Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/26 K.2024/271

Av. .... DAVALILAR : 1- .... 2- ... 3- .... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 14/02/2022

KARAR TARİHİ : 17/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 09/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava dışı işçi ... adlı özel güvenlik işçisinin müvekkil kurumun özel güvenlik işlerini üstlenen davalı şirketlerin bünyesinde 16.08.2012-05.07.2017 tarihleri arasında çalışmış olup 05.07.2017 tarihinde çalıştığı işyerinin tasfiye edilmesinden dolayı yüklenici firmaya iadesinin yapıldığını, yüklenici firma tarafından da iş akdinin sona erdirildiğini, dava dışı işçinin işi alt işveren firmaca sona erdirilmiş olmasından dolayı davacı kurumun 25.07.2017 tarihinde 11.098,17 TL kıdem tazminatı 84,88 TL damga vergisi olmak üzere toplem 11.183,05 TL ödediğini, işçinin bütün özlük haklarından yüklenicinin doğrudan doğruya sorumlu olduğunu,

ödenen bedelden davalıların sorumlu olduğunu ileri sürüp dava dışı işçiye yapılan toplam 11.183,05 TL kıdem tazminatı ve damga vergisi toplamının 481,75 TL'nın davalı ... şirketinden, 3.230,94 TL'nin davalılar ... şirketi+ ... şirketi ve ... Şirketinden müştereken ve müteselsilen, 7.470,36-TL'nın davalılar ... ve ...

Şirketinden müştereken ve müteselsilen ödeme tarihi olan 25.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ihale makamının kıdem tazminatı yönünden müvekkil şirketlere herhangi bir ödeme yapmadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkillerine rücu imkanı olmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını bildirip davanın reddini savundu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının taraf olduğu hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış, hizmet sözleşmeleri, ödeme dekontu, dava dışı işçinin hizmet döküm cetveli dosya içerisine alınarak, bilirkişi raporu dosyaya kazandırılmıştır.

.... sayılı yetkisizlik kararı ile mahkememize geldiği, gönderme talebinin süresinde olduğu görülmüştür.

Dava dışı işçi ...'in taraflar arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine bağlı olarak 5 yıl ve 11 güne denk gelen 1851 gün davalılar yanında çalıştığı, hizmet süresi esas alınarak 25/07/2017 tarihinde 11.183,05-TL davacı kurumca dava dışı işçiye kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

Hesap Bilirkişisi ...'dan aldırılan 28.08.2023 Tarihli bilirkişi raporunda özetle;".... 'nın 07.09.2020tarihli “Bilirkişilerin Uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartlar” gereğince tarafıma tevdi edilen görev dosya kapsamında ilgili kanun maddeleri,güncel tarihli ... kararları çerçevesinde incelenmiş, bölüm-3.5.de açıklanan hesaplama kriterleri çerçevesinde hesaplamalar seçenekli olarak yapılarak tablolar haline getirilmiştir.

Yine rehber ilkeler “Bilirkişi, raporunda kesinlikle değerlendirmelerde bulunmamalı, somut olayı tüm açıklığı ile raporunda anlattıktan sonra olayın yorumunu ve takdirini hâkime bırakmalıdır. ” İlkesi gereğince somut olay açıklanmış, davacı kurum tarafından ödenen işçilik alacaklarının davalı yüklenici alt işverenlere rücu edilip edilemeyeceği, edilecek ise ne oranda olması gerektiği, hangi tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiği hukuki yorum ve nihai kararı Sayın Hâkimliğinize ait olmak üzere; ¸

Dosya kapsamında davalıların ortaklık sözleşmelerinin sunulmamış olması nedeni ile ortaklık % yüzde oranları tespit edilememiş ve bu nedenle tespit edilen bedellerin adi ortaklıklar içerisinde her bir davalı bakımından ayrı ayrı iç ilişkide miktarları değerlendirilememiştir. " şeklinde bildirmiştir.

Hesap Bilirkişisi ...'dan aldırılan 30.01.2024 Tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; ".... 'nın 07.09.2020tarihli “Bilirkişilerin Uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartlar” gereğince tarafıma tevdi edilen görev dosya kapsamında ilgili kanun maddeleri,güncel tarihli ... kararları çerçevesinde incelenmiş, bölüm-3.5.de açıklanan hesaplama kriterleri çerçevesinde hesaplamalar seçenekli olarak yapılarak tablolar haline getirilmiştir.

Yine rehber ilkeler “Bilirkişi, raporunda kesinlikle değerlendirmelerde bulunmamalı, somut olayı tüm açıklığı ile raporunda anlattıktan sonra olayın yorumunu ve takdirini hâkime bırakmalıdır. ” İlkesi gereğince somut olay açıklanmış, davacı kurum tarafından ödenen işçilik alacaklarının davalı yüklenici alt işverenlere rücu edilip edilemeyeceği, edilecek ise ne oranda olması gerektiği, hangi tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiği hukuki yorum ve nihai kararı Sayın Hâkimliğinize ait olmak üzere;

¸ Dosya kapsamında davalıların ortaklık sözleşmelerinin sunulmamış olması nedeni ile ortaklık % yüzde oranları tespit edilememiş ve bu nedenle tespit edilen bedellerin adi ortaklıklar içerisinde her bir davalı bakımından ayrı ayrı iç ilişkide miktarları değerlendirilememiştir. " şeklinde bildirmiştir.

Bilirkişi ek raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.

....'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir.

Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde ... .'nin .... sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)

Deliller değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davada taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı dönemlerin dosyamız arasında bulunan ... kayıtlarına göre tespit olunduğu, bu çalışması karşılığı kıdem tazminatı ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklı kıdem tazminatından kaynaklı işçilik alacakları için davacı tarafından işçiye ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen ...'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferileri talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, davalılar vekilinin zamanaşımı itirazının eldeki davada uygulanması gerekli zamanaşımı süresinin TBK md. 73/1 maddesi gereğince 10 yıl olması nedeniyle reddi gerektiği (bkz. bu konuda .... nun .... sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı), mahkememizin eldeki davaya bakmakla yetkili ve görevli olduğu,

yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatı ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklı kıdem tazminatından işçinin davalı alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden tarihler dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesi tüm işverenlerin ayrı ayrı sorumlu olması esasına uygun olarak yargısal denetime elverişli şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının dava dilekçesinde taleple bağlılık ilkesi gereği istem konusu ettiği ve ödediği tüm bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu,

ödeme tarihleri itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan her bir ödeme tarihinden itibaren tespit edilen talep gibi tutara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte mahkememizce .... Dairesinin ..... sayılı ilamında belirtilen ilkeler ışığında alınan bilirkişi ek raporu doğrultusunda her bir davalının sorumluluk kapsamı ayrı ayrı belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı