Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/201 K.2023/27

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'ın maliki olduğu ... plakalı aracın, diğer davacı ...'ın yönetiminde iken davalılardan ...'ın maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın sevk ve idaresinde kazaya karıştığını, ...'a ait ... plakalı aracın sağ tarafı tamamen, ön tamponun ise ciddi surette hasara uğradığını, ... plakalı aracın maliki ile davalı ... Sigorta A.Ş arasında ZMMS bulunduğunu, bu nedenle 9.420,88 TL ödeme yaptığını, davalı ...

Sigorta A.Ş tarafından araç değer kaybına karşılık 29/08/2019 tarihinde müvekkilinin ...

Bankası nezdindeki hesabına 5.401,51 TL gönderildiğini, müvekkili tarafından kabul edilmeyerek hesapta blokeli olarak bekletildiğini, diğer davalılar ile iletişime geçilse de zararın karşılanmadığını, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybından kazada kusurlu bulunan tarafın araç sahibi, sürücüsü ve trafik sigortasının birlikte sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 7.000,00 TL araç değer kaybı alacağının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek ödenmesini talep ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; taraf sıfatı bulunmayan davacı ... yönünden davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, arabulucuya başvurmadan dava açılması sebebiyle de davanın reddi gerektiğini, davacı tarafların dava dilekçesinde de beyan ettiği üzere 23/08/2019 tarihinde 9.420,88 TL ve 29/08/2019 tarihinde de 5.403,51 TL müvekkil sigorta şirket tarafından ödeme yapıldığını, değer kaybı isteminin teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... yönünden aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, dava konusu kaza nedeniyle davalı sigorta tarafından hasara ve değer kaybına ilişkin ödemelerin yapıldığını, davacı tarafından 15.000,00TL değer kaybı olduğundan bahisle ödeme talep edilmişse de tazmininden sigorta şirketi sorumlu olduğundan davacının talebinin kabulüne olanak bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Tarafların göstermiş oldukları deliller toplanmış, davacıya ait araca ilişkin trafik tescil ve tramer kayıtları, davalı sigorta şirketinden ZMMS poliçesi ile hasar dosyası celbedilmiş ve dosya kapsamında adli trafik uzmanı ile makine mühendisi hasar uzmanı bilirkişilerden rapor alınmıştır.

Adli trafik uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 17/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davacıya ait ... plakalı WW Jetta marka özel aracın sürücüsü ...'ın, dava konusu ve dava dışı çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda tamamen kusursuz olduğu, davalıya ait diğer davalı ...

Sigorta poliçesiyle zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan Renault marka özel aracın diğer davalı sürücüsü ...'ın, dava konusu ve dava dışı kendi aracında meydana gelen çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda tamamen % 100 oranında kusurlu olduğu" yönünde kanaat bildirilmiş olup davaya konu trafik kazasında tarafların kusur durumlarına yönelik olarak yapılan bu tespitin, tüm dosya mündericatında yer alan teknik bulgular ile olayın örgüsüne uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, mahkememizce de benimsenmesine ve hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

Makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 15/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "değer kaybının, aracın kaza tarihindeki hasarsız piyasa

değeri ile aracın kazadan sonra onarılmış haliyle piyasa değeri arasında oluşan

farktan ibaret olduğu, buna göre aracın modeli, markası, özellikleri, olay

tarihindeki yaşı hep birlikte değerlendirilerek, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el

piyasa rayiç değerinin hesaplanması için internet ve VW-JETTA yetkili servisleri 2. el araç satış departmanı (...............), Otonomi Oto Galericiler Sitesi (................) nezdinde

araştırmalar yapıldığını, bu araç için kaza tarihi itibariyle emsal bir JETTA aracının

ortalama fiyatının 145.000,00-155.000,00 TL bandında olduğunun, söz konusu aracın

kaza tarihinde hasarsız haldeki ağırlıklı ortalama 2. el değerinin yaklaşık

150.000,00 TL olabileceğinin tespit edildiğini, kaza yapmış bir aracın hasarı onarıldıktan sonra 2. el piyasa rayiç değeri,

piyasadaki hareketlilik ve 2. el araç talep durumu, yabancı para kurları, araç

üzerindeki mevcut aksesuar ve ekipmanlar, onarımın yapıldığı servisin niteliği, söz

konusu kaza nedeniyle raporda belirtilen parçalarında oluşan ve onarılan hasarın

etkileri dikkate alınarak ve yukarıdaki yetkili servislere ek olarak Şaşmaz Oto Sanayi

araç tamir piyasasından da, .....................) bilgi alınarak belirlenmeye çalışıldığını, buna göre aynı aracın onarım sonrası 2. el serbest piyasa satış fiyatının 136.000,00-

144.000,00 TL fiyat aralığında olabileceği, bu pazarda aracın ortalama 141.000.00 TL’ye alım-satımının yapılabileceğinin belirlendiğini, ... açıklanan hususlar, tespitler ve hesaplamalar sonucunda, mülkiyeti davacı ...’a ait ... plakalı 2015 model

JETTA marka 1.6 Tdi tipi araç ile, davalı ... Sigorta A.Ş. ile ZMMS poliçeli, 06

........ plakalı aracın 20/10/2020 tarihinde yaptığı kaza nedeniyle, ... plakalı aracın hasarsız ve hasar onarımı yapıldıktan sonraki değeri arasında; 150.000.00–141.000.00 = 9.000.00 TL’lık bir değer Kaybı (reel kayıp) oluşacağı,

davalı ... Sigorta Şirketi tarafından 29/8/2019 tarihinde 5.403,51 TL

değer kaybı ödemesi yapılmış olduğu, buna göre bakiye değer kaybı

tazminatının, 9.000.00-5.403,51=3.596,49 TL olacağı" yönünde kanaat bildirilmiş, bu rapora yönelik beyan ve itirazların değerlendirilmesi bakımından düzenlenen 01/12/2022 tarihli ek raporda da görüş değiştirilmediği görülmüştür. Davacı vekilince bilirkişi tarafından yapılan piyasa araştırmasına yeniden itiraz edilmiş ise de değer kaybının gerçekte daha fazla olduğuna dair iddiasının somutlaştırılmamış olması karşısında ve dosya kapsamına göre davacının yeniden bilirkişi incelemesi yapılması istemi yerinde görülmemiş, hesaplama yöntemi bakımından Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu değerlendirilen bilirkişi raporunun hükme esas alınması uygun bulunmuştur.

Davacı ... tarafından açılan dava yönünden; tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile bilirkişi raporları birlikte değerlendirilerek, ... plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi kapsamında 16/09/2018-16/09/2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere sigortalı olmakla poliçenin 07/06/2019 olan kaza tarihini kapsadığı ve araç başına maddi 36.000,00 TL poliçe teminat limiti belirlendiği;

meydana gelen trafik kazasında davacıya ait araçta 9.000,00 TL tutarında değer kaybı oluştuğu ve trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin bilirkişi raporu ile belirlenen toplam 9.000,00 TL değer kaybından,

davacı tarafından davalı sigortanın yaptığı ve kendilerince hesapta blokeli bekletildiği belirtilen 5.403,51 TL ödemenin mahsubu ile bakiye 3.596,49 TL değer kaybından poliçe teminat limiti dahilinde araç maliki ve sürücüsü olan diğer davalılar ile birlikte davalı sigortanın müştereken ve müteselsilen tazmin yükümlülüğünün bulunduğu;

davacının davalı sigorta şirketinden KTK'nın 99. maddesi gereği ihbar tarihinin 8 iş günü sonrası olan 21/06/2019 temerrüt tarihinden itibaren, diğer davalılardan ise 07/06/2019 kaza tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceği sonuç ve kanaatine varılarak bakiye 3.596,49 TL değer kaybı için davacı ... yönünden haklı görülen davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacının munzam zarar istemi yönünden; davacı dava dilekçesinde 7.000,00TL araç değer kaybı tazminatını talep etmiş, 27/09/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile değer kaybı tazminatı istemini 15.000,00TL'ye çıkardığını belirterek, araç değer kaybıyla birlikte paranın enflasyon karşısında değer kaybından oluşan munzam zararlarının da hesaplanarak tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Ne var ki; davanın kısmen ıslahı ile davacının dava dilekçesinde talep ettiği dava değerini artırması mümkün ise de, dava dilekçesi ile talep edilemeyen tazminat kalemlerinin kısmi ıslah ile talep edilmesi mümkün değildir (Emsal: Yargıtay 17. HD.'nin 16/06/2022 tarih ve 2019-2082/7164 sayılı ilamı, Yargıtay 15. HD.'nin 18/02/2020 tarih ve 2019-2163/636 sayılı ilamı). Bu bağlamda davacının munzam zarar isteminin reddi gerekmiştir.

Davacı ... tarafından açılan dava yönünden; taraf ehliyeti, HMK’nın 114. maddesi gereğince dava şartlarından olup, aynı kanunun 115/1 maddesi gereğince hakim tarafından resen gözetilmesi gereken hususlardandır. Davacı ...'ın sürücüsü olduğu aracın, davaya konu trafik kazasına karıştığı ve kaza sonucu hasarlandığı sabittir.

Kural olarak araç sürücüleri, aracı aldığı gibi sahibine teslim etmekle yükümlü olup araç malikinin araçta trafik kazası nedeniyle oluşan değer kaybı zararını araç sürücüsünden talep etme hakkı bulunduğundan kural olarak tek başına aktif dava ehliyetinin varlığından bahsetmeye olanak bulunmaktadır.

Ne var ki eldeki davada araç maliki ... da taraf olup araç maliki ile sürücünün birlikte dava açarak araç hasarı yada değer kaybı talep etmeleri halinde araç sürücüsü yönünden aktif dava ehliyetinin bulunmadığının kabulü gerekmektedir (Emsal: Ankara BAM 26. HD.'nin 29/12/2021 tarih ve 2019-2057/2587 sayılı ilamı). Bu bağlamda davacı ... tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerekmiştir.