Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/570 K.2023/757

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2023/570 Esas

KARAR NO : 2023/757

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- ... VEKİLİ : Av. ... : 2- ...

DAVA

Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 14/08/2023

KARAR TARİHİ : 10/11/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 27/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının 12-13.10.2022 tarihinde davalılar tarafından düzenlenen, ....

Müzayedesi’nde, .... parsel sayılı taşınmaz için talipli olarak, 500.000,00 TL katılım teminat bedelini 06.10.2022 tarihinde ödediğini, davalı ... tarafından müvekkile gönderilen 20.10.2022 tarih ve 700.01-22-10732 sayılı yazı ile, davacının artırmada ikinci en yüksek teklifi verdiği, fakat yükümlülükleri yerine getirmediği için teminatının ... tarafından irad kaydedileceğinin bildirildiğini, Davacının teminatının irad kaydedilmesi, ...

Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa, Sınırlı Ayni Hak Tesisi ve Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliği’nin 31 inci maddesinin “İhale üzerinde bırakılan istekliye 23’üncü madde uyarınca yapılan tebliği müteakip on gün içinde sözleşmeyi imzalaması hususu tebliğ edilir. Verilen süre içinde ihale üzerinde kalan isteklinin kesin teminatı yatırarak sözleşme imzalaması zorunludur.

Aksi takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin, varsa, geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda İdare, en uygun ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de sözleşme imzalayabilir.

İkinci en uygun teklif sahibine yine yukarıdaki usulde yapılacak tebligatın ardından, ikinci en uygun teklif sahibi de sözleşmeyi imzalamazsa, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir” hükmüne aykırı olduğunu, ...’nin, davacının talip olduğu taşınmaz da dahil artırma konusu bir kısım hazine taşınmazlarının ...’na devri işleminin iptali istemiyle açtığı, .... sayılı dosyasında, 21.10.2022 tarihinde yürütmenin durdurulmasına karar verildiğini,

bu nedenle ihale yapılmasının yasal dayanağı da kalmadığını belirterek yatırılan 500.000,00 TL teminatın (ihtarnamenin tebliği üzerine oluşan) temerrüt tarihi olan 05.01.2023 tarihinden itibaren değişken oranlardaki ticari temerrüt faizi uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Hizmetleri ve Ticaret AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; idare ile özel hukuk sözleşmesi imzalanmasına kadar geçen süreçteki işlemler, idari işlem niteliği itibariyle idari yargının denetimine tâbi iken; sözleşmenin imzalanmasından sonraki aşamalarda tesis edilen işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların görüm ve çözümü, sözleşmeden ayrılabilir nitelikte olmadıkça, adli yargı yerine ait bulunmaktadır" şeklinde hüküm tesis edildiğini, görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğunu, davalı şirketin toplu konut alanlarında, sitelerde ve apartmanlarda, ortak donatı alanları ile müstakil ve kompleks iş yerlerinde profesyonel işletmecilik,

yöneticilik hizmetleri yaptığını, şehir plancılığı ve kentleşmenin getirdiği her türlü konuda etüt, projelendirme, müşavirlik hizmetleri vermek, sağlıklı kentleşme konusunda yatırımları gerçekleştirmek üzere 2008 yılında kurulduğunu, Bunun yanı sıra davalı şirket, ... ile akdettiği “6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Kapsamında ...’nın Tasarrufundaki Taşınmazların Satışı/Kiralanması Ve Satış/Kiralama Sonrası Hizmetlere İlişkin İşbirliği Protokolü’’ doğrultusunda Bakanlık uhdesinde bulunan taşınmazların açık arttırma ile satışına aracılık hizmeti verdiğini,

Bu kapsamda Bakanlık’ın ilettiği bilgiler doğrultusunda açık arttırma öncesi tanıtım çalışmaları, açık arttırma organizasyonunun yapılması ve açık arttırma sonrası sözleşme işlemleri de davalı şirket tarafından yerine getirildiğini, davalı şirket yalnızca işbu gayrimenkul satışlarında bir sorumluluğu ve yükümlülüğü bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın taşınmazın niteliğine dair iddiaları kötüniyetli olup cayma iradesine haklı bir zemin oluşturmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalıya yapılan usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava ödenen teminat bedelinin iadesine ilişkindir.

Davacı, 12-13/10/2022 tarihinde davalılar tarafından düzenlenen ... Müzayedesi'nde .... parsel sayılı taşınmaz için ödediği 500.000,00 TL katılım teminat bedelinin iadesini talep etmiştir.

Dosyaya celp edilen belgelerden davalı ... tarafından diğer davalı ... Hizmetleri ve Ticaret AŞ'nin aracılık hizmeti verdiği 12-13/10/2022 tarihinde düzenlenen... Müzayedesi'ne katılım bedeli olarak ... Arsalar Açık Arttırma ile Satış Şartnamesi'nin 13. Ve 17. Maddeleri gereğince 500.000,00 TL teminat bedelini 06/10/2022 tarihinde davalı ... Hizmetleri ve Ticaret AŞ hesabına ödediği anlaşılmıştır.

... (...) 5018 sayılı Kamu Yönetimi Mali Kontrol Kanunu'nda I sayılı listede 11. sırada genel bütçe kapsamında kamu idareleri arasında gösterilen ...'na bağlı bir kuruluştur.

2985 Sayılı Toplu Konut Kanunu'nun 1. Maddesinde "... Konut ihtiyacının karşılanması konut inşaatını yapanların tabi olacağı usul ve esasların düzenlenmesi, memleket şart ve malzemelerine uygun endüstriyel inşaat teknikleri ile araç ve gereçlerin geliştirilmesi ve Devletin yapacağı desteklemeler bu Kanun hükümlerine tabidir...." hükmü ile 1164 Sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirmesi Hakkındaki Yasa'nın 1. Maddesinde "... Bu Kanunun amacı; arsaların aşırı fiyat artışlarını önlemek üzere tanzim alış ve satışı yapmak; konut, sanayi, eğitim, sağlık ve turizm yatırımları ve kamu tesisleri için arazi ve arsa sağlamaktır. Bu Kanunda yazılı görevler ... tarafından yürütülür. Bu Kanunda, diğer kanunlarda ve ilgili mevzuatta ... yapılan atıflar ... yapılmış sayılır..." hükümleri bulunmaktadır.

2577 sayılı kanunun 2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafından açılan tam yargı davaları kapsamında idari yargı yerinde çözümlenmesi gerekir.

Dosya kapsamının incelenmesinde, davacı tarafından davalı ... tarafından ilan edilen arsa müzayedesi nedeniyle davacı tarafından müzayedeye aracılık hizmeti veren ve ... iştiraki olan ... Hizmetleri ve Tic AŞ hesabına teminat olarak yatırılan bedelin iadesi talep edilmişmiştir.

Toplu Konut Kanunu'nda ...'nin görevleri, gelir ve giderleri gösterilmiş olup, sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisadi teşebbüsü olduğuna dair düzenlemeye de yer verilmediği gibi ek 3. maddede ... personelinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Hükümlerine tabi olduğu düzenlenmiştir.

233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ek listede kamu iktisadi teşebbüsleri sayılmış olup bunlar arasında ... bulunmamaktadır. Bu kurallar karşısında kamu idaresi olan, kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluş olarak faaliyet gösteren ...'nin iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulmuş olmadığı ve tacir sıfatı bulunmadığı açıktır.

2985 sayılı Kanun'un ek 1. maddenin e bendi ile konut sektörüyle ilgili şirketler kurmak veya kurulmuş şirketlere ve finans kurumlarına ortak olmak ...'nin görevleri arasında sayılmış ise de bu hüküm ...'nin tacir sayılmasını gerektirmemektedir.

6102 sayılı TTK'nın tüzel kişiler başlıklı 16. maddesine göre ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar.

Bu maddeden de anlaşıldığı üzere ...'nin kurduğu veya ortak olduğu şirketler yönünden tacir sıfatı, kurulan veya ortak olunan ve ayrı tüzel kişiliği bulunan şirkete ait olup bunları kuran veya ortak olan ...'ye ait değildir.

Eldeki talep taraflar arasındaki özel hukuk sözleşmesi öncesinde yatırılan teminat bedelinin iadesine ilişkindir. ... sayılı ilamında da belirtildiği üzere "...Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi kararları ile, ihale sürecinde sözleşme öncesi işlemlerin ihale işlemi, dolayısıyla idari işlem olmaları nedeniyle idari yargının görev alanına girdiği kabul edilmiş ve bu yöndeki kararlar istikrar kazanmış bulunmaktadır..." şeklinde olup eldeki davada davalılardan ... iştiraki olan ...

Hizmetleri AŞ'ye karşı da davanın ikame edilmesi davada adli yargıyı görevli hale getirmeyecektir. Yine benzer uyuşmazlıklarda ... ve ... aleyhine açılan teminat iadesi talebini içeren davaların da idari yargı tarafından görülüp karara bağlandığı anlaşılmaktadır (...) Bu gerekçeler ile mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.