Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/658 K.2024/150

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/658 Esas

KARAR NO : 2024/150

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - ... ....

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI : ... - ...

VEKİLLERİ

Av. ... - ... Av. ... - ...

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 04/10/2022

KARAR TARİHİ : 29/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Taraflar arasında akdedilmiş olan sebze elleçleme işlemi sözleşmesi ve 03.02.2021 tarihli sebzenin ebatlarına, renklerine ve kalitesine göre tasnif etme işleri sözleşmesinin 13. maddesinde .... Mahkemelerin İcra Dairelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığını, davanın yetki itirazının haksız olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeler ile davalı tarafın davacının sözleşme yaptığı üreticilerden gelen sebzelerin işlenmesi, paketlenmesi,

depoya konulması ve araç üzerine yüklenmesi işlemlerini davacı şirketin ise davalı tarafından yürütülen bu işlemler karşılığında davalı şirkete apar ödeme yükümlülüğünü üstlenmiş olduğunu, ilk sözleşme olan sebze elleçleme işleme işlemi sözleşmesinin 5.3 ve 5.4 maddelerinde aylık 750 ton işleme yapıldığında kg başına 26 kr+KDV,

750 ton ve üzeri işleme yapıldığında kg başına 23 kr+KDV şeklinde belirlendiğini belirlenen işçilik bedelleri için yoğunluğuna göre davacının sürümden kazanacağı değerlendirilerek basamaklı olarak belirlendiği ve belli bir miktarın üzerinde iş yapılması halinde indirim uygulandığı bu durumun hiç bir şekilde davacı tarafından yükleniciye taahhüt edilmiş bir tasnifleme tonajı yahut miktar garantisi anlamına gelmediğini,

sözleşmenin hakediş ödemeleri başlıklı 5.2 maddesinde yüklenici tarafından yapılan işlemlerin her ayın sonunda hesaplanacağı ve işlenen miktar kadar fatura kesilerek yükleniciye ödeneceğinin düzenlenmiş olduğunu bu madde ile yükleniciye herhangi bir işleme miktarı garantisinin taahhüt edilmediğinin açıkça belirtildiğini ve taraflarca imza altına alındığını, ancak davalının davacı adına düzenlenen faturalarında 750 ton işleme miktarının altında işleme yaptığı paylarda dahi 750 tonun altında kalan miktarları eksik tonaj adı altında faturalandırarak aylık 750 ton işleme yapılmış gibi fiyatlandırdığını,

bu durumun fark edilmesi üzerine ilk sözleşmenin yanlış değerlendirilmesinden kaynaklı hesap hatası nedeniyle davacıya haksız yere düzenlenen fatura bedellerinin iadesi yönünde anlaşıldığını, yeni bir sözleşme ile birlikte 03.02.2021 tarihinde davalının eksik tonaj açıklamasıyla davacıya faturalandırıldığı tespit edilen 2020 yılana ait faturaların toplam bedeli olan 944.152,76 TL tutarında bir fatura düzenlenerek işleme yapılmamış miktarlara ilişkin haksız kesilen fatura bedellerinin davalıya yansıtılmış olduğunu, aynı tarihli yeni bir sözleşme imzalanarak ilk sözleşmenin feshedildiğini,

03.02.2021 tarihinde imzalanan yeni sözleşmede işin yapılacağı yer olarak .... illerinde bulunan 2 yeni adresin eklendiğini, sözleşmenin 5. maddesi değiştirilerek işçilik bedeli belirlenmesindeki 750 ton basamağının kaldırıldığını, yükleniciye hiç bir tasnifleme tonajı-miktarı garantisinin verilmediğinin vurgulandığını, davalının davacı tarafından kendisine yansıtılan fatura bedellerini ödemediği gibi kendisine yapılan avans ödemeleri dolayısıyla iade etmesi gereken 903.783,53 TL cari hesap borcunu uhdesinde tutarak davacıya geri ödemediğini,

03.02.2021 tarihli sözleşmenin 5.3 hükmü ile işin sezon sonunda kendiliğinden sona ereceğinin düzenlenmiş olduğunu, davalının sözleşmenin kendiliğinden sona erdiği tarih olan 2021 Temmuz ayı sonunda haksız yere davacıdan tahsil ettiği borcu ödemesi gerekirken temerrüde düştüğünü, davacı tarafından tutulan cari hesaptan kaynaklı borcun ödenmesi için icra takibi başlatıldığını,

03.02.2021 düzenleme tarihli 944.152,76 TL bedelli faturaya 8 günlük yasal süre içinde itiraz etmediğini belirterek ... esas sayılı takibe davanın itirazının iptali ile şimdilik 903.780,53 TL için takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın .... ile Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, taraflar arasında sebze elleçleme işlemi işleri sözleşmesi imzalandığını, davacı tarafından sözleşme konusu işin yerine getirilmesi ve ücret konusunda her ay kiralanan her bir depo için davalıya 750 ton ürün işleme taahhüdünde bulunulduğunu, bu minvalde sözleşmenin 5. Maddesinde aylık 750 ton ürün işleme yapıldığında kg başına 26 kr+KDV, aylık 750 ton ve üzeri işleme yapıldığında ise 23 kr+KDV üzerinden ödeme yapılacağı yönünde anlaşma sağlandığını, davalının sözleşmeden kaynaklı tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini,

üreticilerden gelen ürünlerin 750 tondan az olması nedeniyle taraflarca kabul edildiği üzere işlenen ürün tonajı ile eksik ürün tonajı açıklamalı bir şekilde davalı tarafından davacıya faturalar düzenlendiğini, söz konusu faturaların davacı ticari defterlerine işlendiğini, 8 günlük sürede itiraz edilmeyerek ödemelerininde yapılmış olduğunu, taraflara arasında imzalanan 03.03.2021 tarihli sebzenin ebatlarına, renklerine ve kadifesine göre tasnif etme işleri sözleşmesinin ilk sözleşmeden farklı olduğunu,

bu sözleşmenin 5. maddesinde yer alan işbu sözleşme kapsamında hiç bir tasnifleme tonajı-miktarı garantisi verilmemekte olup kısmının bu sözleşmeye ilişkin bir düzenleme olduğunu, davacının öncesinde kabul ettiği ticari defterlerine itiraz etmeden işlemiş olduğu ve ödemesini yaptığı faturalardan kaynaklı olarak yansıtma faturası düzenleyebilmesinin hukuken mümkün olmadığını belirterek davanın yetkisizlik itirazları nedeniyle öncelikle usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraf delilleri toplanmış, davacı ve davalı şirketlerin bağlı olduğu vergi dairelerinden uyuşmazlık dönemine ilişkin BA/BS formları temin edilmiş, .... esas sayılı takip dosyası örneğinin celbi ile incelenmesinde alacaklı ... A.Ş tarafından davalı ... A.Ş hakkında cari hesap-e fatura alacağı açıklaması ile 903.780,53 TL asıl alacak olmak üzere işlemiş faiz ile birlikte toplam 1.048.899,21 TL alacak talebi ile ilamsız takibi başlatıldığı, borçlunun yetkiye ve borca itirazı nedeniyle takibin durmuş olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin 13. maddesinde yetki anlaşması mahiyetinde .... münhasıran yetkili olduğu kararlaştırılmış olduğundan davalı yanın icra müdürlüğünün yetkisine ve mahkememizin yetkisine yönelik itirazı ön inceleme duruşmasında ara karar ile reddedilmiştir.

Davalı yanın ticari defterlerinin incelenmesi bakınından uyap sisteminden atanan mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 04.05.2023 tarihli raporda özetle; "davalı ticari defterlerinde takip tarihi itibariyle davacı tarafa 903.780,53 TL borçlu olduğu bu borcun 31.03.2023 tarihli 944.152,76 TL tutarlı kayıt işlemi ile kapatıldığı ve davalının 40.372,23 TL alacaklı duruma geçtiği davalının kayıt işleminin 31.03.2023 tarihli KDV dahil 944.152,76 TL tutarlı faturasının açıklama kısmına ... numaralı faturaya ait iadedir diye yazıldığı davalının iade faturasına konu edilen ve davacı tarafından düzenlenen faturanın

03.02.2021 tarihli ... numaralı KDV dahil 944.152,76 TL tutarlı olduğu, bu faturanın açıklama kısmına yansıtma gelirleri diye yazıldığı, bu faturanın davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, taraflar arasında 2020,2021 yılında BS-BA formu beyanı yönünden adet ve tutar farkının olmadığı, davacının düzenlediği 03.02.021 tarihli 944.152,76 TL tutarlı faturanın taraflarca BS-BA formu ile karşılıklı olarak birbirini teyit edecek şekilde beyan edilmiş olduğu" ifade edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ile davacı yanın ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde mali müşavir, ziraat mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilerce inceleme yapılmasına karar verilmiş bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda özetle;

"davalı tarafından davacı adına elleçleme-eksik tonaj içerikli faturalar tanzim edildiği bu faturaların davacı yasal defter kayıtlarına intikal ettirilerek bedellerinin davalıya ödendiği faturalar bahse konu fatura içeriklerinde yer alan toplam 3.077.421 kg elleçleme-eksik tonaj bedeline karşılık davacı tarafından davalı şirkete 03.02.2021 tarihli ... numaralı 2020 yılı .... nolu faturalara istinaden kesilmiştir açıklaması ile 944.152,76 TL tutarlı yansıtma faturası tanzim edildiği, bahse konu faturanın her iki taraf yasal defterlerine yasal sürelerinde intikal ettirilerek ilgili dönem BA/BS formları ile vergi dairesine beyan edildiği,

yansıtma faturası sonrası 30.06.2022 takip tarihinde davacının davalı şirketten 903.780,53 TL alacaklı olduğu, davalı yasal defterlerinde de davacıya 903.780,53 TL borçlu olduğunun kayıtlı olduğu, taraf yasal defter kayıtlarının bildirimi doğruladığını, davacı tarafından davalı adına tanzim edilen 944.152,76 TL tutarlı yansıtma faturasına karşılık davalı tarafından takip ve dava tarihinden sonra 31.03.2023 tarihli iade faturası tanzim edildiği, bu faturanın davacı tarafından ....

Noterliğinin 07.04.2023 tarihli ihtarnamesi ekinde kayıtlara intikal ettirilmeden davalı şirkete iade edildiği, ilk sözleşme hükmünde belirtilen tonajın lafzen aylık 750 ton işleme garantisi içermemekte olduğu, ancak uygulama döneminde elleçleme-eksik tonaj içerikli faturalar kesilmiş olduğu, davacı yanca defterlerine işlendiği, daha sonra yansıtma faturası düzenlendiği, yansıtma faturasının da davalı yanca ticari defterlerine işlendiği, daha sonra bu yansıtma faturasına 2 yıl sonra iade faturası düzenlemiş olduğu" ifade edilmiştir.

Dava; sözleşmeye dayalı ticari ilişki kapsamında cari hesap ve fatura alacağının tahsili yönünde başlatılan ilamsız takibe asıl alacak yönünden itirazın iptali talebine ilişkindir.

Taraflar arasında ilk olarak ... nolu "... Sözleşmesi" ve ardından ... nolu 03.02.2021 tarihli "Sebzenin Ebatlarına, Renklerine ve Kalitesine Göre Tasnif Etme İşleri Sözleşmesi" imzalandığı, dava konusu uyuşmazlığın ilk imzalanan ... Sözleşmesinin ifasına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

... Sözleşmesinin fiyat ve ödeme başlıklı 5. maddesi alt bendi olan sözleşme bedeline ilişkin 5.1 maddesinde domates fason işçilik bedeli olarak " aylık 750 ton işleme yapıldığında kg başına 26 (Yirmialtı) kuruş +KDV, aylık 750 ton ve üzeri işleme yapıldığında kg başına 23 (Yirmiüç)kuruş +KDV üzerinden ödeme yapılacaktır. Her ay sonunda işlenen domates miktarına göre hangi fiyattan ödeme yapılacağı belirlenecektir." şeklinde kararlaştırılmış olup 5.1 madde içeriğinde aylık 750 ton işleme garantisi verildiğine dair bir ibare bulunmadığı, madde hükmünde işlenecek sebzenin aylık 750 tonun üstünde veyahut altında kalması halinde kg başına farklı birim fiyatların ön görüldüğü, bu kapsamda tonaj taahhüdünün bulunmadığı açıktır.

Taraflar arasında düzenlenen ...

Sözleşmesinde tonaj taahhüdü bulunmamasına karşın davalı tarafından davacı adına elleçleme-eksik tonaj içerikli 8 fatura düzenlendiği, bu faturaların davacı ve davalı yanın ticari defterlerine kaydedildiği, ardından davacı tarafından davalı adına 03.02.2021 tarihinde davalının elleçleme-eksik tonaj açıklaması ile düzenlediği faturalara istinaden toplam 944.152,76 TL tutarında yansıtma faturası düzenlediği, davacının yansıtma faturasının her iki yanın ticari defterlerine kaydedilerek ilgili dönem BA/BS formları ile vergi dairelerine beyan edildiği,

bu kapsamda takip tarihi itibariyle her iki yanın ticari defter kayıtlarında davacının davalıdan 903.780,53 TL alacaklı durumda olduğu yapılan bilirkişi incelemeleri ile tespit edilmiş olup ...

Sözleşmesinin 5.1 maddesinde aylık 750 ton işleme garantisi verilmemiş olduğundan davalı yanın elleçleme-eksik tonaj açıklaması ile düzenlediği fatura bedellerinin istenebilir olmadığı bu kapsamda davacı tarafından davalı faturalarına ilişkin düzenlenen yansıtma faturasının davalı tarafçada kabul edilerek ticari defterlerine kaydedilmesi ve vergi dairesine beyan edilmesi karşısında takip tarihi itibariyle taraf ticari defter kayıtları ile teyit edilen 903.780,53 TL davacı alacağının kanıtlandığı mahkememizce kabul edilmiş,

her ne kadar davalı tarafından takip tarihinden ve işbu dava tarihinden sonra aynı tutarda 31.03.2023 tarihli 944.152,76 TL iade faturası düzenlenmiş ise de sözleşmenin 5.1 maddesine göre davalı yanın iade faturasına dayalı talebinin yerinde olmadığı, bu faturanın davacı tarafından kayıtlarına işlenmeksizin ihtarname ekinde davalıya iade edildiği anlaşılmakla ilamsız takibe konu varlığı ve miktarı kanıtlanan asıl alacak yönünden açılan davanın kabulüne alacak likit bulunduğundan davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

29/02/2024 Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 13.03.2024 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...