Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/851 K.2023/364

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı şirketlere karşı dava açılmadan önce, ödemiş oldukları tazminatın rücusuna yönelik Arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama şeklinde neticelendiğini, müvekkili şirketin, 05.07.1991 tarihinde ....unvanı ile Rekreasyon alanı olarak kurulduğu, .... ile müvekkili şirket arasında işletme protokolü imzalanmış olup Müvekkili şirketin halen...., ticari işletmelerin kiralanması,

fuar işletmeciliği gibi faaliyet kollarında çalışmalar yapmakta olduğunu, müvekkili şirket faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmında davalı şirketlerin taşeronları olarak çalıştıklarını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden .... Esas sayılı dosyası ile .... ... sayılı kararı ile dava dışı işçinin tüm işçilik alacaklarından.

28.03.2022 tarihli yazısı ile "....adı geçen davacının şirketiniz bünyesinde çalıştığı anlaşıldığından ve idaremizce ödemenin tarafınıza rücu edilmesi gerektiğinden; ilgi kayıtlı yazı ve eki ile ödemeye ilişkin belgeler işbu yazımız ekinde gönderilmiş olup yazımızın tarafınıza ulaşmasından itibaren 7 gün içerisinde, ödemenin yapıldığı tarihten başlayarak ödediğiniz güne kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte Belediyemiz .... ödenmesi...." ilgili ödemeyi taraflarına rücu etmiş olup bu kapsamda taraflarınca ....'ne 13.026,59-TL ödeme yapıldığını,

müvekkili şirket ile yükleniciler arasında imzalanan sözleşmelerde "... ve Diğer Yükümlülükler" başlıklı 8. maddesinde.

"YÜKLENİCİ'nin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacalarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı, diğer her türlü tazminat, vergi, .... primi, işsizlik primi, işçilik noksanları, bunların gecikme faizleri, iş güvencesi kapsamında iş kazaları ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler, işçilerin sağlık giderleri,

YÜKLENİCİ hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı .... kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler YÜKLENİCİ tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ....'ya rücu ettirilemez. YÜKLENİCİ, çalıştırdığı/ çalıştıracağı işçiler sebebi ile ödemekle yükümlü olduğu ....primlerinin zamanında ödendiğine ilişkin .... tahsilat makbuzunun aslını ödeme gününü takip eden gün içerisinde ...' ya ibraz edecektir.

YÜKLENİCİ, çalıştırdığı/ çalıştıracağı işçilere ödemekle yükümlü olduğu ücretleri banka aracılığı ile ödemek zorunda olup bunun gibi çalışanların imzalarını taşıyan ücret bordoları/ aylık sigorta prim hizmet bildirge, bordoları ve banka makbuzlarının aslı bu belgelerin yasal verilme sürelerini takip eden 1 iş günü içerisinde ...'ya ibraz edilecektir. ...'ya asılları ibraz edilecek olan bu belgelerin birer fotokopisi ... tarafından alındıktan sonra söz konusu belge asılları YÜKLENİCİ' ye verilecektir.

YÜKLENÎCİ'nin çalıştırdığı işçilerden, maaşlarının ödenmediğine dair bilgi geldiği takdirde, YÜKLENİCİ den maaşların ödendiğine dair resmi bir evrak gelene kadar ..., YÜKLENİCİ'ye hakediş ödemelerini yapmama hakkına sahiptir. YÜKLENİCİ, ... tarafından hakediş ödenmediği gerekçesi ile işçilerin hak ve alacaklarını ödememe hakkına sahip değildir.

YÜKLENİCİ, işçilik ücretlerini her zaman kayıtsız şartsız ödemekle mükelleftir." şeklinde olduğunu, madde kapsamında da açıkça belirlendiği üzere dava dışı işçilerin İş Kanunu ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacalarından davalı şirketlerin sorumlu olduklarını, davalılar ile müvekkili arasında akdedilen sözleşmeler uyarınca;

davalıların, çalıştırdığı işçilerin ... işlemleri ile ilgili her türlü bildirim ve ödemelerini ...'nın geçici işyeri numarasının altında işyeri numarası alıp taşeron olarak işyeri tescil ettirmesinin mecburi olduğunu, ilgili mahkeme dosyası içeriğinde dava dışı işçinin çalışmalarının kesintisiz sayılması ve .... ve tarafımızca yapılan ilgili ödemelerin kesintisiz çalışma kapsamında yapılması karşısında davalılann ... bünyesinde taşeron tescili yükümlülüğü yerine getirmemesi ve/veya işçilerin çalışmalarını ...'ya eksik veya hiç bildirmemesi durumunda müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını,

işbu dosya kapsamında yapılacak hesaplamada bu durumun ve taraflar arasındaki sözleşme maddelerinin dikkate alınmasını, müvekkili şirketin taşeron davalıların işçilere karşı sorumlu olduğu tutarları ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek davalılarla yapılan Hizmet Alım Sözleşmesi'nin ilgili maddeleri ile Eki Teknik Şartnameler uyarınca, davalı şirketlerin dava dışı işçiye 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili maddeleri uyarınca, ödemekle sorumlu oldukları miktarların tespiti ile her bir davalının müvekkilince ödenen tutardan sorumlu olduğu miktarların belirlenerek belirlenecek miktarlar kadar hüküm altına alınmasını talep ve dava etmiş,

yargılama sırasında davasını ıslah etmiştir.

Davalılar davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, davacının hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir.

....esas sayılı dosyası, müzekkere cevapları, ödeme belgeleri, hizmet alım sözleşmeleri, bilirkişi raporu ile getirtilmesi gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.

Davacı ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine istinaden çalışan dava dışı işçi Yurdagül Koç tarafından....sayılı ve 02/04/2021 tarihli kararıyla; davanın kabulü ile 2.387,84-TL brüt ihbar tazminatı, 4.450,74-TL fazla mesai alacağı, 225,44-TL UBGT, 3.010,92-TL hafta tatili alacağının ödenmesine, yıllık izin alacağı talebinin reddine karar verildiği ve kararın kesinleşmesi üzerine dava dışı işçi tarafından davacı aleyhine açtığı ... E. Sayılı dosyasında yapılan icra takibinde davacının 27.06.2022 tarihinde icra dosyasına 13.026,59-TL ödeme yapmıştır.

Dava dışı işçi ...' ait işveren unvanları ile birlikte gönderilen hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, dava dışı işçinin 29/06/2018-31/03/2019 tarihleri arasında davacı kurumda çalışmasının geçtiği, 29/06/2018-22/11/2018 tarihlerinde davalı ... bünyesinde çalıştığı anlaşılmıştır.

...'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde .... sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)

Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dosya üzerinde hesap konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır.

20/04/2023 tarihli Hesap Uzmanı ...'den aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "-Davacı ile davalı firmalar arasında hizmet sözleşmeleri imzalandığı, bu sözleşmeler kapsamında, davacıya ait işyerlerinde, davalı firmada sigortalı olarak çalışan işçilere ödenen aşağıdaki tutarların;

Dava konusu ile ilgili Yargıtay kararları;

"- Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur

- İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir"

Kapsamında ve detayları raporun inceleme ve hesaplamalar kısmında verildiği üzere, Dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, davacı ile sözleşme imzalayan davalı firmalardan sadece ... firmasının sorumlu olduğu,

Koçak firmasında dava dışı işçinin çalışma sürelerine göre sorumlu olduğu tutarın yukarıdaki tabloda gösterildiği şekilde;

9.118,61 TL olduğu, davacının bu tutarı rücu edebileceği hesaplanmış olup, söz konusu tutarın davacı tarafından dava dışı ABB ne ödeme tarihi 27.06.2022 olup, davacının faiz isteminin ve konunun hukuksal değerlendirmesinin mahkemenin uhdesinde olduğu" rapor edilmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalı..... şirketi yanında hizmet döküm cetvelinde bildirilen dönemler içinde çalıştığı, bu çalışması karşılığı işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında açılan dava neticesi yapılan ilamlı icra takibi sonrası davacı tarafından ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici ... işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferilerini davalı ... şirketinden talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, davacının bu talep hakkı karşılanırken yukarıda Yargıtay ilamında belirtilen olgulara uygun olarak ihbar tazminatı alacağından son işverenin sorumlu olduğu, fazla mesai alacağı, UBGT ve hafta tatili ücret alacağından ise dava dışı işçinin firmalarda çalıştıkları süre kadar sorumlu olduğu nazara alınarak yargısal denetime elverişli olarak hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği,

davacının dava dışı işçiye ödediği bedeli bu esaslara göre davalı ...

Şirketinden rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu, dava dışı işçinin İş Mahkemesi ilamına konu dönemde diğer davalı ...Şt. yanında çalışmadığı anlaşıldığından bu davalı yönünden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş, diğer davalı yönünden ise ödeme tarihi itibarıyla bu davalının temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan bu tarihten itibaren tespit edilen tutarlara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davalı ...

Yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır