Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/613 K.2022/672

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle;Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya üzerinden müvekkil ...'a 1.2.

Ve 3. Haciz ihbarnamesi gönderildiğini, müvekkil tarafından haciz ihbarnamelerine ...Haciz ihbarnamesi ve 2. Haciz ihbarnamesine itiraz etmediğini, müvekkilinin bu dosya ile ilgili hiçbir borcu olmadığını, yasal olarak da borçlu olmadığını, alacaklı ...'la hiçbir borç alacak kaydı olmadığını, müvekkilinin bu dosya haricinde borçlu ... daha öncede Ankara ...İcra dairesinin ... esas sayılı dosyasında ...Haciz ihbarnamesinde itiraz ettiğini müvekkilinin diğer dosya da borçlu olmadığı gbii bu dosya da borcu ve alakası olmadığını,

bu dosya da ...Haciz ve 2. Haciz ihbarnamelerinde itiraz edememesinin sebebi alacaklı olan kişinin aynı kişi olması sebebiyle doya aynı sandığı için gözünden kaçtığını, süresi içinde itiraz edemediğini, müvekkilinin bu iki dosya yüzünden evliliği birliği bozulduğunu, müvekkilinin Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya icra takibinden kaynaklı olarak davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının tespiti ile menfi tespit davasının kabulünü karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Usul ekonomisi gözetilerek davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkemenin görevli olması Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK ...md.) “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” (HMK 115. md.).HMK 137, 138 ve 140. maddedeki ön inceleme aşamasında dava şartlarının inceleneceğine dair düzenlemeler, henüz incelenmemiş ise tahkikata geçilmeden önce dava şartlarının incelenmesi zorunluluğunu belirtmekte olup görev yönünden bu incelemenin en erken değil, en geç ne zaman yapılması gerektiğini göstermektedir.

Konuya ilişkin HMK 138. maddenin Kanun gerekçesi şöyledir: “Usule ilişkin hususlar, şeklî nitelik taşıdıklarından yargılamanın başında, dosya üzerinden de incelenerek karara bağlanabilir. Ancak, mahkeme, kararını vermek için tarafların dinlenmesine ihtiyaç duyuyorsa, bunu da tahkikat aşamasında değil, ön inceleme oturumunda yapacaktır.

Böylece dava şartları ve ilk itirazlarla ilgili sorunların, en geç tahkikat başlamadan, ön inceleme duruşması sonunda karara bağlanması amaçlanmıştır.” Bu gerekçe ile de her aşamada görev hususunun incelenebileceğine açıklık getirilmiştir.

Son tahlilde kanunda açıkça dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden araştırılacağı düzenlendiğinden henüz taraflara tebliğ yapılmadan tensip aşamasında dahi mahkemenin görevsiz olması halinde usulden red kararı verilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır (Emsal: Yargıtay HGK'nın 11/04/2019 tarih ve 2017/15-2141 E., 2019/442 K. sayılı ilamı).

Dava, İİK 89/3 uyarınca menfi tespit istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi,

"..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/...maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12.04.2016 tarih ve 3568 E., 6425 K. ve 17.12.2015 tarih ve 7065 E., 17162 K., sayılı ilamları da bu yöndedir (Emsal: Ankara BAM 23. HD.'nin, 13/10/2021 tarih ve 2021/1551 Esas, 2021/1432 K. sayılı ilamı).Somut olayda, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık, davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde çıkarılan haciz ihbarnameleri nedeniyle davacının sorumlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.

Dava konusu uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan da olmadığı anlaşıldığından HMK'nın 2. Maddesi gereğince genel yetkili asliye hukuk mahkemesine görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸