Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/311 K.2022/745

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerini teminen yüklenici firmalarla imzalanan sözleşme hükümleri çerçevesinde yüklenici firmalar bünyesinde çalışmakta olan ...'un iş akdinin 31/10/2020 tarihinde feshedildiğini, işçiye ödenen kıdem tazminatının 33.688,29 TL olduğunu, damga vergisi tutarının ise 257,65 TL olduğunu, dava dışı işçinin yıllık izin ücretinin 5.472,57 TL olup damga pulu bedeli olan 52,42 TL ve gelir vergisi tutarının 1.381,25 TL olduğunu,

bu bağlamda müvekkilince ödenen toplam bedelin 40.852,18 TL olduğunu, davalıların sorumlu olduğu miktarın ödenmemesi sebebiyle eldeki davanın açılması zorunluluğunun doğduğunu bildirerek, ... Sosyal Hizmetler Lojistik Yemek Bilgi İşlem Temizlik İnşaat Taşımacılık İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ve ... İnsan Kaynakları ve Hizmet Anonim Şirketinden(iş ortaklığından) müştereken ve müteselsilen 3.480,53 TL'nin , ...

İnşaat Taahhüt Elektrik Elektronik Tıbbi Malzeme Pazarlama Temizlik Gıda Makine Bakım Onarım Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Sosyal Hizmetler Bilgisayar Danışmanlık İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden ( iş ortaklığından) müştereken ve müteselsilen 10.455,92 TL'nin, ... Sosyal Hizmetler Bilgisayar Danışmanlık İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden 2.578,18 TL'nin, ...

Kurumsal Hizmet Lpg Akaryakıt Temizlik Gıda Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi - ... Grup Organizasyon İnşaat Taahhüt Mobilya Nakliye Temizlik Turizm Petrol Dayanıklı Tüketim Malları ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi (iş ortaklığından) müştereken ve müteselsilen 6.373,82 TL'nin ... Otomasyon Yemek Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- ...

Sosyal Hizmetler İnşaat Taşımacılık Gıda İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi müşterek ve müteselsilen 7.779,95 TL'nin, ... Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Temizlik Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ...

Yemekçilik İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ortaklığından müştereken ve müteselsilen 10.183,78 TL'nin ödeme tarihi olan 01/12/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... İnsan Kay. ve Hiz. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığı, mahkemenin görevli olmadığı, dava dışı işçinin diğer davalı ... Sos. Hiz. şirketinde çalıştığı, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceği, kanun, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve teknik şartname hükümlerine göre müvekkilinin sorumluluğunum bulunmadığını, müvekkiline ihale bedeli içerisinde kıdem tazminatı ödenmediğini, sorumlunun asıl işverende olduğunu, müvekkilinin dava dışı işçiye emir ve talimat verme yetkisinin olmadığını, bu bağlamda davada husumetten ret kararı verilmesi gerektiğini, her durumda sorumluluğun yarı yarıya hesaplanması gerektiğini belirterek, davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ... Oto. ... Ltd. Şti, ... Özel Sağ. ... Ltd. Şti., ... Yem. İnş. ... Ltd. Şti. ve ... Sos. Hiz. ... Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinde iş akitlerinden doğan alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenleme bulunmadığını, ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talebinin hukuka aykırı olduğunu, davacı kurum tarafından yapılan ödemenin davalının da taraf olduğu herhangi bir mahkeme kararına veyahut icra takibine de dayanmadığını, dava dışı işçinin de davalılara herhangi bir başvuruda bulunmadığını, davalının davacının ödediği miktarı ve tarihi bilmesine olanak bulunmadığını, dava dışı işçinin tüm emir ve talimatlarının davacı kurumdan aldığını,

işçinin yıllık izinlerini kullanma konusundaki yetkisinin de davacı kuruma ait olduğunu bildirerek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücu alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Taraf delilleri toplanmış, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, ödeme dekontları, SGK kayıtları celp edilmiş; uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.

Davalı ... İnsan Kayn. ve Hiz. A.Ş. vekilince zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de, eldeki davada taraflar arasındaki ilişki hukuki nitelikçe “hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup; kendine has özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığından, TBK'nın zamanaşımı ile ilgili genel hükmü olan 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanması gerektiğinden (Emsal: Yargıtay 23. HD'nin 20/02/2017 tarih ve 2016-8129/479 sayılı ilamı) ve dava tarihi itibariyle zamanaşımı da dolmadığından zamanaşımı itirazının da reddine karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile özetle; "...işçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu olacağı, yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşeceği, sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacağı, ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğu,

hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacakları, davalılar bakımından tam sorumluluk kabul edildiğinde, ... Sos. Hiz. Loj. İnş. Ltd. Şti.'nin toplam 1.740,27 TL, ... İnsan Kayn. ve Hizm. A.Ş.'nin toplam 1.740,27 TL, ... inş. Taah. Elk. Elkt. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin toplam 5.227,96 TL, ... Sos. Hiz. Bilg. Danş. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin toplam 7.806,13 TL, ... Kurumsal Hiz. Lpg Akar. Tem. Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin toplam 2.535,20 TL, ... Grup Org. İnş. Taah. Mob. Nak. Tem. Tur. Pet. Day. Tük. Tic. Ltd. Şti.'nin toplam 3.838,62 TL, ... Özel Sağ. Hizm. Bil. Tem. Gıda Taş. San. Ve Tic.'in toplam 5.091,89 TL, ... Yem. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.'nin toplam 5.091,89 TL, ... Oto. Yem. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin toplam 3.889,97 TL, ... Sos. Hizm. İnş. Taş. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin toplam 3.889,99 TL olmak üzere toplamda 40.852,18 TL'nin tahsilini talep edebileceği..." yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Bilirkişi raporu usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş; davacı ile bir kısım davalılar vekillerince rapora itiraz edilmiştir.

Rapora yönelik itirazların temelde, davacı bakımından adi ortaklık olarak sorumluluk altına giren davalılar yönünden müteselsil sorumluluk esasına dayalı hesaplama yapılmaması, davalılar yönünden ise taraflar arasındaki sorumluluğun yarı yarıya paylaştırılması gerektiği, kıdem tazminatı vd. alacak kalemleri yönünden davalılara rücu edilemeyeceği gibi hususlara yönelik olduğu anlaşılmıştır.

Sorumluluğun ne şekilde paylaştırılacağı hukuki değerlendirmeyi gerektirdiği gibi rapora yapılan itirazların hukuki değerlendirme ile aşılabileceği kanaatine varılarak, usul ekonomisi de gözetilmek suretiyle ek rapor alınmasına gerek görülmemiştir.

Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile dosya kapsamına ve yerleşik Yargıtay içtihatlarında öngörülen kıstaslara uygun, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmasının mümkün olduğu değerlendirilen bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek; özellikle işçilik alacakları işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

davacı işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair taraflar arasındaki sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin dava dışı işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkının bulunduğunun kabulünün gerektiği, kaldı ki davalılar ile imzalanan sözleşmeler ile bu sözleşmelerin eki şartname hükümleri kapsamında sorumluluğun davalı yüklenicilere ait olduğunun kararlaştırılmış olduğu nazara alınarak,

davacının dava dışı işçi için ödenip davacı tarafından eldeki davada talep konusu edilen 40.852,18 TL'nin tamamını davalı yüklenicilerin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olmak üzere talep edebileceği anlaşılmıştır.

Ancak yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmadığından kural olarak her bir davalı bakımından ayrı tahsil hükmü kurulması gerekmekte ise de davacıya karşı adi ortaklık olarak yükümlülük altına giren davalıların sorumlu oldukları toplam miktar üzerinden davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı açıktır.

Bu nedenle alacak miktarının davacıya karşı münferiden veya adi ortaklık olarak müştereken ve müteselsilen sorumluluk altına girmesine göre davalılar yönünden ayrıştırılarak hüküm tesis edilmesi gerekmektedir. Alınan bilirkişi raporunda, davalıların adi ortaklık olarak sorumlu olduğu dönemlere göre birlikte sorumluluğu esasına göre belirleme yapılmayıp, toplam rakamın adi ortak sayısına göre eşit olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, adi ortaklık durumuna göre yapılacak ayrıştırmanın/belirlemenin teknik incelemeyi gerektirmemesi sebebiyle usul ekonomisi de gözetilerek mahkememizce bilirkişi raporunda tespit edilen çalışma sürelerine, yapılan hesaplama yöntemine ve netice olarak bulunan miktara itibar edilmek suretiyle taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında her bir davalı bakımından sorumluluk miktarları resen ayrıştırılarak ve toplanarak davalıların sorumlu oldukları miktarlar belirlenmiştir.

Buna göre davacıya karşı farklı zamanlarda adi ortaklık olarak sorumluluk altına girdiği anlaşılan; davalılar ... Sosyal Hiz. Loj. Yemek Bilgi İşl. Tem. İnş. Taş. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile ... İnsan Kay. ve Hiz. A.Ş.’den davalı Ürün Tic. Taah.. Ltd. Şti. bakımından toplam 3.480,53-TL üzerinden, davalılar ... İnşaat Taah. Elek. Elekt. Tıb. Malz. Paz. Tem. Gıda Mah. Bak. On. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Sosyal Hiz. Bilg. Danş. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd.

Şti. bakımından toplam 10.455,92-TL üzerinden, davalılar ... Kurumsal Hiz. Lpg Ak. Tem. Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Grup Org. İnş. Taah. Mob. Nak. Tem. Tur. Pet. Day. Tük. Mal. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. bakımından 5.070,40 TL üzerinden, davalılar ... Oto. Yemek Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Sosyal Hiz. İnş. Taş. Gıda İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. bakımından 7.779,95 TL üzerinden, davalılar ... Özel Sağ. Hiz. Bilg. Tem. Gıda Taş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. ile ... Yemek. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. bakımından toplam 10.183.78 TL üzerinden olmak üzere belirlenen alacağın bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi gerekmiştir. Davacıya, yukarıda belirtilen şekilde adi ortaklık olarak sorumlu oldukları dönemler dışında farklı dönemlerde münferiden de sorumluluk altına girdiği anlaşılan davalı ... Sosyal Hiz. Bilg. Danş. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden 2.578,18 TL üzerinden, davalı ...

Grup Org. İnş. Taah. Mob. Nak. Tem. Tur. Pet. Day. Tük. Mal. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. yönünden 1.302,42 TL üzerinden olmak üzere münferiden sorumlu oldukları dönemler bakımından belirlenen alacağın münferiden tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Sonuç olarak; belirlenen bu miktarlar üzerinden davanın kabulü ile her bir davalı yönünden yukarıda belirtilen sorumluluk miktarlarına göre alacağın, taleple de bağlı kalınarak 01/12/2020 ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.