Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/578 K.2024/285

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/578 Esas

KARAR NO : 2024/285

...

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/08/2022

KARAR TARİHİ : 19/04/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 06/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı ... ile 10.10.2020 tarihli Cihaz kiralama ve kit alım sözleşmesi imzaladıklarını, taraflar arasında

imzalanan sözleşme özetle; "belirli bir kit ve düşük bir kiralama ücreti karşılığı, laboratuar cihazının

kullanılması" hükümlerini içerdiğini, Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin konu başlıklı 3. maddesi:

İş bu sözleşme Şirket'e ait olan Cihaz'ın Ek-1'de belirtilen kiralama ücreti ve teklif edilen kit tutarları

karşılığında laboratuar kurulması, faal halde tutulması, ihtiyaç duyulan kitlerin temin hizmetinin

verilmesi için gerekli olan ek-1 listede belirtilen cihazların reaktiflerin ve cihazların çalışması için

gerekli cihazlara ait sarf malzemelerin kontrollerin temini işlemlerinin koşullarını içerdiğini, İmzalanan sözleşme ekinde sözleşmede Ek-1 olarak tabir edilen proforma fatura ile ... isimli

Siemens marka laboratuar cihazın ve daha sonra sözleşme kapsamında olmayan "Imulite 2000" ve "BN

II" "..." isimli cihazlarında da teslim edildiğini, Davacı şirketin, teslim edilen cihazın teminatı olarak da sözleşmenin 6. maddesi uyarınca ...

ait 25.11.2020 tarih ve 9062-101121 numaralı 150.000,00.-TL bedelli teminat mektubunu Tayen

Heallth'e teslim ettiğini, Yaşanan tüm bu aksaklıklar ve Tayen Health'in zamanında veya hiç kit temin edememesi

nedeniyle, sözleşme davacı şirket açısından çekilmez bir hal almış ve davacı firma davalıya gönderdiği

01.06.2021 tarihli e-postası ile sözleşmeyi feshetmiş ve kurulan cihazların laboratuarından alınmasını

talep ettiğini, Davacının gönderdiği e-posta uyarınca davalı Tayen Health, sözleşme uyarınca teslim edilen cihazları

teslim aldığını fakat tüm bunların üstüne cihazların bedeline karşılık

verilen 150.000,00.-TL tutarındaki teminat mektubunu nakde çevirdiğini, Davacının bu surette davalı şirketten olan 92.387,23 TL alacağı oluştuğunu, alacağını tahsil edebilmek amacıyla ... sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, icra takibine itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sindan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

İş bu davada mahkemenin görevsiz olduğu, takibe konu alacağın cihaz kiralama sözleşmesine dayanması

sebebiyle HMK. 4 gereği işbu davada ... görevli olduğu sebebiyle usulden

reddini talep ettiğini, Her ne kadar davacı tarafın sözleşmeyi feshettiğini iddia etmiş ise de fesih bildirimi TTK.18/3'e uygun

olmadığını, dava dilekçesinde iddia edilen e-posta içeriğinin de fesih iradesi taşımadığını, Taraflar arasındaki sözleşmenin davacının sözleşmede belirtilen şartlarda ödeme yapmaması sebebiyle

davalı şirket tarafından TTK.18/3'e uygun şekilde haklı nedenle feshedildiğini, sonrasında hem e-posta kanalıyla hem de ihtarname ile davacı şirketin borcunu ödemesinin talep edildiğini, davacı şirket tarafından ödeme yapılmayınca da teminat mektubunun geçerlilik süresinin son gününde davalı şirket

alacağı kadar olan kısmı paraya çevirdiğini, davacı

tarafın ödemelerini sözleşmeye uygun şekilde yapmadığını, bunun üzerine önce e-posta kanalıyla

ödemeler talep edildiğini, Davacının sözleşmeye uygun ödemeleri yapmasının talep edildiği 11.02.2021 tarihinde davacı şirkete olan borcu ekteki cari dökümden de anlaşılacağı üzere 234.199,57 TL. olduğunu, 6.c maddesi gereği bakiye borcun 150.000,00 TL'nin üzerinde olduğu için davacının ya ek teminat göstermesi ya da ödeme

yapması gerektiğini, Sonrasında ise hem davalı şirketin hem de dava dışı... davacıdan 09.07.2021 tarihi itibariyle olan alacaklarını davacıdan ... yevmiye numaralı ihtarı ile talep ettiğini, davacıyı temerrüde düşürdüğünü, sonrasında ise dava dışı ...., davacıdan olan alacağını davalı şirkete devrettiğini, En nihayetinde ise davalı şirket ilgili sözleşmeden kaynaklı olan alacağını tahsili için sözleşme kapsamında verilen teminat mektubunun geçerlilik tarihine kadar beklediğini, davacı şirket ödeme

yapmayınca davalı şirketin 150.000,00 TL'lik teminat mektubunun sadece alacağı kadar olan kısmını

paraya çevirmek durumunda kaldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememiz davalı ticari defterlerinin incelenmesi yönünde mali müşavir bilirkişiden alınan 07/02/2023 tarihli raporda özetle; " Davacının carisi 320.03.028 muhasebe kodunun , 24.999,99 TL. olarak açıldığı, ... esas ödeme emri ihtar tarihi olan 24.01.2022 tarihi itibariyle aynı tutarda 24.999,99 TL.

Davacı... alacaklı

olduğu,

29.12.2021 tarihinde, Davalı şirket...arasında düzenlenen “Alacağın Temliki”

sözleşmesine göre 01.04. 2022 tarihinde 22.454,19 TL. tutarında davacının cari hesabına bu tutarda borç

kaydı yaptığı Yapılan bu kayıtla davacının davalıdan 01.04.2022 tarihi itibariyle 2.545,80 TL. alacaklı olduğu,

henüz 2022 yılının kapanış işlemlerinin yasal süresi devam etmekte olup, 2022 yılında başka bir cari

hareketin olmadığı, Bahsi edilen ve davacı vekilinin dilekçe ekinde sunduğu ...

...numaralı 150.000,00.-TL bedelli teminat mektubunun yasal defter kayıtlarına alınmadığı tespit

edilmiş" şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 28.04.2023 tarihli raporda özetle. "Usulünce tutulmakla sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu anlaşılan taraflara ait ticari defterlerde yer alan ve kayıt ve işlemlerde ...-TL tutarlı teminat mektubuna ilişkin kayıt ve işlem bulunmadığı, 24.01.2022 olan takip tarihi itibariyle.

Davacı şirket kayıtlarında davalı şirkete yapmış olduğu fazla ödeme kayıtlarından ötürü 92.387,23.-TL alacak kaydının bulunduğu, davalı şirket kayıtlarında ise davacı şirkete 24.999,99.-TL bakiye borç kaydının bulunduğu, Tarafların ticari defterlerindeki 67.387,22.-TL tutarındaki bakiye uyuşmazlığının davalı şirketin davacı şirkete düzenlediği ancak davacı şirketin kayıtlarında yer almayan ve rapor içerisinde ayrıntıları listeli 5 adet davalı şirket faturasından kaynaklandığı,

bu faturaların hesaplamaya dahil edilebilmesi için faturaların davacı şirkete tebliğine ilişkin dayanak belgelerin ve mahiyetlerinin dosya kapsamına sunulmasının gerekeceği, Taraf edimleri karşılıklı borçları içerdiğinden yükümlendiği edimi yerine getirmekte temerrüde düşen taraf tespiti dosya kapsamındaki belgelerle olanaklı olmadığı, bu nedenle; sözleşmenin feshi yönünde bir değerlendirme yapılamadığı, Teminat mektubundaki;

"şartname hükümlerine uygun hareket edilmediği takdirde" ifadesinin sözleşme hükümlerine uygun hareket edilmediği takdirde şeklinde yorumlanması halinde bu durumda davacı tarafın sözleşmeyle yüklendiği edimleri sözleşme şartlarına göre yerine getirip getirmediğinin irdelenmesinin gerekeceği dosya kapsamındaki belgelerle bu aşamada bu değerlendirmenin mümkün olmadığı, Sözleşmenin 6.d.

Maddesinde belirtilen " şirketin cari borcu 150.000,00 TL. nin üzerine çıktığı durumlarda ek teminat veya ödeme yapılmadığı sürece şirketin yükümlülüklerini yerine getirmeme hakkı bulunmaktadır" uyarınca davalı tarafın yükümlülüklerini durdurdurup durdurmadığı durdurmuşsa dahi hangi yükümlülüklerini ne süreyle durdurduğu hususlarında dosya kapsamında bir bilgi ve belge olmadığından değerlendirme yapmak mümkün olmamıştır." şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 05.10.2023 tarihli ek raporda özetle. "Kök raporumuzda tarafların ticari defterleri mukayeseli olarak incelenmiş ve ticari defterlerdeki kayıt uyuşmazlığının 5 adet toplam 67.387,22.-TL tutarındaki davalı faturalarının davacı şirket ticari defter ve kayıtlarında yer almamasından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Kök rapor tanzimi sonrasında dosya kapsamına alınan ve faturaların dönemi olan tarafların 2021 yılı BA-BS Bildirimleri incelenmiş olup, bu faturaların davalı şirketin BS Bildiriminde kayıtlı olduğu, davacı şirketin BA Bildiriminde kayıtlı olmadığı tespit edilmiş ise de, Davalı tarafça düzenlenen 5 faturanın da e-fatura olması sebebiyle davacı şirkete ... üzerinden tebliğinin yapılmış olacağı, davacı tarafça bu faturalara ilişkin GİB web portalı üzerinden itiraz edildiğine yönelik dosya kapsamına bilgi ve belge sunulmamış olduğundan,

İcra takip tarihi itibariyle davalı şirketin davacı şirkete ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu üzere 24.999,99.-TL bakiye borç miktarının bulunduğunun hesap edildiği, Davalı tarafça dava dışı .... arasındaki 29.12.2021 tarihli 22.454,19.-TL tutarlı "Alacağın Temliki" işleminin de hesaplamaya dahil edilmesi istenilmekte ise de, bu tutarın davalı şirket ticari defterlerine takip tarihi sonrası olan 01.04.2022 tarihinde kayıt edilmiş olması sebebiyle kurulumuzca takip tarihi itibariyle yapılacak borç/alacak miktarı hesaplamasına dahil edilemeyeceği," şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 08.03.2024 tarihli ek raporda özetle; "Davacı şirkete ait ticari defterlerde dava dışı Arges firmasına bakiye borç bulunmadığı, aksine davacı tarafın 25.000,00.-TL bakiye avans alacağının bulunduğu, Talimat yolu ile incelenen davalı şirket ticari defterlerinde 29.12.2021 tarihli temlik sözleşmesinde belirtilen 22.454,19.-TL tutarın takip tarihi sonrasında 01.04.2022 tarihinde kayıtlı olduğu tespit edilmiş ise de, kurulumuzca incelemesi yapılan davacı şirket ticari defterlerinde temlik işlemine ait kayıt ve işlem bulunmadığı, Yapılan bu tespitler neticesinde kök raporumuzdaki tespit ve hesaplamalarımızda değişikliğe sebebiyet verecek herhangi bir hususun bulunmadığı kanaatlerimizi içerir" şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptaline yöneliktir.

... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 92.387,23 TL asıl alacak, 520,79 TL işlemiş faiz toplamı 92.908,02 TL üzerinden cari hesap alacağından ve teminat mektubunun haksız nakde çevrilmesinden kaynaklı olarak takip yapıldığı, davalının asıl alacağa ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafça dava konusu uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklı olduğu ve sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğu itirazı sunulmuş ise de, taraflar arasındaki sözleşmenin tıbbi cihazların davacıya ait laboratuvara kurulması, faal halde tutulması, ihtiyaç duyulan kitlerin temini ve takibinin yapılarak hizmetin verilmesi için gerekli olan cihazların çalışmasının temini işi olduğu, cihaz kiralama unsurunun sözleşmenin asli unsuru olmayıp hizmet temini unsurunun ağır bastığı anlaşılmakla yargılamaya devam olunmuştur.

Taraflar arasında 10/10/2020 tarihli "Cihaz Kiralama ve Kit Alım Sözleşmesi" akdedildiği, sözleşme konusunun sözleşmede kararlaştırılan tıbbi cihazların davalıya ait laboratuvara kurulması ve kiralanması, faal halde tutulması ihtiyaç duyulan kitlerin ve sarf malzemelerinin temin edilmesi olduğu, davacı tarafından davalıya sözleşmenin 6.c maddesi gereğince 150.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun verildiği, sözleşmenin feshedildiği, davacı tarafından verilen teminat mektubunun davalı yan tarafından kısmen paraya çevrildiği anlaşılmakla ihtilaf, takip tarihi itibariyle cari hesaptan kaynaklı olarak davacı alacağının mevcut bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde; tarafların ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda, dava konusu teminat mektubuna ilişkin olarak tarafların ticari defterlerinde kayıt ve bilginin olmadığı, ancak taraf beyanlarından ve ...

18/04/2024 tarihli cevabi yazısından anlaşılacağı üzere teminat mektubunun 04/12/2020 tarihinde kısmen paraya çevrildiği ve takibe konu alacak miktarı içerisine dahil olduğu, takip tarihi itibariyle davacı şirket kayıtlarında 92.387,23 TL alacak kaydı, davalı şirket kayıtlarında ise davacı şirkete 24.999,99 TL bakiye borç kaydının olduğu, uyuşmazlığın 67.387,22 TL tutarındaki davalı şirket tarafından davacıya düzenlenen faturaların davacı kayıtlarında yer almamasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların BA/BS formları ilgili vergi dairelerinden celp edilmiş olup alınan 02/10/2023 tarihli bilirkişi raporundan anlaşılacağı üzere faturaların davalı şirketin BS bildiriminde kayıtlı olduğu, 5 faturanında e-fatura olması nedeniyle davacıya iş bu faturaların ... üzerinden tebliğinin yapılmış olacağı, davacının da faturalara GİB web portalı üzerinden itiraz ettiğine dair bilgiye rastlanmadığı anlaşılmıştır.

Davalı yan tarafından dava dışı ... alacağını temlik aldığını iddia etmiş ise de, yine alınan 08/03/2024 tarihli ek rapordan da anlaşılacağı üzere sunulan 29/12/2021 tarihli Temlik Sözleşmesi'nde belirtilen alacağın takip sonrasında kaydedildiği ve davacı ticari kayıtlarında dava dışı alacağını temlik ettiğini belirten şirkete bakiye borcun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu suretle davanın kısmen kabulüne alacağın likit olması nedeniyle kabul edilen miktar üzerinden alacağın likit olmasından dolayı davacı lehine inkar tazminatına, davacı takibinin kötüniyetli yapıldığının ispatlanamaması nedeniyle davalının kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.