Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/586 K.2021/150

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2016/586 Esas

KARAR NO : 2021/150

DAVA

Yöneticinin azli, kayyım tayini, tazminat

DAVA TARİHİ : 14/07/2016

KARAR TARİHİ : 04/03/2021

Mahkememizde görülmekte olan yöneticinin azli, kayyım tayini, tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının ... ...

Petrol Taşımacılık Gıda Tıbbi Sıhhi Malzemeler İthalatı İhracatı İnşaat Taahhüt Ticaret ve Limited Şirketi'nin müdürü olduğunu şirketin kuruluşunda ortaklarının ... ... ... ile ... olup A. ... ...'nin ölümü ile %60 hissesinin davacı ve diğer varislere intikal ettiğini, şirketin akaryakıt istasyonunu kiraya vermiş olduğunu, şirket müdürünün şirket için herhangi bir hizmet sunmadığını, fiili olarak hiç bir iş yapmadığını, yeni genel kurul kararına göre sunulmayan bir hizmet için maaş adı altında 5.000 USD almakta olduğunu, bu durumun davacıyı zarar sokan bir anlamda örtülü kar dağıtımı olup davacı zararının tazmininin gerektiğini,

davalı müdürden Ankara ...

Noterliğinden keşide edilen ihtarname ile kira gelirinden hissesine düşen pay talep edilmiş ise de davalının yanıt vermediğini, yine şirket karar defterinin incelenmesi için keşide edilen ihtarnameye de bir yanıt vermediğini, davalının 2014 yılı ve 2015 yılı genel kurul toplantısını aynı günde yaparak kanunun amir hükmünü ihlal ettiğini, çağrı öncesi yıl sonu hesap tabloları ve alınan kararların şirket ortaklarının görüşüne hazır bulundurulması gerekir iken bu emredici hükme uyulmadığını, davalının usulsüz iş ve işlemler yaptığını, görevini yerine getirirken basiretsiz davrandığını, ağır ihmal bulunduğunu,

şirketin değil kendi çıkarını düşündüğünü, şirketi ve dolayısıyla davacıyı zarara uğrattığından müdürlükten azline karar verilmesini talep ettiklerini, kendisi ve ortaklardan ... ...'ye maaş adı altında örtülü kar dağıttığı, kiralama işleminden dolayı gelirin hesabını veremediğini belirterek davalının müdürlükten azline, şirketi temsil yetkisinin kaldırılmasına, şirkete idare ve temsil yetkisine haiz kayyum tayinine davacıya ödenmeyen kar payı ve kötü yönetim nedeniyle uğradığı zarar ziyanın tahsili için şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının şirketin kuruluşunda bu yana şirket müdürü seçildiğini, şirketin kuruluşundan bu yana müdür olarak maaş aldığını, müdür maaşının ortakların oy birliğiyle belirlendiğini, genel kurulda alınan kararların iptali yönünde bir dava açılmadan talepte bulunulmasının yasal olmadığını, davacının şirket ortağı olarak talep edilen bilgi ve belgelerin şirket merkezinde istediği zaman hazır edildiğini, aile şirketi içinde davalının tüm ortak kardeşlerin haklarını korur nitelikte tacir hükümleri içinde hareket ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraf delilleri toplanmış Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünden ... ... Petrol Taşımacılık Gıda Tıbbi Sıhhi Malzemeler İthalatı İhracatı İnşaat Taahhüt Ticaret ve Limited Şirketi'nin sicil özeti ile sicil dosyasından bir örnek temin edilmiş, ... Ticaret Mahkemesinin .... kara sayılı dosyasının celbi ile incelenmesinde davacı ... tarafından davalı ... ...

Petrol Taşımacılık Gıda Tıbbi Sıhhi Malzemeler İthalatı İhracatı İnşaat Taahhüt Ticaret ve Limited Şirketi hakkında kar payı alacağının tahsili talebiyle açılan davanın yargılaması sonucunda 05.04.2016 tarihinde genel kurul toplantısı yapılarak kar payı dağıtılmasına karar verildiği, genel kurul kararı iptal edilmedikçe tarafları bağlayacağından davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın 10.12.2016 tarihinde kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ile ... ...

Petrol Taşımacılık Gıda Tıbbi Sıhhi Malzemeler İthalatı İhracatı İnşaat Taahhüt Ticaret ve Limited Şirketi'nin defter kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ticaret hukuku öğretim üyesi ve mali müşavir bilirkişiler tarafından düzenlenen kök rapor ve bu rapora yönelik beyan ve itirazların değerlendirilmesi ile tüm davacı taleplerinin incelenmesi bakımından düzenlenen ek raporlarda özetle; "şirket ticari defterlerinin incelenmesinde davalının 20.04.2016 itibariyle şirkete olan borcunun 2014 ve 2015 yılları kar palı alacağından mahsubu sonucunda davalının şirketten 90.779,94 TL alacağının kaldığı,

bu alacağın 30.04.2016'da davalıya havale edildiği, pay sahibi müdürün şirkete borçlanmasının TTK uyarınca yasak olmadığı ve herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı, 2014 ve 2015 yılı kar payı alacağın toplamı 97.829,31 TL'nin 12.05.2016 tarihinde davacıya Yapı Kredi Bankası aracılığı ile ödendiğinin tespit edildiği, şirketin gelir tutarlarının 2013-2014 ve 2015 yıllarında eksik gösterilmemiş olduğu, şirketin giderlerinin incelenmesinde toplam 570.575,95 TL olan giderler içerisinde toplam 514.510,34 TL ücret gider davalıya ve dava dışı ortak ... ...'ye ödenen ücretler olduğunun görüldüğü,

ödenen ücretlerin ortaklar tarafından alınan 25.09.2012 tarihli genel kurul dahilinde ödendiği, 2013-2014 ve 2015 yıllarında ödenen ücretlere ilişkin bir genel kurul kararı bulunmadığı, 25.09.2012 tarihli şirket ortakları ... ile A. ... ... vasisi tarafından alınan kararda şirket müdürü ... ve şirket personeli ... ...'nin maaşlarının 2.000 USD'ye düşürülmesine oy birliği ile karar verildiği, 06.04.2016 tarihli 2014 ve 2015 yıllarına ait olağan genel kurut toplantısının 7. maddesinde şirket müdürlerine net 5.000 USD aylık ücret ödenmesine karar verildiği,

2013-2014 ve 2015 yıllarına ait gelir tablosu dahilinde belirtilen tutarlar üzerinden davacının sermaye payına uygun kar payı ödemesinin yapıldığı ayrıca 2013-2014 ve 2015 yıllarında kayıtlarında görülen gelirlerinde herhangi bir eksiklik bulunmadığı, gelirlerinin tamamı kira gelirinden oluşan şirketin toplam giderlerinin %90,17'sinin ödenen ücretlerden oluştuğu, ücretlerin fahiş olduğunun düşünüldüğü, şirket müdürünün aldığı ücretin genel kurul kararı ile nisaplara uygun alındığının görüldüğü, davacının söz konusu kararların alındığı genel kurulda bu hususa ilişkin muhalefet şerhi bulunmadığı gibi iptal davası da açmadığının anlaşıldığı,

safi ücret yüksekliğinin yöneticinin azli sebebi olarak nitelendirilemeyeceğini, genel kurulun gereken nisaplarla ücret ödenmesi kararına dayanarak kendisine ödeme yapılan müdürün aldığı ücret ödemesi sebebi ile özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle doğrudan zarara ilişkin sorumluluğunun doğmayacağı kanaatine varıldığı, kanunda müdürler bakımından kusur sorumluluğunun kabul edildiği" ifade edilmiştir.

Dava; davalı şirket müdürünün haklı nedenle müdürlükten azli, şirkete yönetim kayyımı tayin edilmesi ve yönetici sorumluluğuna dayalı tazminat talebine ilişkindir.

Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğüne kayıtlı ... ... Petrol Taşımacılık Gıda Tıbbi Sıhhi Malzemeler İthalatı İhracatı İnşaat Taahhüt Ticaret ve Limited Şirketi'nin ortağı olan davacı tarafından davalı şirket müdürünün şirkete ait defter kayıt ve belgelerinin davacı tarafından incelenmesine imkan tanımadığını, davalıya ve ortaklardan ... ...'ye maaş adı altında örtülü kar dağıttığını belirterek davalı şirket müdürünün azli ile şirkete kayyum tayin edilmesi talebinde bulunmuştur.

TTK 630/2 maddesinde limited şirket ortağının haklı sebeplerin varlığı halinde yöneticilerin yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebileceği düzenlenmiş, TTK 630/3 maddesinde ise yöneticinin özen ve bağlılık yükümü ile diğer kanunlardan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini ağır bir şekilde ihlal etmesi veya şirketin iyi yönetimi için gerekli yeteneği kaybetmesi haklı sebep olarak kabul edilmiştir.

Davacının bilgi alma ve inceleme hakkının davalı şirket müdürü tarafından sınırlandırıldığı iddiası kapsamında TTK 614. Maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkının engellenmesi halinde genel kurula başvurulması genel kurul tarafından bu hakkın engellenmesi söz konusu olur ise mahkemeden bu hususta karar verilmesinin istenilmesi gerekmekte olup davacı yanın yasal düzenleme çerçevesinde genel kurula ve ardından mahkemeye başvurduğuna ilişkin bir iddia ve ispat vasıtası sunulmamıştır.

Yapılan bilirkişi incelemesinde ... ...

Petrol Taşımacılık Gıda Tıbbi Sıhhi Malzemeler İthalatı İhracatı İnşaat Taahhüt Ticaret ve Limited Şirketi'nin ticari defter kayıtlarında herhangi bir usulsüzlük tespit edilmediği, şirketin kira gelirinden ibaret 2013-2014 ve 2015 yıllarına ilişkin gelir tutarlarının eksik gösterilmediği, giderlerin ise ağırlıklı olarak müdür maaşı ve dava dışı ortağa ödenen ücretlerden oluştuğu belirlenmiş olmakla yapılan incelemede 25.09.2012 tarihli ortaklar kurulu kararı ile şirket müdürü ve şirket personelinin maaşlarının aylık net 2.000 USD olarak belirlendiği,

bu tarihten sonra 06.04.2016 tarihine kadar genel kurul toplantısının yapılmadığının anlaşıldığı, 2014 ve 2015 yıllarına ilişkin 06.04.2016 tarihli genel kurul toplantısında ise şirket müdürüne net 5.000 USD aylık ücret ödenmesine karar verilmiş olduğu hazirun cetvelinin tetkikinde genel kurul toplantısına davacının katıldığı,

toplantı tutanağında alınan karara ilişkin muhalefet şerhi veyahut olumsuz oyu bulunmadığı dava tarihinden önce yapılmış olan 06.04.2016 tarihli genel kurul kararlarına yönelik iptal davası açıldığına ilişkin bir iddiada ileri sürülmediği anlaşılmakla maaş tutarlarının fahiş kabul edilebileceği rapor içeriğinde belirtilmiş ise de 25.09.2012 tarihli ve 06.04.2016 tarihli genel kurul toplantılarında oy birliği ile alınan kararlar dahilinde yapılmış olan maaş ödemeleri nedeniyle şirket müdürünün özen ve bağlılık yükümlülüğünü ağır bir şeklide ihlal ettiği kabul edilemeyeceğinden şirket müdürünün azline ilişkin haklı sebebin varlığı

kanıtlanamamıştır.

Öte yandan şirkete temsil kayyımı tayin edilmesi talep edilmiş ise de şirketin yönetim ve temsile yetkili organı mevcut olmakla organ boşluğunun bulunmadığı keza davalı şirket müdürünün haklı nedenle azlini gerektiren koşulların varlığı kanıtlanamadığından davacının şirkete kayyım talebi yerinde görülmemiştir.

Davacının bir diğer talebi yönetici sorumluluğuna dayalı zararın davalıdan tahsili talebine ilişkindir.

TTK 644/1-a maddesi atfı nedeniyle limited şirketler yönünden de uygulanması gereken anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin ve yöneticilerin sorumluluğuna ilişkin TTK 553. maddesinde kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurlarının kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurları ile ihlal ettikleri takdirde hem şirkete hem pay sahiplerine hemde şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumlu olacakları düzenlenmiştir.

Ortaklar ve alacaklıların doğrudan doğruya zararları yönetim kurulu üyelerinin fiilleri sonucunda şirketin zararından bağımsız olarak uğradıkları zararı ifade eder. Bu nedenle dava hakkı her bir ortağı ve alacaklıya kişisel olarak tanınmıştır. Dolayısı ile zarar ile kastedilen ise yönetim kurulu üyelerinin ortaklık mal varlığını kötüleştiren davranışlardan şirketin zarara uğraması neticesinde şirket ortağı ve alacaklılar yönünden uğranılan yansıma zarardır. Burada doğrudan zarar gören şirket olmakla birlikte onun mal varlığından azalma meydana getiren bütün işlemler ortaklar ve alacaklılar bakımından dolayısı ile zarar teşkil etmektedir, çünkü bu zarar nedeniyle şirketin ödeme gücünde meydana gelen azalma alacaklıların ve ortakların taleplerinde bir kayba yol açmaktadır.

Davacının sermaye payına uygun kar payı ödemesi yapılmadığına ilişkin talebi doğrudan zarar niteliğinde olmakla yapılan bilirkişi incelemesinde 2013-2014 ve 2015 yıllarına ilişkin gelir tablosunda belirtilen tutarlar üzerinden davacının sermaye payına uygun kar yapı ödemesinin yapıldığının tespit edildiği, davacı tarafından kar payı alacağının tahsili talebi ile açılan Ankara ...

ATM ... karar sayılı davada 05.04.2016 tarihli genel kurul toplantısı sonrasında kar dağıtımına karar verilerek kar paylarının ödendiği eksik ödeme iddiasının genel kurul kararına karşı açılacak dava ile ileri sürülebileceği gerekçeleri ile konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın temyiz edilmeksizin kesinleşmiş olduğu anlaşılmakla davacının bu yöne ilişkin zarar iddiasının kanıtlanamadığı anlaşılmıştır.

Davacının yönetici sorumluluğuna dayalı tazminat talebine esas olan bir diğer iddiası davalı şirket müdürüne yapılan fahiş maaş ödemesi nedeniyle örtülü kar dağıtımı yapıldığı hususu olup bu zarar iddiası dolaylı zarar niteliğinde olduğundan TTK 555 maddesi uyarınca şirket ortağı yönünden yansıma zarar niteliğindeki şirketin uğradığı zararın tazminini şirket ve her bir pay sahibi isteyebilecek olup söz konusu tazminatın da şirkete ödenmesinin talep edilmesi gerekmektedir. Somut uyuşmazlıkta şirkete ödenmesi talep edilebilecek olan zararın dava dilekçesinde davacıya ödenmesi talep edilmiş olmakla bu yönüyle usulüne uygun bir talep bulunmadığından davacının tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 29.03.2021 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...