Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/141 K.2024/168

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plaka numaralı,... model, ... şasi numaralı, ... marka, ... model, hususi otomobil ile davalı tarafa ait ... plaka numaralı, ... model, ... şasi numaralı, ... marka, ... model kamyonetin, 13/12/2023 tarihinde çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 13/12/2023 tarihinde meydana gelen bu kazada davalı tarafın %100 kusurlu olduğunu, müvekkilin doktor olduğunu ve kazaya karışan bu aracı, hasta nakli ve iş ulaşımı amacı ile kullandığını, müvekkilin aracı tamir edilmiş olsa da kaza sonucu değer kaybı oluştuğunu,

yine müvekkil araç serviste iken araç mahrumiyeti anlamında zarara uğramış olduğunu, müvekkilinin aracına kusur yüklenebilecek hiçbir hata olmadan gerçekleşen kaza olduğunu, müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybının bilirkişilerce tespit edilmesini ve tespit edilen değer kaybının davalı yanca müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ettiğini, aynı şekilde araç mahrumiyet zararının da bilirkişilerce tespitini ve müvekkile ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, 13/12/2023 tarihli kaza tutanağı ve tramer kayıtları incelendiğinde, kazanın tamamen davalının kusurundan kaynaklandığını,

davalı şirket yetkilisi ile arabuluculuk toplantısı yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, tespit edilecek bu meblağların, dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ile birlikte müvekkile ödenmesini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı yana yüklenmesini, haklı davanın kabulünü talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğ edilmediğinden cevap dilekçesi sunmamıştır.

GEREKÇE

Mahkemenin görevli olması Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.) “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” (HMK 115. md.).HMK 137, 138 ve 140. maddedeki ön inceleme aşamasında dava şartlarının inceleneceğine dair düzenlemeler, henüz incelenmemiş ise tahkikata geçilmeden önce dava şartlarının incelenmesi zorunluluğunu belirtmekte olup görev yönünden bu incelemenin en erken değil, en geç ne zaman yapılması gerektiğini göstermektedir.

Konuya ilişkin HMK 138. maddenin Kanun gerekçesi şöyledir: “Usule ilişkin hususlar, şeklî nitelik taşıdıklarından yargılamanın başında, dosya üzerinden de incelenerek karara bağlanabilir. Ancak, mahkeme, kararını vermek için tarafların dinlenmesine ihtiyaç duyuyorsa, bunu da tahkikat aşamasında değil, ön inceleme oturumunda yapacaktır.

Böylece dava şartları ve ilk itirazlarla ilgili sorunların, en geç tahkikat başlamadan, ön inceleme duruşması sonunda karara bağlanması amaçlanmıştır.” Bu gerekçe ile de her aşamada görev hususunun incelenebileceğine açıklık getirilmiştir.

Son tahlilde kanunda açıkça dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden araştırılacağı düzenlendiğinden henüz taraflara tebliğ yapılmadan tensip aşamasında dahi mahkemenin görevsiz olması halinde usulden red kararı verilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır (Emsal: ...'nın 11/04/2019 tarih ve .... . sayılı ilamı).

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1.maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1.maddesinin ilk cümlesinde tarif edilmiş olup, her iki tarafın da "Ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yasa gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.

Somut olayda; dava, tarafların karıştığı trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine yönelik olup haksız fiile dayalı bu mahiyetteki davanın mutlak ticari davaya niteliğini haiz olduğuna dair TTK'nın 4. maddesinde bir hüküm bulunmamaktadır.

Bu nedenle nispi ticari davanın varlığının araştırılması bakımından tacir araştırması yapılması gerekmiş, davacının bağlı bulunduğu vergi daireleri ile ticaret sicil müdürlüklerinden gelen müzekkere cevaplarına göre davacının tacir sıfatını haiz olmadığı, davacının doktor olup dava konusu aracın hususi mahiyette olduğu ve davacı tarafından da hasta nakli ve ulaşım amacıyla kullanıldığının bildirildiği görülmüştür.

Bu bağlamda; dosya kapsamı çerçevesinde mevcut hukuki durum karşısında ticari davanın varlığı söz konusu olmadığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-c, 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.