Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/80 K.2021/167

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari İş Tellallığı Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile davacının cari hesap sözleşmesi ile davacının yurt dışında yapacağı iş görüşmeleri amacıyla özel uçak kiralama ve uçuş sağlama hizmeti karşılığı önceden uçuş bilgisi ve bedeli belirli olmak kaydı ile açık hesap çalışmaya başladıklarını, tarafların 26/09/2019 tarihinde saat 06:00 kalkış olmak üzere 27.000,00 Euro karşılığında Ankara Esenboğa Havaalanından Almanya Berlin Havaalanına buradan da tekrar 27/09/2019 tarihinde saat 18:00 de dönüş yapılmak üzere özel uçak kiraladığını, davalıya 27.000,00 Euro karşılığında 30.000,00 Dolarlık çek keşide edildiğini,

uçuş saati geldiğinde havaalanına gidildiğinde uçağın hazır olmadığını öğrendiklerini, davalının başka bir uçak gönderdiğini, bunun sonucunda gecikmeli de olsa Almanya'ya gidilebildiğini, davacının Türkiye'ye döndüğünde davalı tarafından bu uçuş bedelinin 3.000,00 Dolarının hangar bedeli, 35.000,00 Dolarlık farkın da başka bir uçak kiralamak zorunda kaldığından dolayı 68.000,00 Dolar olduğunu, bu sebeple davacıdan 38.000,00 Dolar daha ek ödeme yapmasının istenildiğini,

aksi taktirde Türkiye'den bir daha uçak kiralanamayacağı ve önceden alınan çeklerin iade edilmeyeceğinin belirtilmesi nedeniyle zor durumda kalan davacının yeni uçak için fazladan ödeme yaptığını belirterek davacıdan fazladan tahsil edilen 30.000,00 Dolardan şimdilik 1.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafından kiralanan uçağın uçuş öncesi pist başında arızalandığını, bu durumun sabah 05:30 sularında davacıya telefon ile bildirildiğini, davacı ile yapılan görüşmeler sonunda aynı tarihte uçabilmesi için kendisine başka bir üst segment uçak önerildiğini, arada 35.000,00 USD fiyat farkı olacağının bildirildiğini, davalının bunu kabul ederek 65.000,00 USD karşılığında uçuşun yapıldığını, davacı firma yetkilisi tarafından uçak değişikliği nedeniyle oluşan fiyat farkı için fatura tanzim edilmemesi,

bu farkın ileride yapılacak uçuşların faturalarına eklenerek tahsil edilmesini talep ettiklerini, ancak davacı tarafından ilerleyen süreçte birkaç kez çeşitli uçuşlar için bilgi ve teklif alınsa da başka firmalar ile uçuş yaptıklarını, ancak hiçbir uçuş gerçekleştirmediklerini, bu nedenle davacı ile yapılan görüşmeler neticesinde fiyat farkı için 01/10/2019 tarihli 30.000,00 TL bedelli çek tanzim edilerek davacıya teslim edildiğini, ancak vadesi geldiğinde bu çekin de tahsil edilemediğini, taraflar arasında bir cari hesap sözleşmesinin mevcut olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Deliller toplanmış, dosya kapsamında tarafların defterlerinin incelenmesi sureti ile bilirkişiden rapor alınmış olup, düzenlenen raporda özetle; davacı ve davalının 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinin incelendiği, davalı firmadan 180.156,80 TL alacaklı olduğu, bu tutarı dava tarihinden önce 31/12/2019 tarihinde şüpheli ticari alacaklar hesabına devrettiği, yaptığı kur değerlendirmesi ile alacak tutarının 178.206,00 TL'ye düştüğü, dava tarihi itibari ile davalıdan bu miktarda alacaklı olduğu,

davalı firmadan alınan ve ticari defter kayıtlarına işlenen 2 adet faturanın davacının 09/2019 dönemi bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin mal ve hizmet alımlarına ilişkin bildirim (forma BA) ile beyan edildiği, davalı firmanın dava tarihi itibari ile davacıdan alacağı ve borcu bulunmadığı, davacı tarafa keşide ettiği 3 adet faturanın 09/2019 ve 12/2019 dönemi bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin mal ve hizmet satışlarına ilişkin bildirim (forma BS) ile beyan edildiği,

dava konusu olan davalının keşide ettiği 17/12/2019 tarih A-037890 sıra numaralı Yurt dışı Uçuş Hizmeti İlave Masraflar Bedeli açıklamalı 30.000,00 Dolar tutarındaki faturanın davalının ticari defterlerine kaydedilmiş olduğu ve Form BS ile beyan edildiği, davacının ticari defterlerine ise kaydedilmediği ve Forma BA ile beyan edilmediği, Ankara - Erbil uçuş tarihinin dosya kapsamındaki evraklardan anlaşılamadığı, 21.900,00 dolarlık 04/09/2019 tarihli faturanın 03/09/2019 tarihli 8514063 nolu 10.900,00 dolar ve 06/09/2019 tarihli 8514064 nolu 11.000,00 dolarlık çekler ile ödendiği,

davaya konu uçuş olan 26/09/2019 tarihli Ankara - Berlin - Ankara uçuşuna ait 33.000,00 dolarlık 30/09/2019 tarihli faturaya karşılık 25/10/2019 tarihli 8514068 nolu 33.000,00 dolarlık çekin verildiği ancak çekin karşılığı olmadığından keşideciye elden iadesi üzerine fatura bedelinin Garanti Bankası'ndan 13/11/2019 tarihinde 10.000,00 dolarlık, 21/11/2019 tarihinde 13.000,00 dolarlık ve 22/11/2019 tarihinde de 10.000,00 dolarlık havaleler ile ödendiği,

yine aynı uçuşa ilişkin ilave masraflar konulu 17/12/2019 tarihli 30.000,00 dolarlık faturanın ise 22/12/2019 tarihli 8514065 nolu ve 30.000,00 dolarlık çek ile ödendiği şeklinde kanaat bildirilmiştir.

Dava açılmazdan evvel, dava şartı kapsamında arabuluculuğa başvurulduğu, tarafların görüşmelere katıldığı ancak anlaşamamaları üzerine anlaşmazlık son tutanağının düzenlendiği ve dosya kapsamına tutanak aslının sunulduğu görülmüştür. Dava, taraflar arasındaki çarter sözleşmesi uyarınca davalının uçak değişikliğinden kaynaklı olarak davacıdan tahsil ettiği fazlaya ilişkin fatura bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında davalıdan iadesi istemine ilişkin kısmi davadır.

Tüm dosya kapsamı, deliller, hükme esas alınabilir mahiyetteki bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacı kiracı tarafından talep edildiği şekilde kira bedeli karşılığında ve sözleşmede yer alan hüküm ve koşullar kapsamında davalı tarafından hava çarter hizmetlerinin temini bakımından taraflar arasında çarter sözleşmesinin akdedildiği, bu doğrultuda dava konusu olan Ankara - Berlin - Ankara uçuşu öncesinde Ankara Erbil uçuşunun gerçekleştirildiği ve ödemesinin yapıldığı hususu tarafların kabulündedir.

Yine bu doğrultuda 26/09/2019 tarihinde de Ankara - Berlin - Ankara şeklindeki uçuşun (27.000,00 Euro sonrasında ödemenin dolar cinsinden yapılacak olması nedeniyle) 30.000,00 dolar karşılığında gerçekleşeceği hususunda tarafların anlaştığı ancak uçuş günü uçak arızası nedeniyle uçuşun belirlenen uçaktan başka bir uçak ile gerçekleştiği, karşılığında ilave masraf olarak 33.000,00 dolar talep edildiği ve davacı tarafından da ödemenin yapılmış olduğu hususunda da uyuşmazlık bulunmamakla birlikte,

uyuşmazlığın 33.000,00 dolarlık ek ödemenin davacının davalı tarafından zor durumda bırakılmasından kaynaklı olarak yapıldığı iddiası ile iadesi gerekip gerekmediği hususundan kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına taraflarca İngilizce metin olarak sunulu ve birbirinin aynı olan Charter Agrement Quotation # Mira - 1507 başlıklı belgenin uyuşmazlığın esasını çözmeye tesirli olduğu anlaşıldığından belgenin Türkçe yeminli tercüman tarafından çevrilmiş metnini dosyaya ibraz yönünde taraf vekillerine kesin süre verildiği ve sunulmaması halinde mevcut delil durumu uyarınca değerlendirme yapılacağı ihtaratını içerir 19/02/2021 tarihli celsede ara karar tesis edilmiş, davalı vekiline usulüne uygun yapılan ihtaren tebliğe rağmen verilen kesin süre içerisinde tercüme evrak sunulmadığından davacı vekilinin süresinde sunduğu tercüme evraka itibar edilerek değerlendirme yapılması cihetine gidilmiştir.

Eldeki davada uçağın mürettebat ile birlikte kiralandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 5, 6, 7 ve 9. maddeleri uyarınca uçak arızası nedeniyle değişikliğin yazılı olmaksızın yapılması ve davacı tarafından uçuşun yapılmış olması karşısında yazılı olmasa da taraflar arasında yeni uçak/uçak değişikliği bakımından sözleşmenin akdedildiği ve meydana gelen arıza nedeniyle sorumsuzluk kaydı içeren düzenleme nedeniyle davalının sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Her ne kadar kanuni düzenleme bakımından davalının sorumluluğunu ortadan kaldıran sözleşme hükümlerinin geçerli olmadığı düşünülecek olsa dahi, davacının anlaşılan uçaktan daha üst segment uçak ile uçmuş olması, uçuşa ilişkin ilave ödemeyi uçuş öncesinde değil aksine uçuş sonrasında ve herhangi bir ihtirazi kayıt olmaksızın rızaen çek ile yapmış olması ve davacının basiretli tacir gibi davranmasının gerekmesi karşısında, rıza dahilinde çekincesiz olarak yapılan ödemenin zor durumda kalınarak yapıldığına yönelik davacı iddialarına itibar edilemeyeceği kanaatine varılmakla,

ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.