Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/379 K.2021/194

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 11/04/2018 tarihli "Cihaz Satış Sözleşmesi" ve 10/10/2018 tarihli "Tıbbi Cihazlar Bakım-Onarım Hizmet Sözleşmesi" akdedildiğini, söz konusu sözleşmelere istinaden davacı tarafından sözleşmesel tüm edimlerin yerine getirildiğini, söz konusu ürün ve hizmetlerin sözleşme şartları çerçevesinde yerine getirildiğini ve davalıya teslim edildiğini, davacı tarafından tıbbi cihazların bakım onarım hizmet sözleşmelerine istinaden çeşitli tarihlerde faturalar tanzim edildiğini, söz konusu fatura bedellerinin hiçbirinin bu güne kadar davacıya ödenmediğini, söz konusu faturanın Ankara ....

Noterliğinin 05/03/20219 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya tebliğ edildiğini, belirtilen tutarların ödenmesinin tebliğ edildiğini, davalı tarafından söz konusu faturalara yasal süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığını, söz konusu bedellerini halen ödenmediğini, bunun üzerine ...

Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, %20'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davalının davacıdan 11/04/2018 tarihli 32582 seri numaralı ... marka ...

MR cihazı satış sözleşmesi ile söz konusu MR cihazını sağlam, çalışır ve hasarsız bir şekilde 2.el cihaz olarak satın aldığını, söz konusu cihazın davacı tarafından kurulumu tamamlanarak çalışır vaziyette sağlam olduğu iddiası ile davalıya teslim edildiğini, davalının cihazla ilk günden itibaren sorun yaşamaya başladığını, bazı parçalarının arızalandığını, davalının her defasında arızalanan parçalar için davacı ile görüşerek bilgi verdiğini, davacı tarafından da her defasında ücreti mukabilinde arızalanan parçaların sökülerek yerine yenisinin takıldığının bildirildiğini,

arızaların davacı tarafın yetkili servisi tarafından kalıcı bir şekilde giderilememesi nedeniyle davalının cihazı üreten firmayı arayarak servis hizmetleri talep ettiğini, ... servisi tarafından 14/03/2019 tarihinde cihazın yerinde incelendiğini ve yapılan incelemeler sonucunda cihazın 30/04/2014 tarihinde davalıya satılmadan önce quench (pert) olduğunun tespit edildiğini, cihazın pert olduğunu ... servisinin 14/03/2019 tarihli servis bakım formu ile öğrenildiğini, davacının davalıya pert olan cihazı gizlemek suretiyle sattığını, cihazdaki ayıpların gizli ayıp olduğunu ve sözleşmenin feshedildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Deliller toplanmış, taraflarca sözleşmeler, faturalar, servis formları ve tebliğ şerhli ihtarnamelerin suretleri dosya kapsamına sunulmuş, dava müstenidi ... Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası celp edilmekle incelenmesinde; alacaklı ...

Sağlık Çözümleri A.Ş, tarafından borçlu ... aleyhine 229.520,00 TL asıl alacak ve 18.207,12 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 247.727,12 TL üzerinden 11/04/2018 tarihli Cihaz Satış Sözleşmesine istinaden düzenlenen ödeme emrinde belirtilen fatura bedelleri toplamının tahsili talebi ile ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin borçluya 21/03/2019 tarihinde tebliğ edildiği ve borçlu vekilinin 26/03/2019 tarihili UYAP sisteminden sunduğu itiraz dilekçesi ile yetkiye ve borca itiraz ettiği, itirazın süresinde olduğu ve itiraz nedeniyle takibin durdurulduğu görülmüştür.

Davalı yanın defterlerinin mali müşavir tarafından incelenmesi ve yine dava konusu cihazın makine mühendisi bilirkişi tarafından keşfen incelenmesi suretiyle rapor tanzimi bakımından ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimat uyarınca,

*mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle.

11/04/2018 tarihli cihaz satış sözleşmesi ile cihaz satış faturası üzerinde gecikme durumunda ödenecek faiz oranı ve cinsinin yazmadığı, tıbbi cihazlar bakım - onarım sözleşmesinde ise her bir faturanın üzerinde yer alan tarihten itibaren en geç 30 gün içinde ödeneceği, ardışık olan iki faturanın vadesinde ödenmemesinde durumunda söz konusu her iki faturanın vadesinden başlamak üzere aylık %4 gecikme faizi tahakkuk ettirileceği, 11/04/2018 tarihli cihaz satış sözleşmesi ile 216.000 USD ile alınan cihaz için davalı tarafından 12.000 USD kaparo dahil 174.500 USD ödendiği,

cihaz satış sözleşmesine göre davalının kalan borcunun 216.000 - 174.500 = 41.500 USD olduğu, ayıplı hali ise 195.000 USD'den 174.500 USD düşüldüğünde 20.500 USD davalı tarafın cihaz bedelinden dolayı kaldığı, davacı yanca keşide edilen Ankara ....

Noterliğinin 05/03/2019 tarih ... yevmiye nolu ihtarname günü itibari ile 5,3878 dolar kuruna göre cihaz bedelinden dolayı 110.449,90 TL, 4 adet hizmet faturasından dolayı 16.520,00 TL olmak üzere toplam 126.969,90 TL asıl alacağı olduğu, cihaz bedeli için 177,02 TL, 4 adet bakım faturası için ise 146,22 TL işlemiş faiz talep edebileceği, davacının toplam alacağının 127.293,14 TL olarak hesaplandığı şeklinde;

*makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen kök ve ek raporlarda özetle; keşif mahallinde MR cihazının ... marka ... 1.5T tipi olduğunun görüldüğü, cihaz üzerinde yapılan incelemeler ile ibraz edilen cihazın teknik yapısına ilişkin bilgileri içeren CE belgesinden cihazın ... marka, ...

1.5T tipi, 32582 seri nolu ve üretim yılının 2010 olduğunun anlaşıldığı, cihazın halen faal ve çalışır durumda olduğunun görüldüğü, chiller ve teknik oda soğutma sisteminin düzgün çalışmamasının davalı hastane sorumluluğunda olduğu, sistemde meydana gelen helyum kaçağının ağırlıklı olarak chiller ve teknik odanın soğutma sisteminin düzgün çalışmamasından kaynaklandığı, cihazda meydana gelen arızaların kısmen çalıştırma koşulları ve ortamından kaynaklandığı, zira uzun süreli kullanıma dayalı yıpranma ve deforme olan sistemin olumsuz çalıştırma koşullarında arızalarının olmasının kaçınılmaz olduğu,

bu nedenle davalı tarafın yapılan onarım bedellerine ilişkin talebinin yerinde olmadığı, davacının cihazın demontaj öncesi ve montaj sonrası raporlamalarında geçmişinde quench olduğunun alıcı Özel ...

Hastanesine bildirilmediği, teknik servisi tarafından cihazın montajı esnasında Coldhead borularının çekim tekniğinin yanlış yapılması, cihazda orjinal ... gaz borularının kullanılmamış olmaması, boruların tavandan çekildikten sonra izolasyonunun yapılmaması, Gradient coil emiş fanının bağlanmamış olmasının hizmet kusuru olduğu, batın coilin, ODU konnektörlerinde uzun süre kullanıma bağlı deformasyon olduğu ve cihazın magneti üzerinde bulunan displacer ve kompresör içindeki adsorber miadlı malzemelerin miadını doldurduğunun açıkça alıcıya bildirilmediği,

bunların dava konusu cihazın kullanım amacı bakımından değerini önemli ölçüde azaltan maddi hukuki ya da ekonomik eksikler içerdiği ve ayıplı mal kapsamında olduğu, söz konusu ayıbın alıcının olağan gözden geçirmesi ile bilinmesinin veya fark edilmesinin mümkün olmaması nedeniyle mevcut ayıbın gizli ayıp olduğu, MR cihazının quench olduğu, cihazın quench olmasının pert olduğu anlamına gelmediği, ancak quench olması cihazın magnet bobinlerinde ciddi hasarlar oluşmasına sebep olduğu ve cihazın değerini düşüren bir durum olduğu,

tüm bunlar dikkate alındığında cihazın satış tarihi olan 11/04/2018 tarihinde malın ayıplı haliyle piyasa değerinin 195.000 USD olduğu, davacının servis hizmeti karşılığında ödemesi yapılmayan 4.130,00'ar TL'lik 4 adet fatura toplamı 16.520,00 TL alacağı olduğu şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Davacının defterlerinin incelenmesi ve talimat dosyasından düzenlenen mali müşavir bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirilerek rapor düzenlenmesi suretiyle dosyan mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmekle, düzenlenen raporda özetle; davacının defterlerinde taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2018 yılında başladığı, cari hesap şeklinde çalışıldığı, 2019 yılına devir ettiği ve sonraki yıllarda ticari alışverişlerinin bulunmadığının kayıtlı olduğu, davalıdan 233.650,00 TL alacağı kaldığı bu alacağın davacı defterlerinde şüpheli alacaklar hesabına alındığı,

ödemesi geciken faturalar için 146,22 TL + 341,38 TL = 487,60 TL işlemiş faiz hesap edildiği şeklinde kanaat bildirilmiş ise de, talimat dosyası kapsamında alınan teknik rapor esas dosyamızdan alınan mali müşavir bilirkişi raporuna taraf vekillerinin itirazlarının bulunması nedeniyle mali müşavir bilirkişinin yanına makine mühendisi bilirkişi de dahil edilerek heyet halinde tüm dosya kapsamında rapor düzenlenmesi istenmiş olmakla düzenlenen heyet raporunda da özetle; cihazın daha önceden quench olmasının cihazın değerini düşürmeyeceği, cihazın ayıplı olduğu manasına gelmediği,

cihazın genel durumu değerlendirilerek yapılan araştırmalarda cihazın satış tarihi olan 11/04/2018 tarihinde satış bedeli olan 216.000 USD'nin piyasa rayiçlerine uygun olduğu, cihazın 2.el olarak satın alınmış olduğu, çalışır vaziyette davalıya teslim edildiği, cihaz alımından sonra cihazda meydana gele arızaların (helyum sarfiyatının çok olması, diplancer coldhead replacement parts&adsorber, spine coil, RF Power amplifer, sense body coil, CDAS-TXR) nedeninin davalının yükümlülüğünde olan, cihazın uygun olmayan şartlarda uzun süre çalıştırılmış olması (trafo montajının 95 gün sonra yapılması, UPS'nin daha sonra temin edilmesi,

teknik oda klimalarının yetersiz olması vb) olduğu, bu nedenle zaten 2.el olan cihazın bazı parçalarının ömrünü tamamlayarak arızalanmış olduğu (uygun olmayan bu şartlarda çalıştırılan ''sıfır'' olan biz cihazın parçalarının da arızalanabileceği) cihazın ayıplı olmadığı, davacının davalıdan 233.650,00 TL alacağı kaldığı, işlemiş faizin 487,60 TL hesap edildiği şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Dava, taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca ödenmeyen fatura bedellerine dayalı cari hesap alacağının tahsiline yönelik başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava açılmazdan evvel dava şartı kapsamında arabuluculuğa başvurulduğu, tarafların anlaşamaması üzerine anlaşmazlık son tutanağının imzalandığı ve tutanak aslının dosya kapsamına sunulduğu anlaşılmakla, ön inceleme duruşmasında taraflar arasında akdedilmiş olan dava konusu cihaza ilişkin sözleşmede Ankara mahkemelerinin ve icra dairelerinin yetkili kılınmış olması nedeniyle davalının yetki itirazının reddine ve mahkememizin yetkili olduğunun tespitine, yine 19/03/2021 tarihli duruşmada da icra müdürlüğü yetkisine yapılan itirazın reddine ve icra müdürlüğünün yetkili olduğunun tespitine karar verilmekle yargılamaya devam olunmuştur.

Tüm dosya kapsamı, deliller ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 11/04/2018 tarihli Cihaz Satış Sözleşmesi ve 10/10/2018 tarihli Tıbbi Cihazlar Bakım - Onarım Hizmet Sözleşmesi imzalandığı, cihaz satış sözleşmesi uyarınca 32582 seri numaralı ... marka ...

1.5T MR cihazının davacı tarafından davalıya satımı hususunda anlaşıldığı, davacının MR cihazını hastanede çalışır vaziyette %60 (+/-) helyum seviyesinde teslim edeceği, ... marka 1.5T ... cihazının 2.el cihaz olup kullanımdan kaynaklanan çizikler, boya aşınmaları, koillerdeki ve cihazdaki yıpranmaların bulunduğunun davalı tarafından kabul edildiği, satım bedelinin KDV dahil 216.000 USD olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın satıma konu MR cihazının ayıplı olup olmadığı ve davacının bakiye fatura bedelinin tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Tarafların ticari defter kayıt ve belgeleri satım bedeli, faturalar, yapılan ödemeler ve bakiye konusunda birbirini teyit etmektedir. Teknik bilirkişi tarafından talimat dosyası kapsamında düzenlenen raporda MR cihazının quench olduğu fakat quench olmasının pert anlamına gelmediği tespitinde bulunulmak ve yine esas dosyamızdaki teknik bilirkişi tarafından da bu durumun ayıp anlamını taşımadığı,

cihazın değerini düşürmediği ve satım tarihindeki cihaz bedelinin de cihazın quench olma hali ile uyumlu olduğu ve quench olma halinin helyum seviyesinde düşüş ile coldhead replacement parts & adsorber parçasının değişiminin yapılmamasından meydana geldiği tespitinde bulunulmak suretiyle sözleşmeye konu 2.el MR cihazının quench olmasının başlı başına ayıp sayılamayacağı hususu sübut bulmuştur.

Cihazın davalıya çalışır vaziyette teslim edilmiş ve teslim sonrası hasta kabulleri ile çalışmış olması karşısında cihazın sözleşmeye uygun teslim edildiğini kabul etmek gerekmiştir. Teslimden sonra cihazın çalışması için gerekli şartların davalı iş yerinde sağlanmamış olmasının ise cihazdaki onarım ve bakımı zorunlu kıldığının kabulü gerekmiştir.

Her ne kadar davalı yan teknik raporlar arasında çelişki bulunduğunu ileri sürmekte ise de, rapor içerikleri incelendiğinde her iki raporda da quench olma halinin ayıp anlamı taşımadığı açıkça tespit edildikten sonra taraf eylemleri yönünden ayıbın mevcudiyeti yönünden değerlendirmelerde bulunulması karşısında, yapılan değerlendirmelerin hukuki boyutunun mahkememizce nazara alınması gerekmiştir.

Bu minvalde sözleşme şartları, piyasa rayici, mevcut durum ve davalının yükümlülüklerini gereğince yerine getirmediği hususunun birlikte değerlendirilmesi neticesinde malın ayıplı olmadığı ve cihaz bedeline ilişkin bakiyenin davalıdan talep edilebileceği yine yapılması gerekli bakım ve onarımların da davalı sorumluluğunda olması karşısında buna ilişkin fatura bedellerinin de davalıdan talep edilebileceği sonucuna varılmakla takibe konu 229.520,00 TL asıl alacak ile işlemiş faiz bakımından sözleşme hükümleri ile tebliğin yapılmaması birlikte değerlendirildiğinde 487,60 TL işlemiş faiz üzerinden takibin devamı gerektiği,

her iki taraf defterlerinde kayıtlı olan asıl alacağın %20'si oranında da icra inkar tazminatına hükmedilebileceği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekli ile hüküm tesis edilmiştir.