalı şirkete teslim etme taahhüdünde bulunduğunu, taahhüdünü yerine getirdiğini, ancak ödeme alamadığını, teklif mektubunda belirtilen depoların davacı şirket tarafından davalı kurumun belirttiği ...Karadalak temiz su arıtma tesislerine montajının yapılarak faaliyete geçirildiğini,

bu depoların davalı kurumca bir yılı aşkın süredir kullanılıyor olmasına rağmen, davalı kurum tarafından davacı şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, ...Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/10 D. İş dosyası ile yapılan işin tespit ettirildiğini, davalı kurum adına fatura düzenlendiğini, davalının faturaya itiraz ettiğini, bunun üzerine davalı hakkında ...15.

İcra Müdürlüğünün 2018/14232 sayılı dosyasıyla genel haciz yoluyla takip yapıldığını, davalının 19/12/2018 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu ileri sürerek, borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptaline ve takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Söz konusu iş ile ilgili olarak, davalı nezdinde bir bilgi ve belge bulunmadığını, davacının dilekçesinde işin kendisinden şifahen talep edildiği iddiasını kabul etmediklerini, İdarenin yasal mevzuat çerçevesinde iş ve işlem yaptığını, basiretli bir tacirin kamu kurumu ile yapacağı işlerin mevzuat çerçevesinde belirli bir usul ve prosedüre tabi olacağını bilmesi gerektiğini, davacının usulsüz ve kanuna aykırı olarak birinin yap demesiyle işi yapmış ise bunun sonuçlarına kendisinin katlanmak zorunda olduğunu, ayrıca davacının iş bedelini neye göre belirleyerek icra takibi başlatığının taraflarınca anlaşılamadığını,

bir kamu kuruluşu olan idarenin yapacağı işlerde yapım, hizmet, mal alımı vs. ne olursa olsun kanuni düzenlemeleri dikkate almak zorunluluğunun olduğunu, ihale yasası gereği işlemlerin tamamlanması gerekli olurların alınması ve teknik usul ve prosedürün takip edilmesi gerektiğini, davacının iddialarının hiçbir yasal dayanağınım olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, vekaletsiz iş görmeden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanarak yapılan yargılama neticesinde 28/04/2021 tarih ve 2019/85 Esas - 2021/335 sayılı kararıyla.

"Davacı sözlü sözleşmenin varlığını iddia etmekte ise de davalının 2560 sayılı yasa ile kurulan kamu kuruluşu olduğu, İhale Kanunu ile İhale Sözleşmeleri Kanunu'na göre yasal prosedür yürütülerek alım-satım ve yapım sözleşmelerinin imzalanması gerektiği , dava konusu işin ihale mevzuatına uygun ihale süreci ve sözleşme imzalanmaksızın yaptırıldığı, dolayısıyla usulüne uygun yapılmış bir sözleşme bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yargıtay'ın yerleşik içtihat ve uygulamalarında, usule uygun prosedür sürdürülerek sözleşme yapılmaksızın iş ve imalât yapılması ve bunun iş sahibi yararına olması halinde bedelinin 6098 sayılı TBK'nın 526 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca ve yapıldığı yıl piyasa rayiçleri ile istenebileceği kabul edilmektedir (Y.15.H.D., 2006/3356 esas- 2006/3950 karar, aynı daire 2020/1299 esas- 2021/59 karar).

Mahkememizce bu doğrultuda bilirkişi raporu aldırılmış, davacının sözleşme olmaksızın gerçekleştirdiği iş ve imalatların neler olduğu, davalı iş sahibi yararına olup olmadığı, davalı yararına ise yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçleri ile bedeli konusunda inceleme yapılarak rapor tanzim ettirilmiş, is konusu su depolarının davalı kullanımında olduğu ve bu bağlamda davalı yararına kabul edilmesi gerektiği, itibar olunan bilirkişi raporu ışığında işin teslim tarihi itibariyle değeri tesbit ettirilerek vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca davalıdan tahsil olanağı bulunduğu,

alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiği ve alacağın likit olmadığı" gerekçesi ile, ...15. İcra Müdürlüğünün 2018/14232 esas sayılı dosyasında davalının 425.980,00 TL yönelik itirazının iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

Kararın istinafı üzerine ...BAM 31. HD nin 02/06/2022 ve 2021/523 E 2022/569 K sayılı ilamıyla ;"..Somut olay yapılan açıklamalar çerçevesinde değerlendirildiğinde; davacı eser sözleşmesinin varlığı konusunda yazılı bir belge sunamamıştır. Davacının akdi ilişkinin varlığı hususunda sunduğu tek belge olan teklif formu altında davalı tarafça atılmış bir imza yahut yapılmış bir işlem yoktur. Yazılı delil başlangıcı söz konusu değildir.

Davalı tanık dinlenmesine açıkça muvafakat etmiş değildir. Bu nedenlerle tanık delili ile eser sözleşmesinin varlığı ispatlanamaz. Diğer yandan davalı iş sahibi ..., Kamu İhale Kanunu'na tabidir. Kamu İhale Kanunu'na tabi yerlerde ne şekilde sözleşme yapılacağı anılan yasada düzenlenmiş olup, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na uygun resmi bir sözleşme ilişkisi davacı tarafından kanıtlanamamıştır.

Yargılama aşamasında mahkemece alınan bilirkişi raporunda, davalı ticari defterlerinde dava konusu işle ilgili bir kaydın bulunmadığı belirtilmiş, ancak davacı ticari defterleri incelenmemiştir.

Mahkemece öncelikle işin yapıldığı iddia edilen 2018 yılına ait davacı defterleri bilirkişi heyetine incelettirilmeli, dava ve takip dayanağı faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, form Bs belgesi ile vergi dairesi müdürlüğüne bildirilip bildirilmediği, irdelenmeli, söz konusu su depolarının yapıldığı arazinin kime ait olduğu, tapu sicil müdürlüğünden sorulmalı, söz konusu su depoları için Belediye Başkanlığında bir kayıt ve belge bulunup bulunmadığı, yapıların imara uygun olup olmadığı,

kaçak yapı durumunda bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, kaçak veya imara aykırı yapılar söz konusu ise yüklenicinin bir iş bedeli talep edip edemeyeceği konu ile ilgili Yargıtay içtihatları doğrultusunda değerlendirilmeli, davacının "gerçek vekaletsiz iş görme" hükümlerine göre bir alacak talep edip edemeyeceği yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde irdelenmeli, vekaletsiz iş görme nedeniyle alacak talep edilebileceğinin kabul edilmesi halinde, bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak, işin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre her iki depo için de ayrıntılı bir hesaplama yaptırılmak suretiyle, iş bedeli belirlenmelidir.

Eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verilmesi doğru olmamıştır." gerekçesiyle kararımız kaldırılarak dosya geri çevrilmiştir.

Davalı ...den su depolarının bulunduğu yerin tapu kayıt bilgileri temin edilerek , ...Tapu sicil müdürlüğünde depoların bulunduğu araziye ilişkin tapu kayıtları celp edilmiş , ...ye ait tarla vasıflı 7378 ada 1 parsel ve üzerinde aratma tesisi bulunan 7377 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar olduğu görülmüştür. ...Belediyesinde, söz konusu tapulu parseller için alınan bir yapı ruhsatı olup olmadığı sorulmuş, verilen cevapta söz konusu depolara yönelik herhangi bir yapı ruhsatına ve yapı kullanım izin belgesinin bulunmadığı bildirmiştir. Polatlı Vergi Dairesinde, davacıya ait 2018 yılı BS /BA formları celp edilmiş, söz konusu faturanın bildirilmediği anlaşılmıştır.

Dosya önceki heyete tevdi edilerek, dosyaya celp edilen kayıt ve bilgiler ile taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak, BAM kararı da nazara alınarak rapor hazırlanması istenmiştir.

Heyetin sunduğu 25.05.2023 tarihli raporda; davalı ...'ye ait ticari defterlerde, dava ve takip dayanağı 07.12.2018 tarihli 082728 numaralı 425.980,00.-TL tutarındaki fatura ile ilgili olarak herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmadığı ve 31.12.2018 tarihi itibariyle taraflar arasında herhangi bir borç-alacak bakiyesi bulunmadığı, davacı şirketin ticari elektronik defterlerinde; dava ve takip konusu faturanın 07.12.2018 tarihine kaydedilip daha sonra 18.12.2018 tarihinde ters kayıt yapılmasından kaynaklı olarak davacı şirket ile davalı ...arasında 31.12.2018 tarihi itibariyle herhangi bir borç-alacak bakiyesi bulunmadığı,

davacı şirketin 2018 yılına, ilişkin BS/BA bildirimleri arasında dava ve takip dayanağı 07.12.2018 tarihli 082728 numaralı 425.980,00.TL tutarındaki faturaya rastlanmadığı, davacı alacağını 15.06.2018 tarihli teklif mektubuna dayandırdığı, teklifin dosyaya sunulan sayfalarında davalı idare yetkililerinin herhangi bir imza, mühür ve var ise kaşelerinin bulunmadığı,

ancak montajı yapılan 204 m3 ve 251 m3 su depolarının teklifte belirtilen depolarla aynı nitelikli ve kapasitede oldukları, her iki deponun yapılan piyasa araştırmaları neticesinde faturada belirtilen bedelin yapıldığı 2018 yılı piyasa rayiçlerine uygun olup bedelinin teslim tarihi itibarıyla KDV dahil 425.980,00 TL olduğu, dava tarihi itibarıyla 466.100,00 TL olacağı, BAM kaldırma kararında belirtilen söz konusu su depolarının yapıldığı arazinin kime ait olduğu, yapıların imara uygun olup olmadığı, kaçak yapı durumunda bulunup bulunmadığı hususlarının uzmanlık alanları dışında kaldığı ", belirtilmiştir.

...Belediyesince, söz tapu parsellerideki depolara yönelik herhangi bir yapı ruhsatına ve yapı kullanım izin belgesine rastlanılmadığı bildirmiş ise de, Mahkememizce söz konusu su depolarının kaçak yapı olup olmadığının tespiti amacıyla, inşaat bilirkişi ve fen bilirkişisiyle keşif icra edilerek alınan 23.10.2023 tarihli raporda; ...Genel Müdürlüğü tarafından yaptırılan “Bala

Bahçekardalak Temiz Su Arıtma Tesisine” gidilerek yapılan incelemelerde, tesise güvenlik kulübesi olan nizamiyeden girildiği, tesisin doğu cephesinde bulunan açık alanda,1 adet 251 m3 hacimli

prizmatik galvaniz modüler kaplı su deposu, 1 adet 204 m3 hacimli

prizmatik galvaniz modüler su deposu olmak üzere 2 adet deponun mevcut

olduğu, halihazırda depoların müştemilatları ile birlikte çalışır

vaziyette ve faal durumda oldukları ve modüler su

depolarının üzerinde davacı MEKSİS firmasının panel etiketlerinin bulunduğu, depoların oturduğu beton kaidelerin ...tarafından yapıldığı/ yaptırıldığının dosya içeriğinde bulunan 15.08.2018 tarihli teklif

mektubundan anlaşıldığını, tapu

kaydından tesisin yer aldığı 6.837,82 m2 yüzölçümlü tarla vasfındaki 7378

ada 1 parsel taşınmaz malikinin ...Genel Müdürlüğü olduğu, yine 8.364,35 m2 yüzölçümlü “ARITMA TESİSİ” niteliğindeki 7377 ada 1

parsel taşınmazı malikinin ...Genel Müdürlüğü olduğu, söz

konusu tesisin kapalı alanının bir kısmı Arıtma tesisi niteliğindeki

7377 ada 1 parsel taşınmaz üzerine inşa edildiğini, ...Belediye Başkanlığı Fen İşler Müdürlüğü'nün 17.01.2023 tarih

ve E-7424 sayılı cevabi yazısında; söz konusu parsele yönelik yaptığımız

arşiv taraması sonucu herhangi bir yapı ruhsatı ve yapı kullanma belgesine

rastlanmadığının bildirildiği, yine belediyenin 02.05.2023

tarih ve E-8794 sayılı cevabi yazısında; 7378 ada 1 parselin kadastro

parseli olduğu, uygulama imar kapsamında olmadığı ve yapıya ilişkin ruhsat

başvurusunun bulunmadığı, 7378 ada 1 parsel üzerinde ...’ye ait başka bir tesisin

bulunduğu (çökeltme havuzu olabilir), dava konusu arıtma tesisine hizmet

verdiği ve parselin dava konusu ile ilgisinin bulunmadığı .

Ek planlardan da görüleceği üzere; ......Bahçekardalak “Su Arıtma

Tesisinin” kapalı alanının yaklaşık %90’ı ile tesise bitişik açık alanda

bulunan ve beton kaideler üzerine oturtulan dava konusu 2 adet su deposunun

164 ada 1 parsel Orman arazisi üzerine inşa edildiği,

Kamusal alanlarda “Arıtma Tesisine” ilişkin ruhsat verme ve işletme yetkisinin

...Büyükşehir Belediyes (...) ye ait olduğu, bu tesisin 2014 yılından bu yana

...ilçesinin mahallelerine hizmet verdiği ve 2018 yılında yapılan tadilatlar

ile yenilenerek kapasitesinin arttırıldığı ve Ters Osmoz (RO) yöntemiyle

içmesuyu arıtma tesisi olarak hizmet vermeye devam ettiğini, dava konusu galvaniz su depolarının söz konusu arıtma tesisinin eksiksiz

çalışması ve hizmet vermesi bakımından zorunlu bir unsuru konumunda olduğunu, ana tesisin kurulu olduğu 73/77 ada 1 parsel taşınmaz kaydından malikin ...Genel Müdürlüğü ve Niteliğinin 'arıtma tesisi' olması nedeniyle kamuya yıllardır hizmet eden tesisin kaçak olmadığı, bu tür tesislere ruhsat verme yetkisinin ...Büyükşehir Belediyesi (...) yetkisinde olduğu tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, BAM kararı, tapu kaydı, belediye yazı cevabı, bilirkişi heyetlerince hazırlanan raporlar hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının takip ve dava konusu yaptığı fatura konusu iki adet su deposunun vekaletsiz iş göreme hükümleri uyarınca davacı tarafından yapıldığı ve davalıya ait arıtma tesisine kullanıldığı , kaçak yapı niteliğinde olmadığı, fatura bedelinin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine uygun olduğu anlaşılmakla, davacının davasının kabulü ile davalının takibe yaptığı itirazın iptaline, alacak miktarı likit olmadığından davacının icra inkar tazminatının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.