Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/660 K.2024/693

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

.... .... .... esas sayılı asıl davasında davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ... Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkili idare ile hizmet alımı sözleşmesi imzaladığını, bu kapsamda çalışmış bulunan dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açılan davada, davacı lehine verilen karar üzerine, müvekkili idare tarafından icra dosyasına 6.827,00 TL ödeme yapıldığını, kişiye yapılan ödemeye ilişkin tüm sorumluluğun davalı şirkete ait bulunduğunu, dava dışı işçiye ödenen 6.827,00 TL işçi alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirket tarafından ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

.... .... .... esas sayılı birleşen davasında davasında davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ...Yemek Gıda Tekstil Med. Pet. Nak. İnş. Tur. Ltd.

Şti ile ...Yemek Ltd Şti.'nin müvekkili idare ile hizmet alımı sözleşmesi imzaladığını, bu kapsamda çalışmış bulunan dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili amacıyla açılan davada, davacı lehine verilen karar üzerine müvekkili idare tarafından icra dosyasına 6.827,00 TL ödeme yapıldığını, bu şahsa yapılan ödemeye ilişkin tüm sorumluluğun davalı şirketlere ait bulunduğunu, dava dışı işçiye ödenen 6.827,00 TL işçi alacağının, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirket tarafından ödenmesini, açılan bu dava ile .... .... ....

Esas sayılı dava dosyasının birleştirilmesine karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Asıl ve birleşen davada davalılar davaya karşı herhangi bir cevap vermemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi, bilirkişi raporu, hizmet alım sözleşmeleri, Ankara 5. İş Mahkemesinin 2008/443 esas sayılı dosyası, Ankara 31. İcra Müdürlüğünün 2011/10674 esas sayılı takip dosyası, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl-alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.

Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı).

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 09/08/2018 tarihli bilirkişi raporunda asıl dava yönünden;

Raporun tespit edilen Hususlar ve Değerlendirmeler Bölümünde ayrıntılı olarak ele almış olduğum sözleşmelerin 23. maddelerinde: “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6. bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygu lamakla yükümlüdür.” hükmünün yer alması nedeniyle alt işveren ... Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'nin 4.358,91 TL' den sorumlu olacağı;

Birleşen dava yönünden işçinin ...Yemek Gıda Tekstil Med. Pet. Nak. İnş. Tur. Ltd. Şti.'nde çalıştığı sürelere isabet eden alacaklarının ödendiği, söz konusu şirketin davacı tarafından .... .... .... Esas sayılı dosyasına ödemiş olduğu 6.827,00 TL tutarla ilgili olarak herhangi bir sorumluluğunun bulunmayacağı, dosyadaki diğer davalı ...Yemek Ltd.

Şti. ile ilgili olarak ise raporumun tespit edilen hususlar ve değerlendirmeler bölümünde ayrıntılı olarak ele almış olduğum sözleşmelerin 23. maddelerinde: “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6. bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” hükmünün yer alması nedeniyle alt işveren ...Yemek Ltd.

Şti.'nin 2.468,09 TL' den sorumlu olacağı, ...Yemek Gıda Tekstil Medikal Petrol Nakliyat İnş. Tur. Ltd. Şirketinin 23/01/2014 tarihinde ticaret sicilinden resen terkin edildiği, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 16/03/2015 gün ve B-19/8477 sayılı yazısı ... Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.'nin iflas halinde olduğu belirtilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, .... .... .... çalıştığı, yapılan yargılama neticesinde davanın kabulü ile 1.502,28 TL kıdem tazminatı, 544,88 TL ihbar tazminatı, 358,16 TL fazla çalışma ücreti, 273,00 TL yıllık izin ücreti, 75,15 TL UBGT, 41,91 TL ücret alacağı olmak üzere toplam 2.795,98 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine hükmedildiği, dosyanın .... .... .... esas sayılı dosyasında dava dışı işçi ...'a ödenmek üzere Gazi Üniversitesi Rektörlüğü'nce 6.827,00 TL'nin icra dosyasına yatırıldığı,

mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 09/08/2018 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaya göre, davacının ödediği işçilik alacaklarından davalıların asıl ve birleşen davada hüküm fıkrasında belirtilen miktar kadar sorumlu olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır