Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/21 K.2023/666

3- ... 4- ... 5- ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 09/01/2023

KARAR TARİHİ : 17/10/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 31/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşeronu olarak yürüttükleri hizmetlerde çalışmakta olan işçilerden ...'ın iş akdinin tazminat almaya hak edecek şekilde sona erdiğini, bu nedenle de müvekkili tarafından 01/08/2007-19/08/2020 tarihleri arasında çalışan işçinin 13 yıl 18 gün kıdeminin karşılığı olarak 68.898,96 TL kıdem tazminatı, brüt 9.853,18 TL ihbar tazminatı ve brüt 3.518,99 TL izin ücreti olmak üzere toplam 82.271,13 TL brüt, 78.972,25 TL net ödeme yapıldığını, davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere göre sorumlu olduğunu belirterek, kıdem tazminatı yönünden 6.554,13 TL'nin davalı ...

Güv. Kor. ve Eğ. Hiz. Ltd. Şti.'den, 17.682,94 TL'nin davalı ... Güv. Hiz. Ltd. Şti.'den, 12.331,14 TL'nin davalı ... Güv. ve Güv. Eğ. Hiz. Ltd. Şti.'den, 18.533,37 TL'nin davalı ... Güv. Vip Kor. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.'den, 6.216,89 TL'nin davalı ... Güv. Eğ. Hiz. Danış. ve Güv. Sis. Tic. Ltd. Şti.'den, ihbar tazminatı yönünden 9.853,18 TL'nin, izin ücreti yönünden 3.518,99 TL'nin davalı ... Güv. Eğ. Hiz. Danış. ve Güv. Sis. Tic. Ltd.

Şti.'den ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Güv. Eğ. Hiz. Danış. ve Güv. Sis. Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ilişkinin iş hukukundan kaynaklı olduğunu, iş hukukundan kaynaklı olan asıl- alt işveren ilişkisi nedeniyle işçiye ödenen işçilik alacağının talep edildiği iş bu rücu davasında görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğunu, davalının adresinin ... olduğundan ...

Mahkemesi'nin yetkili olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını, işçilik alacaklarının sözleşme bedeline dahil olmadığını, davacının dava konusu işçilik alacaklarını müvekkilinden talep edemeyeceğini, dava dışı işçinin davacı bankanın mülkiyetindeki binaların satılması nedeniyle davalı ile imzalanan iş sözleşmesinin süre bitiminde geçerli nedenle ve davacı tarafından kaynaklanan nedenle sonlandığını, müvekkili tarafından dava dışı işçiye fesih bildiriminin 2 hafta öncesinden yapıldığını, bu nedenle ihbar tazminatının fazla hesaplandığını, sözleşmede sorumluluğun müvekkiline ait olduğuna dair bir hüküm olmadığı,

talep edilen miktarların çalışma süresine göre yüksek olduğunu, kıdem tazminatının tamamının müvekkilinden talep edilemeyeceğini, müvekkilinin davadan önce temerrüde düşürülmediğini, işlemiş faiz talep edilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek üzere davacının en fazla yarı yarıya sorumluluk esasına göre talepte bulunabileceği, dava dışı işçinin banka çalışanı olduğu, müvekkilinin dava dışı işçinin kendi bünyesinde çalıştığı zamana göre sorumlu olabileceği hususlarını belirterek, davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraf delilleri toplanmış, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, ödeme dekontları, dava dışı işçiye ait ... kayıtları celp edilmiş; uzman bilirkişiden rapor alınmış olup bilirkişi raporunda özetle; "davaya konu işçilik alacaklarından asıl işveren olarak davacının ve alt işveren olarak işi yapan davalıların müteselsil olarak sorumlu olduğu değerlendirildiğinde, davalı ... ... Ltd. Şti'nin 6.533,65 TL, davalı ... Ltd. Şti.'nin 17.620,16 TL, davalı ... ... Hiz. Ltd.

Şti.'nin 12.949,04 TL, ... ... Hiz. Ltd. Şti.'nin 18.654,90 TL, davalı ... ... Hiz Dan ve Güv. Sis. Ltd. Şti.'nin 18.930,21 TL kadar sorumlu olduğu, davalı ... ... Hiz Dan ve Güv. Sis. Ltd. Şti.'nin ihbar tazminatı ile ilgili talebinin kabul edilmesi halinde diğer miktarlar aynı olmakla beraber davalı ... ... Hiz Dan ve Güv. Sis. Ltd. Şti.'nin 16.620,96 TL kadar sorumlu olduğu," yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Davalı ... Güv. Eğ. Hiz. Danış. ve Güv. Sis. Tic. Ltd.

Şti. vekilince görev itirazında bulunulmuş ise de uyuşmazlığın hizmet alım sözleşmesi kapsamında rücu alacağının tahsilinden doğup davanın her iki tarafının da tacir olduğuna ve bu bağlamda nispi ticari davanın varlığına tereddüt bulunmadığından mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiş; aynı davalı tarafından yetkiye itirazda bulunulmuş ise de, taraflar arasındaki sözleşmenin 37. maddesinde .... mahkemelerinin yetkili kılınmış olmasına göre yetki itirazının reddi gerekmiş;

zamanaşımı itirazı bakımından da eldeki davada taraflar arasındaki ilişki hukuki nitelikçe “hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup kendine has özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm bulunmadığından, TBK'nın 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanması gerektiğinden (Emsal: .... 'nin 20/02/2017 tarih ve .... sayılı ilamı) ve dava tarihi itibariyle zamanaşımı da dolmadığından zamanaşımı itirazının da reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava, davacı işveren tarafından dava dışı işçiye yapılan kıdem ve ihbar tazminatı ile izin ücretine dair ödemenin davalı yüklenicilerden taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkin olup tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek; özellikle celp olunan ... kayıtlarından da sabit olduğu üzere işçilik alacakları davacı işveren tarafından ödenen işçinin davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair davalı ile imzalanan sözleşmelerde bir hüküm bulunduğunun iddia ve ispat olunmaması, aksine sorumluluğun ilgili yükleniciye ait olduğunun kararlaştırılmış olduğu gözetilerek, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının davalı yüklenicilerin işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olmak üzere davalı yüklenicilerden talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Somut olarak; işçiye ödenen kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur.

Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Davalı ... ... Hiz Dan ve Güv. Sis. Ltd.

Şti. tarafından aşamalardaki beyanlarında davacının süre uzatımı yapmamış olması nedeniyle iş akdinin de feshine neden olmakla kusurlu olduğundan bahisle ödemelerden davacının sorumlu olduğu savunulmuş ise de taraflar arasındaki sözleşme süresinin uzatılıp uzatılmamasının davalının işçilik alacaklarından sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı;

aynı davalı tarafından dava dışı işçiye iki hafta önceden bildirim yapıldığından bahisle davacı tarafından fazla ödendiği belirtilen bu kısmın kendilerinden talep edilemeyeceği savunulmuş ise de, İş Kanunu'nun 17. maddesinin açık hükmü karşısında davalının iki hafta önceden bildirim yapılmış olduğu iddiasının ihbar tazminatının miktarı bakımından sonuca etkili olmayıp davalı ile davacı arasındaki rücu ilişkisini etkilemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmıştır (Benzer yönde: ....).

Sonuç olarak bu bağlamda ve ...'ın güncel içtihatlarında öngörülen bu ilkelere uygun olarak bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar nazara alındığında davalıların sorumluluk miktarlarının, davacının dava dilekçesindeki talebi ile bağlı kalınarak, ... Ltd. Şti. yönünden 6.533,65-TL, ... Ltd. Şti. yönünden 17.620,16-TL, ... San. Tic. Ltd. Şti. yönünden 12.331,14-TL, ... Ltd. Şti. yönünden 18.533,37 TL, ... ... Ltd.

Şti. yönünden 18.930,21 TL kadar olduğu sonuç ve kanaatine varılmış, bu miktarlar nazara alınarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Temerrüt durumu bakımından ise; davacı tarafından ödeme tarihlerinden itibaren temerrüt faizine hükmolunması talep edilmiş ise de davaya konu ödemenin, bir mahkeme kararına dayanmayan işçilik alacakları ödemesine ilişkin olduğu ve davacı tarafından davalıların dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğünün iddia ve ispat olunmadığı,

bu bağlamda ödeme tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmolunmasına olanak bulunmadığı değerlendirilerek (Emsal: .... .'nin 12/09/2022 tarih ve .... sayılı ilamı), her bir davalı bakımından hükmolunan alacağın, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip .... · ¸ Hakim .... · ¸