Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/63 K.2022/614

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/63 Esas - 2022/614 T. C.

ANKARA

ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO

2022/63 Esas

KARAR NO : 2022/614

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 26/01/2022

KARAR TARİHİ : 07/07/2022

GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 20/07/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

DHMİ Genel Müdürlüğünün hizmet binası ile işletmekte olduğu havalimanlarındaki temizlik hizmetleri piyasaya yaptırılmakta olduğunu, Milas Bodrum Havalimanı'nda ihtiyaç duyulan temizlik hizmetlerinin davalı firmalar tarafından farklı dönemlerde sunulduğunu, davalılar bünyesinde çalışan işçilerinden ...'ın yasal şartları tamamlayarak işten ayrıldığı ve 21.01.2000 - 21.07.2019 tarihleri arasındaki çalışmasına istinaden haketmiş olduğu 57.771,21 TL brüt kıdem tazminatı ödemesinin 09.08.2019'da ödendiğini,

bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlulukları oranından davalı yüklenici firmalardan rücuen tahsili için işbu davayı açtıklarını belirtmişlerdir.

Davalı ... Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic Ltd. Şti vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Davacı le aralarında imzalanan sözleşmelerin maktu ve tek taraflı olarak hazırlandığını, Müvekkili firmanın işçilerle ilgili tüm talimatları kurumdan aldığını, istihdamın davacı kurum tarafından sağlandığını, sözleşmelerde işçilerin iş akitlerinin sona ermesi nedeni ile doğacak işçilik alacaklarından yüklenicilerin sorumlu olduğuna dair bir madde olmadığını, 6552 sayılı yasanın 8. Maddesi ile 4857 sayılı kanunun 112.

Maddesinde " Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14'üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara.

4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı sen kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir." Şeklinde belirtildiğini, Bu madde gereğince işçinin talep ettiği alacak kalemlerinin ilgili kurumca ödenmesi gerektiğini, müvekkili kurumun yapılan ödemeler açısından herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davanın usul ve esastan reddi gerektiğini belirtmişlerdir.

Diğer davalılara yapılan tebliğe rağmen davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

Osmaniye Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazıldığı görüldü.

Davacı davayı ıslah etmiş ve ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.

Mahkememizce hesap konusunda uzman bilirkişi Talip Bilgili'den rapor aldırılmıştır.

Dava, davacının hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri, SGK kayıtları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.

Dava dışı işçi ...'ın hizmet alım sözleşmelerine bağlı olarak 21/01/2000-21/07/2019 tarihleri arasında davalıları yanında işçi olarak çalıştığı, işten ayrılması üzerine dava dışı işçiye davacı kurum tarafından banka kanalıyla 57.771,21-TL kıdem tazminat için 09/08/2019 tarihinde ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır.

Hesap bilirkişisi Talip Bilgili'den 23/05/2022 tarihinde bilirkişi rapora göre özetle.

Dava dışı işçi ...'A davacı tarafından 09.08.2019 tarihinde ödenen 57.332,73 TL kıdem tazminatı ve 438,48 TL kıdem tazminatı damga vergisi tutarı ile ilgili, Yargıtay kararlarında, Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu olmadığını, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve Ssosyal haklarının dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiğini, detayları raporun inceleme ve hesaplamalar kısmında verildiği üzere, dava dışı işçiye ödeme sorumlu olduğunu, işçilik alacaklarından, davacı ile sözleşme imzalayan davalı firmaların kıdem Tazminatı ödemelerinden dava dışı işçinin davalılarda çalıştıkları süreler ile sınırlı olmak üzere tüm davalıların sorumlu olduğunu, davalıların sorumluluğunda bulunan 50.220,59-TL alacaktan Ürün Tic.

Taah... Ltd. Şti'nin 11.448,24TL'den... Medikal Tem. Elekt... Ltd. Şti'nin 2.209,74TL, ... 2.731,60TL sorumlu olduğunu rapor etmiştir.

Bilirkişi raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir.

Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. ...

Deliller değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davada taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı dönemlerin dosyamız arasında bulunan SGK kayıtlarına göre tespit olunduğu, bu çalışması karşılığı kıdem tazminatı için davacı tarafından işçiye ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferileri talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, bir kısım davalı vekilinin zamanaşımı itirazının eldeki davada uygulanması gerekli zamanaşımı süresinin TBK md. 73/1 maddesi gereğince 10 yıl olması nedeniyle reddi gerektiği (bkz. bu konuda Yargıtay HGK'nun 2013/3-1814 esas ve 2013/715 karar sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı), mahkememizin eldeki davaya bakmakla yetkili ve görevli olduğu,

yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatı ve ferisinden işçinin davalı alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden tarihler dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesi tüm işverenlerin ayrı ayrı sorumlu olması esasına uygun olarak yargısal denetime elverişli şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, dava dışı işçinin davalılar dışındaki diğer alt işverenler nezdindeki çalışmasının yapılan hesaplamada ayrık tutulduğu,

davacının dava ve ıslah dilekçesinde taleple bağlılık ilkesi gereği istem konusu ettiği ve ödediği tüm bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu, ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan bu tarihten itibaren tespit edilen talep gibi tutara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte mahkememizce... karar sayılı ilamında belirtilen ilkeler ışığında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda her bir davalının sorumluluk kapsamı ayrı ayrı belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

ır