Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/226 K.2023/595

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... dava konusu ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 15/06/2022 keşide tarihli, keşide yeri .... olan 73.751,07.-TL bedelli çekin keşidecisi ...Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin yetkili temsilcisi sıfatı ile çek mümzi ve zilyedi olduğunu, davacının zilyedi olduğu iş bu çek ... adlı işletmeye gönderilmek üzere 04.03.2022 tarihinde kargoya teslim edilmiş ve kargo tarafından kaybedidiğini, çekin kaybına ilişkin tutanak tutulduğunu, çekin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra davacı tarafından muhatap bankaya gerekli talimat verildiğini, ancak çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi halen söz konusu olduğunu,

çekin üçüncü şahısların eline geçmesi davacı açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; TTK’nun 818 madde göndermesi ile 757 ve devamı maddeleri uyarınca hasımsız olarak açılmış zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Davacının dilekçesinde belirttiği bir adet yetkilisi bulunduğu şirketin keşidecisi olduğu çekin ticari ilişki nedeniyle çek hesabından "..." adlı işletmeye düzenleyerek, kargoya verdiği ve burada kaybolduğundan zayi nedeniyle iptallerini talep etmiştir.

Davacı çek karnesinin verildiği hesap sahibi olan şirket yetkilisi olup eldeki davayı şirket adına açmıştır.

Dava açma hakkı hamile aittir. Keşideci bu davayı açamaz. Hamile hasımsız çek iptali davası açma yetkisi veren hukuki müessesenin amacı, elindeki kıymetli evrakı zayi olan (kaybolan, çalınan) hamile keşideciye başvurabilmesi bakımından, kaybolan kıymetli evrak yerine geçecek bir belge verilmesini sağlamaktır. Hamil, mahkemeden alacağı iptal kararı ile keşideciye başvuracak, keşideci de bu iptal kararına dayanarak ödeme yapmakla kıymetli evraka bağlı borcundan kurtulacaktır. Dolayısıyla keşidecinin mahkemeden alacağı iptal kararı ile kendi kendisine başvurması söz konusu olamayacağına göre, doğan yasal boşluğun TTK’nundaki hasımsız iptal davası açabilecek kişileri genişleterek keşideciyi de buna dahil etmek suretiyle giderilmesi mümkün değildir.

6102 sıyılı TTK’nun 651. ve 657. maddeleri uyarınca dava açma yetkisi hamile ait olup keşidecinin hasımsız olarak çek veya senet iptali davası açmasına yasal yönden olanak bulunmamaktadır.

Netice olarak dava şartları bakımından yapılan ön incelemede bu davanın hamil tarafından açılması dava şartı olup , davacı tarafın hesap sahibi olduğu, yetkili hamili olmadığı, aktif dava ehliyeti bulunmadığı ve hukuki yararı da olmadığı anlaşılmakla HMK'nın 114. 1 (d) Ve 115. Maddesi gereğince dava şartı yokluğundan (aktif dava ehliyeti) reddine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı