Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/663 K.2024/701

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/639 Esas - 2024/676

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ...

ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : 2023/639

KARAR NO : 2024/676

DAVA

Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 19/09/2023

KARAR TARİHİ : 15/11/2024

G. KARAR YAZIM TARİH : 25/11/2024

Mahkememizde açılan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili tarafından davalının ''.... .... .... '' adresinde bulunan şubesinden, .... .... .... paket aracın satın alındığını, araç bedelinin 19/06/ 2023 tarihli fatura ile karşı tarafa ödendiğini, aracın bir hafta sonra kendilerine teslim edildiğini, teslimden yaklaşık iki hafta kullandıktan sonra aracın güneşe çıkması sonucunda ''Sol ön kapı''nın boyasının diğer kapıların boyasından farklı olduğunun fark edildiğini, bunu üzerine derhal ekspertiz incelemesi yaptırdıkları ve alınan raporda belirtilen kapının boyalı olduğunun tespit edildiğini,

bunun üzerine satılanın ayıpsız misliyle değiştirilmesi yönündeki seçimlik hakkın kullanıldığının noter ihtarıyla karşı tarafa bildirildiği, talebin kabul edilmediğini, arabuluculuk görüşmelerinde de sonuç alınmadığını belirterek; ayıpsız yenisi ile değiştirilmesi, mümkün olmadığı takdirde aracın karar tarihindeki piyasa bedelinin iadesine ve ayıp tespiti için yaptırılan ekspertiz ücreti 1.500,00 TLnin ve yargılama giderlerinin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Öncelikle müvekkili şirketin adresinin İstanbul /Ümraniye de bulunduğundan yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek yetki itirazı nedeni ile davanın usulden reddine, aksi halde ise de davacının talebinin açıklattırılmasına, yine ayıp iddiası yönünde gerekli bilirkişi incelemesi yaptırarak yasal düzenlemeye uygun olarak davanın reddin karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.

DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ticari araç satımı nedeniyle ayıpsız misliyle değiştirilmesi, mümkün olmadığı takdirde aracın piyasa rayiç değerinin tazmin istemine ilişkindir.

Davacı vekili dellil olarak;19/06/2023 tarihli faturaya, ekspertiz raporuna 17/07/2023 tarihli ekspertiz ücretine ilişkin faturaya, ... 53. Noterliği'nin 18/07/2023 tarih ve 20930 yevmiye numaralı ihtarnamesine, tanık, bilirkişi incelemesi ve yemin deliline, davalı vekili ise; 06DUG315 plakalı aracın tramer kayıtlarına, takyidat kayıtlarına, servis kayıtlarına, trafik kayıtlarına, garanti belgesine, satış faturası ve teslim tesellüm belgesine, zorunlu trafik ve kasko sigortalarına, tanık, keşif ve bilirkişi incelemesine dayanmıştır.

Öncelikle davalının yetki itirazının, HMK nun 10. Maddesi kapsamında aracın ... da teslim edildiği, bu kapsamda söz konusu sözleşmenin icra ve edimin ifa edildiği yer olmakla bu hüküm kapsamında ... Mahkemeleri ve tarafların tacir olduğu nazara alınarak Mahkememizin yetkili ve görevli olduğu anlaşılmakla, reddiyle yargılaması sürdürülmüştür. Arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında yazılı bir araç alım sözleşmesinin mevcut olmadığı, ancak taraflarca sunulan 19/06/2023 tarihli ve davalı şirket tarafından davacı adına düzenlenen e-faturada, Renault Zoe intense R135 marka bir adet aracın 863.425,19TL+KDV+ÖTV'siyle birlikte toplam 1.120.725,90 TL 'ye satıldığı, görülmüştür.

...Oto Ekspertiz Çözümleri atentli 17/07/2023 tarihli belgede; .... ..... .... model araca ilişkin rapor olduğu ve dış gövde raporu kısmında sol ön kapının boyalı olduğunun rapor edildiği, bu ekspertiz işlemi için aynı tarihli KDV dahil 1.500,00TL'lik fişin adı geçen ekspertiz firmasınca kesildiği, Yine Renault atentli kağıtta" 17/07/2023 boya ölçümü alınmıştır. Boya kontrol özellikle sol ön kapıda boya olduğu beyanı talepli, 17549252 numaralı dosya ile teknik ekibe bilgi verilmiştir." ifadesinin yer aldığı, anlaşılmıştır.

...

53. Noterliği'nin 18/07/2023 tarih ve 20930 yevmiye nolu davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ihtarnamede; karşı taraftan satın alınan 2023 Model Renault Marka Zoe İntense R135 model aracın tesliminden sonra sol ön kapının güneşte durması sebebiyle diğer kapılarla renk farkı olduğunun fark edildiğini, ayıbın tespiti için firmalarına başvurulduğu ve aracın 17549252 numaralı dosya ile teknik ekiplerine teslim edildiğini, geri dönüş yapılmadığını, ayıplı araç sebebiyle mağdur olduklarını, araca ilişkin yapılan tespit ve muayene sonucu taraflarına bu ihtarın tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde bildirilmesini,

ayrıca araçtaki ayıbın 17/07/2023 tarihli ekspertiz raporu ile tespit edildiği ve sol ön kapının boyalı olduğunun anlaşıldığını, bu nedenle 6098 sayılı TBK'nun 227. Maddesi gereğince satılanın ayıpsız misliyle değiştirilmesi vede ekspertiz ücretinin iadesi hususunda ihtar tebliğinden itibaren 7 günlük mehil verildiği, bu ihtarnamenin 19/07/2023 Tarihinde davalı şirkete e tebliğ yolu ile tebliğ edildiği ve 26/07/2023 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.

Sigorta Gözlem Merkezi'ne müzekkere yazılarak, araca ilişkin var ise hasar kayıtlar celp edilerek, Mahkememizce oluşturulan nitelikli hesap bilirkişisi .... .... .... oluşan bilirkişi heyetinden araç başında keşfi yaparak alınan 09/05/2024 tarihli raporda. "Davaya konu.

RENAULT ZOE marka, 5A0605C243012 motor numaralı, VFLAGO00070469761 şasi numaralı, 2023 model, 06 DUG 315 plakalı araçta, yapılan keşif işlemleri esnasında sol ön kapıda, çıplak gözle yapılan inceleme ve muayenede iddia edildiği gibi bir boya işlemi müşahede edilememiş olmakla birlikte davacının dosyaya sunduğu ekspertiz raporunda sol ön kapıya sonradan boya işlemi yapıldığının belirtildiği,

Mahkemece bu ekspertiz raporuna itibar edilmesi halinde aracın ayıplı olarak telakki edilmesi gerekeceği, bu ayıbın basit bir muayene ile anlaşılamayacağı nedeniyle gizli ayıp hüviyeti taşıyacağı, davacının TBK'nun 227.maddesindeki seçimlik hakkını aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi yönünde kullandığı, ancak söz konusu boya işleminin araçta oluşturduğu değer kaybının 199.240,08 TL olduğu hesaplanmış olup bu tutarın aracın bedeline oranı ile ayıbın aracın yürüyen aksamına ilişkin olmaması ve güvenli sürüşe engel olmaması hususları karşısında davacının seçimlik hakkı konusunda takdirin Mahkemeye ait olduğu" rapor edilmiştir.

Bilirkişi raporuna karşı davalı vekili itirazları vede raporun teknik incelmeyi içermediği anlaşılmakla, Mahkememizce yeniden nitelikli hesap uzmanı bilirkişi Lütfiye Yazkan Bilgin, Makine Yüksek Mühendisi Prof.

Dr. Mehmet Eroğlu ve Kimya Yüksek Mühendisi Kırali Mürtezaoğlu'ndan oluşturulan heyetle birlikte araç başında keşif yapılarak, teknik incelemeyi içerir şekilde rapor istenmesi üzerine mevcut heyetçe hazırlanan 23/09/2024 tarihli raporda; dava konusu araç başında 26/07/2024 tarihinde Adliye Ek Bina otoparkında Mahkeme huzuruyla inceleme yapıldığı, inceleme neticesinde aracın bağımsız bir oto test merkezinde tarafların katılımıyla incelenmesinin sağlandığı, bu şekilde yapılan incelemede dava konusu aracın gösterge panelinde herhangi bir arıza olmadığı,

ancak boya ölçümü neticesinde motor kaputu sol ön kapının tekrar boya işlemi görerek boyanmış olduğu, kapı ayarı yapılmasına bağlı olarak üst vidadan ayar yapıldığı, sol ön kapının değişmediği, sol arka kapıda kapı ayarına bağlı vida ayar izi olduğu, kapı parçasının orijinal olduğu, bu şekilde boya örtüsü kalınlığının olması gereken 75-150 mikrondan daha yüksek kalınlıkta olduğu, bu şekilde aracın sol kapısının boyalı olduğu ve ölçülen aracın sol ön kapının ölçülen boya kalınığının bilimsel veriler ve fabrikasyon boya kalınlığı ile uyuşmadığı, sol ön kapının boya bakımından tekrar işleme tabi tutulduğu,

bu boyama işleminin dava konusu aracın 26/ 10/2023 tarihli çarpışma şeklinde karıştığı dava tarihinden sonraki kazadan sonra yapılan bir işlem olmadığı, kullanıcının uhtesinde iken boyama işleminin yapılmadığını, söz konusu ayıbın gizli ayıp olduğu, araçta gizli ayıplı/boyalı parça olması kullanımını, güvenliğini ve ondan beklenen faydayı direkt etkileyici bir unsur olmadığı ancak güncel piyasa koşullarında bir araçta boyalı parça bulunması nedeniyle 2. El piyasasında değer kaybına sebep olduğu,

bu nedenle aracın satış tarihindeki ayıpsız değerinin serbest piyasa koşullarında 1.352.000,00TL olacağını, aynı tarihteki ayıplı değerinin ise 1.080.000,00TL olacağı, aracın 19/06/2023 tarihli faturaya göre 1.120.725,90 TL ' ye satıldığı nazara alındığında, ayıptan kaynaklı ikinci el piyasasındaki bedelinin 895.254,42TL olacağı ve bu nedenle(1.120.725,90TL- 895.254,42TL)= 225.441,48TLdeğer kaybı bedelinin olduğunun tespit edildiği, yine araçtaki boya farkının gizli ayıp olduğu,

bu ayıbın aracın sürüş konforunu, araçta beklenen faydayı ve güvenliğini olumsuz etkilemediğini, sadece serbest piyasa koşullarında değer kaybına neden olacağı belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 23/1 maddesinde;“Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ve mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır.” hükmü düzenlenmiştir.

6098 sayılı TBK'nun menkul satımına ilişkin bölümde yer alan 219.maddesinde. “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi niteliği ve niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasında sorumlu olur.

Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur" hükmünün yer aldığı, yine aynı yasanın 227.maddesinde: "satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: “1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, satış faturası, ihtarname, ekspertiz raporu ve son heyetten alınan teknik incelemeyi içerir bilirkişi raporu ile yukarıda yazılı yasal düzenleme nazara alındığında; davacının, davalıdan 19/06/2023 tarihinde 1.120.725,90TL bedelle satın aldığı 1 adet Renault Zoe İntense R135 marka aracın sol ön kapısının fabrika çıkışından sonra boyandığı ve diğer kısımlarına göre renk farkının bulunduğunu 14/07/2023 tarihinde tespiti, sonrasında süresinde davalıya başvurusu üzerine bir cevap alamadığı,

17/07/2023 tarihinde ekspertize başvurduğu ve sol ön kapıda boya olduğunun tespiti üzerine 18/07/2023 tarihli noter ihtarı ile ayıp ihtarında bulunarak, seçimlik hakkının ayıpsız misliyle değiştirilmesi yönünde kullanıldığı, ancak talebinin kabul görmemesi üzerine 19/09/2023 tarihinde işbu davayı açarak ayıpsız misliyle değişimi, olmadığı takdirde karar tarihindeki piyasa değeri üzerinde bedel indirimini talep ettiği, Mahkememizce alınan teknik inceleme içeren son heyet raporda sol ön kapıdaki boya kalınlığının, aracın davacıya tesliminden önce davalı tarafından yapılan boyama nedeniyle olması gereken kalınlıktan fazla olduğu,

kapının orijinal olduğu, bu ayıbın gizli ayıp niteliğinde bulunduğu, aracın tesliminde yapılan muayene ile anlaşılamayacağı ve daha sonra kullanım sırasında anlaşılabileceği, davacının süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunduğu, söz konusu ayıbın aracın sürüş konforunu, araçta beklenen faydayı ve araç güvenliğini olumsuz etkilemediğini, ancak serbest piyasa koşullarında değer kaybına neden olabileceği ve bu miktarın 225.471,48TL olduğu bildirilmiştir. TBK'nun 227.

Maddesi gereğince davacının ayıplı teslim nedeniyle seçimlik hakları düzenleniş olup, davacı alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanmasını, ayıbın niteliği ile TMK'nun 2. Maddesi nazara alındığında, hakkın kötüye kullanımı niteliğinde bulunduğu anlaşılmakla, hakkaniyet gereği satış bedelinin indirilmesine ve bu kapsamda araçta oluşan değer kaybı miktarında ödediği bedelin iadesine karar vermek gerekmiş, davacının davasının kısmen kabulü yönünde aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Ayrıca fazla ödenen bedel olduğu kabul edilerek 19/06/2023 satış bedelinin ödendiği tarih nazara alınarak, avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Yine davacının misliyle değişim yada rayiç değer yerine hakkaniyet gereğince bedel indirimine hükmedilmesi, davacı ayıp ihbarı talebine kayıtsız kalınması nedeniyle yargılama giderleri davalı üzerinde bırakılmıştır.