Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/797 K.2023/110

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı Sultan Şengül'e ait; ... plakalı aracın, müvekkil şirket tarafından. 1247105021 sayılı Birleşik Kasko Sigorta poliçesi ile 09/06/2021 - 09/06/2022 tarihleri arasında oluşabilecek hasarlara karşı güvence altına alındığını, 15.12.2021 tarihinde, sigortalı aracın.

Ankara İli, Etimesğut İlçesinde, 2. İnönü Caddesi ile Bozhötük Caddesi arasındaki Endora Göksu Konutları ile Konum Eryaman inşaatı arasındaki kavşaktan geçiş yaptığını, bununla birlikte söz konusu kavşak içindeki yer alan, 1 metre derinliğinde ve 9 metre uzunluğundaki alanda daha önce kazı çalışması yapıldığını ve akabinde bu alanın yumuşak dolgu malzemesi ile dolgusu yapılmış olup, dolgu malzemesinin yağış nedeni ile boşalması sonucu bu alanda 10-15 cm derinliğinde çukur oluştuğunu, sigortalı aracın da geçişi esnasında söz konusu çukura girdiğini ve akabinde aracın hasarlanarak stop edip durduğunu, araçta hasar meydana geldiğini,

sigorta şirketi tarafından 23/12/2021 tarihinde 2.500TL ödeme yapıldığını ileri sürerek ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeni ile ödenen 11.652,60TLnin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Öncelikle davacı tarafından kazanın vuku bulmasına sebebiyet verdiği iddia edilen çukurun, müvekkil şirket tarafından meydana getirilip getirilmediğinin tespiti ile müvekkil şirket tarafından meydana getirilmiş olsa dahi teknik şartnameye, uygun kapatıldığının ve yol onarım/asfalt dökümü gibi işlemelerin müvekkil şirketin sorumluluğunda olmadığının tespitinin gerektiğini beyanla zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev ve yetki itirazında bulunarak davanın reddini savunmuştur.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, tek taraflı trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından kasko poliçesi kapsamında sigortalısına ödenen bedelin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Öncelikle mahkememizce 6102 s. TKK 4, 5 maddeleri uyarınca öncelikle uyuşmazlık konusunun ticari dava niteliğinde olup olmadığı ve Asliye Ticaret Mahkemesinin bu davaya görevli olup olmadığının mahkemece tespit edilmesi gerekir.

6102 s. TTK m. 5/1'de yapılan düzenlemede, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Ticaret mahkemeleri ayrı bir yargı kolu oluşturmayıp, asliye hukuk mahkemelerine göre ihtisas mahkemeleridir. Bu nedenle kanun koyucu yapılan düzenleme ile ticari işlerle ilgili bütün davaları değil sadece uzmanlık gerektiren ve kanunda açıkça gösterilen hususlardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda ticaret mahkemesinin görevli olacağını kabul etmiştir.

Ticari davalar; mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletme ile ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplanmaktadır. Doktrindeki yerleşik uygulama bu yöndedir.

6102 s. TTK 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülerek karara bağlanır. Aynı düzenleme uyarınca, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, mülga 6762 s. TTK'dan farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 s. HMK m. 1 uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6102 s. TTK m. 5/4'de düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri'ne açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Bu nedenle yargı çevresinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesi'ne genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerekir. Buna karşılık, kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması açıkça bozmayı gerektiren bir usule aykırılık hali oluşturur.

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla (6100 s. HMK m.1) düzenlenir. Görev ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115). Görev konusunda taraflar için kazanılmış hak doğmaz ve yeni bir Kanunla kabul edilen görev kuralları kanunda aksine düzenleme yapılmadığı sürece geçmişe de etkilidir (HGK 14.04.2004 tarih 2004/19-218 Esas 2004/221 sayılı kararı).

Somut olaya gelindiğinde, davacı sigorta şirketinin, sigortalısına ödemiş olduğu trafik kazasından kaynaklı hasar bedelini davalıdan rücuen tahsilini talep ettiği, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 22.03.1944 Tarih E. 37, K. 9, RG. 3.7.1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dâva, sigorta poliçesinden doğan bir dâva değildir. Bu nedenle, halefiyet dâvası bir ticarî dâva sayılamaz.

Bu dâva, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dâva gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dâva açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu dâvası için de söz konusudur" denildiği, eldeki davanın mutlak ya da nisbi ticari dava olmadığı, davacının sigortalısı olan dava dışı sigortalı Sultan Şengül adına kayıtlı hususi araç için kasko sigortasına dayanarak ödediği bedeli rücuen istediği, sigortalının gerçek kişi olup davalı ile aralarındaki hukuki ilişkinin de ticari nitelikte olmadığı,

bu durum karşısında dava dışı sigortalı gibi davacının da Asliye Hukuk Mahkemelerine dava açması gerektiği, mahkememizin iş bu uyuşmazlıkta görevli olmadığı anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

Katip... · e-imzalıdır Hakim.... · e-imzalıdır