Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/752 K.2023/887

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/752 Esas

KARAR NO : 2023/887

BAŞKAN : ..... ÜYE : ..... ÜYE : ..... KATİP : .....

DAVACILAR : 1- ..... 2- ..... 3- ..... 4- ..... 5- ..... 6- ..... 7- ..... 8- ..... 9- ..... 10- ..... VEKİLİ : Av. .....

DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. .....

DAVALI : ..... VEKİLLERİ : Av. ..... Av. ..... Av. ..... Av. ..... Av. .....

DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. .....

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 03/03/2016

KARAR TARİHİ : 21/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; merhum ...'nun davacılardan ...'nin eşi, ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nun babası ..., ... ve ...'nun ise erkek kardeşi olduğunu, 27/01/2016 tarihinde adına kayıtlı ... plaklı aracı ile seyir halinde giden maktülün park halindeki bir araca çarptığından aracını yaya kaldırımına park ettiğini ve olayı anlamak için aracından inmiş iken davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın hızı sebebiyle yukarı meyilli virajı alamayarak şiddetli bir biçimde kendisine çarpığını, bir süre yoğun bakımda kalan ...'nun 29/01/2016'da kaza sebebiyle hayatını kaybettiğini,

davalı araç sürücüsünün kaza yeri tespit tutanağında kusurlu bulunduğunu, davalı araç sahibi ...'ın araç işleteni olarak her türlü zarardan sorumlu olduğunu, kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın ... nezdinde ZMMS ile sigortalı olduğunu, eşi ...'nu vefatı neticesiyle kendisi ve 6 çocuğunun her türlü bakım ve masrafını üslenmek durumunda kalan ...'nun maddi olduğu kadar manevi anlamda da yaşadığı üzüntünün tarif edilemez boyutlarda olduğunu, aynı şekilde babalarını küçük yaşta kaybeden çocukların yaşayacakları üzüntünün ileriki yaşlarda dahada sancılı olacağını,

kardeşlerini kaybeden davacıların derin acı ve elem duyduklarını belirterek ... için şimdilik 1.000,00 TL, ... için şimdilik 1.000,00 TL, ... için şimdilik 1.000,00 TL, ... için şimdilik 1.000,00 TL, ... için şimdilik 1.000,00 TL, ... için şimdilik 1.000,00 TL, ... için şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere şimdilik toplam 7.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen davalı sigorta şirketinin bedensel zararlardan ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile dava tarihinden itibaren ... ve ... bakımından haksız fiil tarihiden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, ... için 50.000,00 TL,

... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, olmak üzere toplam 440.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve ...'dan haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kardeşlerin manevi tazminat haklarının olmadığını, talebin kabulü halinde de taleplerinin manevi tazminatı gerektirecek durumda bulunmadığını, davalıya ait araç sigortalı olduğundan tüm taleplerin sigorta şirketinden talep edilmesi gerektiğini, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, dava dilekçesindeki beyanların doğruları yansıtmadığını, davalı aracının yüklü olup yukarı doğru hareket ettiğini, aracın modeli yük taşıyor olması vb özellikler bütünü ile değerlendirildiğinde davalının en fazla 40 KM hız yapabileceği bu hususu da davalının beyan ettiğini,

maktülün kornaya uyarak acilen kenara çekilmesi kazanın meydana gelmemesinin arzu edilen bir durum olduğunu belirterek davacı tarafça haksız yere fahiş talep edilen tazminat taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu kaza ile ilgili davadan önce kendilerine müracaat edilmediğini ve herhangi bir hasar dosyası açılmadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, kazaya karışan aracın ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile davalı nezdinde sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünü kusuru oranında poliçe teminatları dahilinde ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluğun sigortalının kusuru oranında olmak üzere bedeni zararlarda kişi başına sakatlık azami kaza tarihi itibariyle 290.000,00 TL ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Kaza tarihi itibariyle KTK 97 maddesinde ön görülen sigorta şirketine başvuru koşulu yürürlüğe girmemiş olduğundan davalı sigorta şirketinin dava şartının yerine getirilmediğine ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.

Taraf delilleri toplanmış ..... sayılı dosyası, davalı sigorta şirketinden poliçe örneği müteveffanın ölümünden önceki gelir durumuna ilişkin ve keza davacı ve davalı gerçek kişilerin ekonomik sosyal durumlarına ilişkin zabıta tahkikatı ile ... yazı cevabı celbolunmuş tüm dosya kapsamı üzerinde kusur ve aktüer hesap yönünden tayin edilen 2 kişilik bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 27/09/2017 tarihli raporda özetle;

"dava konusu olayın meydana gelmesinde müteveffa yaya ...'nun %60 oranında, davalı sürücü ...'ın %40 oranında kusurlu olduğu ifade edilerek davacıların murisinin vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma zararları tespit edilmiş bu rapora yönelik tarafların beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi bakımından düzenlenen 11/09/2018 tarihli ek raporda tarafların kusur ve hesaplamaya yönelik itirazları bilirkişilerce yerinde görülmemiş kesinleşmiş olan ceza dosyası kapsamında kazadaki kusur oranlarına ilişkin alınmış olan rapor içerikleri ve davacı yanın bu yöne ilişkin itirazları değerlendirilerek 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınması

yoluna gidilmiş düzenlenen 05/02/2019 tarihli raporda özetle; "davacıların yakını ölen yaya ...'nun meydana gelen olayda %60 oranında kusurlu olduğu, davalı ...'a ait sigortalı aracın davalı sürücüsü ...'ın ise %40 oranında kusurlu olduğu" görüşü ifade edilmiş kesinleşmiş olan ceza dosyasındaki kusur oranları ile mahkememizde yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucu düzenlenen raporlar arasında mübayenet bulunduğu anlaşılmakla kazaya ilişkin kusur oranlarının tespiti yönünde ..... müzekkere yazılmış .....

Dairesinin 19/04/2019 tarihli raporunda" olayda sürücü ...'ın %70 oranında kusurlu, müteveffa yaya ...'nun %30 oranında kusurlu olduğu kanaati "ifade edilmiştir. ... raporu ve güncel veriler nazara alınarak aktüer hesaplama yapılmak üzere aktüerya uzmanı bilirkişiden 09/07/2019 tarihli rapor alınmış düzenlenen raporda özetle "... plakalı araç sürücüsü ...'ın %70 davacıların murisi ...'nun %30 oranında kusurlu olduklarının 19/04/2019 tarihli raporla tespit edildiği,

rapor tarihi itibariyle güncel değerler esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda davacıların murisi ...'nun vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma zararlarının davacı ... için 110.448,95 TL, davacı ... için 5.237,19 TL, davacı ... için 5.237,19 TL, davacı ... için 15.459,91 TL, davacı ... için 23.935,27 TL, davacı ... için 38.920,22 TL, davacı ... için 60.192,38 TL olmak üzere toplam 259.431,31 TL olarak hesaplandığı" ifade edilmiştir.

Davacılar vekili tarafından 08/10/2019 tarihli dilekçe ile maddi tazminata ilişkin dava değerinin arttırılarak müddeabihin toplam 259.431,11 TL'ye çıkarıldığı, eksik peşin harcın mahkeme veznesine yatırılmış olduğu anlaşılmıştır.

Dava, davacıların desteğinin trafik kazasında vefatı nedeniyle davalı karşı yan araç maliki/işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısından TBK 53.maddesi kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı ve davalı araç maliki/işleteni ile davalı araç sürücüsünden TBK 56.maddesi kapsamında manevi tazminat talebine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91.maddesinde işletenin aynı kanunun 85.maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiş olup kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1 maddesinde "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya birşeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde düzenlenmiştir.

KTK 85/1 maddesi kapsamında işletenin sorumluluğu hukuki niteliği itibariye tehlike sorumluğuna ilişkin bulunmakla işletenin hukuki sorumluğunu üstlenen sigortacının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir.

2918 sayılı KTK nun 92.maddesi kapsamında tehlike sorumlusu zorunlu mali sorumluluk sigortacısının tehlike sorumlusu olan işletenin eşinin, usul ve firuunun kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar dışında kalan ölüm ve yaralanmaya ilişkin cismani zararlar sigortacının sorumluluğu kapsamında bırakılmıştır.

TBK 53.maddesi kapsamında destekten yoksun kalma tazminatının konusu desteğin yitirilmesi nedeni ile yoksun kalınan zarar olup buradaki amaç destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır.

Somut olayda; davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı davalı ...'a ait davalı ...'ın sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazasında davacıların desteği ...'nun vefat ettiği,

kesinleşen ceza dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporları ile mahkememizce ..... alınan rapor uyarınca gerçekleşen trafik kazasında davalı sürücünün %70 oranında müteveffa yaya ...'nun ise %30 oranında kusurlu oldukları anlaşılmış aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından rapor tarihindeki güncel veriler esas alınarak müteveffa desteğin eşi ve çocukları yönünden destekten yoksun kalma tazminat tutarları 09/07/2019 tarihli ek raporla hesaplanmış olup mahkememizce dosya kapsamına uygun bulunan bu rapora itibar edilerek yapılan hesaplama neticesinde tespit edilen davacıların destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin maddi zararlarından zorunlu

mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketi, davalı araç maliki/işleteni ve davalı araç sürücüsünün sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmış harçlandırılmış dava değerinin arttırılması talepli davacı yanın dilekçesi kapsamında kanıtlanan maddi tazminat talebinin kabulüne,

davalı sigorta şirketinin davadan önce temerrüde düşürülmediği gözetilerek sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren olmak üzere taleple bağlı kalınarak yasal faiz işletilmesine 6098 sayılı TBK 56. maddesi ile 4721 sayılı TMK 4. maddesi kapsamında yapılan değerlendirmede trafik kazası sonucu davacı ...'nun eşi diğer davacıların babası ve kardeşinin ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmende olsa giderilmesi yönünde tarafların ekonomik ve sosyal durumları kazanın meydana geliş şekli davalı ... ve ...'ın sorumluluğun niteliği kusur oranları nazara alınarak hak ve nesafet kuralları

çerçevesinde davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdir edilen manevi tazminatın davalı araç maliki/işleteni ve davalı araç sürücüsünden tahsili yönünde verilen kararın davacılar ve davalı S.S. ...

Kooperatifi tarafından istinaf edilmesi üzerine ..... sayılı 07.10.2022 tarihli ilamı ile "Mahkemece aktüer bilirkişiden alınan 11.09.2018 tarihli raporda davacılar desteğinin olay tarihinde 44 yaşında olduğu, TRH 2010 yaşam tablosuna göre bakiye ömür süresinin 31 yıl olduğu, davacı eş ...’nin olay tarihinde 46 yaşında olduğu, müteveffanın bakiye ömrü süresince destekten faydalanacağı, desteğin kızı ...’nın olay tarihinde 2 yaşında olduğu, yaşam boyu engelli olması nedeniyle desteği babasının bakiye ömür süresince destekten faydalanacağı belirtilmiş, eş ... ve ...’nın desteğin ömür süresi olan 31 yıl boyunca destek alacağı belirtilerek,

... için 78 yaşa kadar, ... için 33 yaşa kadar hesaplama yapılmış, davacılar vekili tarafından rapora itiraz edilmesi üzerine hükme esas alınan 09.07.2019 tarihli aktüer bilirkişi raporunda yine aynı şekilde davacılar desteğinin olay tarihinde 44 yaşında olduğu, TRH 2010 yaşam tablosuna göre bakiye ömür süresinin 31 yıl olduğu, davacı eş ...’nin olay tarihinde 46 yaşında olduğu müteveffanın bakiye ömrü süresince destekten faydalanacağı, desteğin kızı ...’nın olay tarihinde 2 yaşında olduğu,

yaşam boyu engelli olması nedeniyle desteği babasının ömür süresince destekten faydalanacağı belirtilmiş, davacı eş ... için 77 yaşına kadar, çocuk ... için 32 yaşına kadar destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış, ilk raporda davacı çocuk ... için %20 oranında pay ayrılmışken ikinci raporda %16,5 oranında pay ayrılarak hesaplama yapılmış, bu rapora da davacılar vekili tarafından itiraz edilmiştir.

Bu durumda, mahkemece her iki rapor arasındaki farklılığın sebebinin açıklatılması ve davacılar vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiştir." gerekçisi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkememizce verilen kararın kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosya aktüerya uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek önceki raporlar arasındaki farklılığın sebebinin açıklanarak davacılar vekilinin rapora yönelik itirazın değerlendirilmesi bakımından ek rapor alınmasına karar verilmiş düzenlenen 19.09.2023 tarihli raporda hesaplama yapılırken davacı ... için %20 pay oranının esas alındığını, raporda maddi hata ile %16,5 pay oranı şeklinde gösterilmiş olduğunu, TRH-2010 yaşama tablosu ve progresif rant yöntemine göre yeniden yapılan hesaplama neticesinde kusur indirimi yapılarak davacı ...'nun maddi zararının 838.522,52 TL, davacı ...'nun maddi zararının 2.047,89 TL davacı ...'nun maddi zararının 5.00,70 TL,

davacı ...'nun maddi zararının 39.556,38 TL, davacı ...'nun maddi zararının 83.583,02 TL, davacı ...'nun maddi zararının 193.115,22 TL davacı ...'nun maddi zararının 415.962,13 TL olarak hesaplandığını" ifade etmiştir.

Somut olayda; davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı davalı ...'a ait davalı ...'ın sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazasında davacıların desteği ...'nun vefat ettiği,

kesinleşen ceza dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporları ile mahkememizce ..... alınan rapor uyarınca gerçekleşen trafik kazasında davalı sürücünün %70 oranında müteveffa yaya ...'nun ise %30 oranında kusurlu oldukları anlaşılmış mahkememizce verilen 12.12.2019 tarihli kararın davacılar vekili tarafından da istinaf edilmiş olması nedeniyle ..... 'sinin kaldırma kararından sonra aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından rapor tarihindeki güncel asgari ücret esas alınarak müteveffa desteğin eşi ve çocukları yönünden destekten yoksun kalma tazminat tutarları 19/09/2023 tarihli ek raporla hesaplanmış olup mahkememizce dosya kapsamına uygun

bulunan bu rapora itibar edilerek yapılan hesaplama neticesinde tespit edilen davacıların destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin maddi zararlarından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketi, davalı araç maliki/işleteni ve davalı araç sürücüsünün sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmış harçlandırılmış dava değerinin arttırılması talepli davacı yanın dilekçesi kapsamında ve daha önce verilen karara yönelik davalılar ... ile ...'ın istinaf talebi bulunmadığından davacılar yönünden usulü kazanılmış hak oluştuğu gözetilerek davacılardan ... ve ...'nun davalı ...

A.Ş'ne yönelik maddi tazminat talebinin kısmen, bu davacıların diğer davalılara ve diğer tüm davacıların tüm davalılara yönelik maddi tazminat talebinin kabulüne, davalı sigorta şirketinin davadan önce temerrüde düşürülmediği gözetilerek sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren olmak üzere taleple bağlı kalınarak yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

6098 sayılı TBK 56. maddesi ile 4721 sayılı TMK 4. maddesi kapsamında manevi tazminat, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşıyan yönleri ile bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi zarar sorumlusununda fakirleşmemesi gerekmekte olup bu kapsamda yapılan değerlendirmede trafik kazası sonucu davacı ...'nun eşi diğer davacıların babası ve kardeşinin ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmende olsa giderilmesi yönünde tarafların ekonomik ve sosyal durumları kazanın meydana geliş şekli davalı ... ve ...'ın sorumluluğun niteliği kusur oranları nazara alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdir edilen manevi tazminatın davalı araç maliki/işleteni ve davalı araç sürücüsünden tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar vermek

gerekmiştir.

21/12/2023 Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 15.01.2024 Başkan ..... Üye ..... Üye ..... Katip .....