Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/343 K.2023/82

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı şirketlerle genel müdürlük binalarının temizlik işlerine ilişkin çeşitli dönemlere ait hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, müvekkilinin davalı şirketlerin yüklenicisi olduğu sözleşmeler kapsamında çalıştırdıkları işçilerden iş akdi kıdem tazminatını hak edecek şekilde sona eren ......... için toplam 38.558,80 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, yapılan ödemeden ... Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd.

Şti.'nin 2 yıl 6 ay 22 gün karşılığı sorumlu olduğu tutarın 7.890,58 TL, ... Kurumsal Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş. ile davalı ... Sos. Hiz. Yemek Gıda Bilgi İşlem İnş. Tem. Eğ. Taah. Tur. San. Ltd. Şti'nin 1 yıl 4 ay 21 gün karşılığı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu tutarın 4.287,63 TL, ...Tem. İnş. Pet. Ür. Tek. İm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Tem. Bilg. Gıda İnş. Tar. ve Paz. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin adi ortaklık olarak üstlendikleri sözleşme döneminde geçen 1 yıl 11 ay 29 gün karşılığı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu tutarın 6.153,29 TL olduğu bildirilerek, bu miktarlara göre müvekkilinin kıdem tazminatını işçiye ödendiği 07/02/2018 tarihinden itibaren işleyen avans oranındaki faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı ... Tem. Eml. ve İnş. Hiz. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin müvekkili şirkette 18.01.2007-09.08.2009 tarihleri arasında çalıştığını, davacının asıl işveren sıfatı ile müvekkili şirketin alt işveren sıfatı ile yapmış oldukları hizmet alım sözleşmesinin 09/08/2009 yılında sona erdiğini, işçilerin de sözleşmesi sona eren alt işverenlerde çalışmaya devam ettiğini, müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirket yönünden herhangi bir sorumluluğa hükmedilecek ise bu sorumluluğun yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda alacağın %50'si olarak davalı müvekkili şirketten talep edilebileceğini,

dava dışı işçinin çalıştığı hizmet süresi içinde tam sorumlu olacağının kabulü ihtimalinde dahi davacının davaya konu alacağını icra dosyasına ödeme tarihi olan 07/02/2018 tarihinden dava tarihi olan 25/03/2021 tarihine kadar TBK’nın 73. maddesi gereğince iki yıllık dava zamanaşımı dolduğundan davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesinin gerektiğini, dava sürecinin müvekkili firmaya ihbar edilmemiş olduğunu, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre faiz başlangıç tarihi olarak temerrüt tarihinin esas alınmasının gerektiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücu alacağının tahsili istemine ilişkin olup taraf delilleri toplanmış, SGK kayıtları, ödeme dekontları, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri dosyaya kazandırılmış; uzman bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi raporu ile özetle; "davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşme hükümleri ile emsal Yargıtay kararlarına göre ve tüm sorumluluğun davalılara devredildiğinin kabulü halinde, ... Tem. Eml. ve İnş. Hiz. Tic.

Şti.'nin 7.893,79 TL, ... Kurumsal Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş.'nin 2.160,59 TL, ... Sos. Hiz. Yem. Gıda İnş. Tem. Tic. Ltd. Şti.'nin 2.160,59 TL, ...Tem. İnş. Pet. Ürün Teks. İml. Tic. Ltd. Şti.'nin 3.100,53 TL, ... Tem. Bilg. Gıda İnş. Tar. Paz. Tic. Ltd. Şti.'nin 3.100,53 TL olmak üzere toplam 18.416,02 TL üzerinden sorumlu olduğu" yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Bilirkişi raporu usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş; davalı ... ... Ltd.

Şti. dışındaki davalılar ile davacı tarafından bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalara süresinde itirazda bulunulmamıştır. HMK'nın 281/I. fıkrasında belirtilen bilirkişi raporuna itiraz süresi, hak düşürücü süre olup hak düşürücü süre içinde rapora itiraz edilmezse diğer taraf için usuli kazanılmış hak doğacaktır (Emsal: Yargıtay 22. HD., 28/03/2018 tarih ve 2015-2018/8095 sayılı ilamı).

Buna göre, sorumluluğun ne şekilde paylaştırılacağı hukuki değerlendirmeyi gerektirmekle beraber, bunun dışında bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar bakımından davacı yönünden doğan usuli kazanılmış hak dolayısıyla tespit edilen miktarların bilirkişi raporuna itiraz etmeyen davalılar yönünden kural olarak kesinleşmiş olduğu kanaatine varılmış, davalı ... ... Ltd.

Şti. vekilince yapılan itirazların ise hukuki değerlendirme ile aşılabileceği kanaatine varılarak, usul ekonomisi de gözetilmek suretiyle ek rapor alınmasına gerek görülmemiştir.

Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile dosya kapsamına uygun, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmasının mümkün olduğu değerlendirilen bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek; özellikle işçilik alacakları işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

davacı işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair taraflar arasındaki sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin dava dışı işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkının bulunduğunun kabulünün gerektiği, kaldı ki davalılar ile imzalanan sözleşmeler ile bu sözleşmelerin eki teknik şartnamenin hükümleri kapsamında sorumluluğun davalı yüklenicilere ait olduğunun kararlaştırılmış olduğu nazara alınarak,

davacının dava dışı işçi için ödenip davacı tarafından dava ve ıslah dilekçesi ile eldeki davada talep konusu edilen 18.416,02 TL'nin tamamını davalı yüklenicilerin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olmak üzere talep edebileceği anlaşılmıştır. Davalı ... vekilince zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de sözleşmeye dayalı olarak rücu talebinin 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde yapılmış olmasına göre zamanaşımı itirazının reddi gerekmiştir.

Ancak yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmadığından kural olarak her bir davalı bakımından ayrı tahsil hükmü kurulması gerekmekte ise de davacıya karşı adi ortaklık olarak yükümlülük altına giren davalıların sorumlu oldukları toplam miktar üzerinden davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı açıktır.

Bu nedenle alacak miktarının davacıya karşı münferiden veya adi ortaklık olarak müştereken ve müteselsilen sorumluluk altına girmesine göre davalılar yönünden ayrıştırılarak hüküm tesis edilmesi gerekmektedir. Alınan bilirkişi raporunda, davalıların adi ortaklık olarak sorumlu olduğu dönemlere göre birlikte sorumluluğu esasına göre belirleme yapılmayıp, toplam rakamın adi ortak sayısına göre eşit olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, adi ortaklık durumuna göre yapılacak ayrıştırmanın/belirlemenin teknik incelemeyi gerektirmemesi sebebiyle usul ekonomisi de gözetilerek mahkememizce bilirkişi raporunda tespit edilen çalışma sürelerine, yapılan hesaplama yöntemine ve netice olarak bulunan miktara itibar edilmek suretiyle taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında her bir davalı bakımından sorumluluk miktarları resen ayrıştırılarak ve toplanarak davalıların sorumlu oldukları miktarlar belirlenmiş,

davacının talebi ile de bağlı kalmak suretiyle her bir davalı yönünden dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönem esas alınarak belirlenen sorumluluk tutarının davacı tarafından yapılan ödeme tarihi olan 07/02/2018 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle tahsiline yönelik olarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

(Her ne kadar 14/02/2023 tarihli hüküm fıkrasında istinaf başvuru yolunun açık olduğu belirtilmiş ve kural olarak gerekçeli kararın hüküm fıkrasının kısa kararla aynı olması gerekmekte ise de 6100 sayılı HMK'nın 341. maddesi uyarınca her bir davalı yönünden hükmolunan miktarlar itibarıyla hükmün kesin mahiyette olduğunun ve kanunun amir hükmü karşısında mahkemece istinaf kanun yolunun açılmasına olanak bulunmadığının tabii bulunmasına göre hüküm, 6100 HMK'nın 304 maddesi kapsamında kanun yolu bakımından tashih edilmiştir.)