Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/426 K.2025/185

Av. ...... Av. ......

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/06/2024

KARAR TARİHİ : 19/03/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 27.03.2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinden özetle.

19.10.2023 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış ... plakalı aracın sürücüsü tarafından geri manevra yaptığı esnada müvekkilinin ... plakalı aracının ön kısmına çarpmak suretiyle araçta hasar ve değer kaybı zararları meydana getirdiğini, meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün %100 kural ihlali olduğu ve müvekkiline ait aracın kural ihlalinin olmadığının tespit edildiğini, müvekkilinin hasar zararının kaza sonrasında davalı sigorta tarafından karşılandığını, ancak değer kaybına ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığını,

değer kaybı zararının ödenmesi için 15.03.2024 tarihinde davalı sigorta kuruluşuna harici başvuru yapıldığını, davalının değer kaybına ilişkin olarak 21.03.2024 tarihinde 1.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak zararın tam anlamı ile karşılanmadığını, müvekkilinin aracının uğradığı kaza nedeniyle ciddi miktarda değer kaybettiğini ileri sürüp şimdilik 1.000,00 TL bakiye dğer kaybının kaza tarihi olan 19.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili yargılama sırasında verdiği talep artırım dilekçesi ile talebini 3.918,75-TL ya çıkarmıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; Talep edilen tazminatın zamanaşımına uğradığını, başvuru şartı yerine getirmeksizin dava açıldığını, müvekkil sigorta şirketinin rizikodan poliçe limitleri ve sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, değer kaybı hesabının genel şartlara göre yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinin 02.01.2024 olduğunu, avans faizi isteminin haksız olduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur.

GEREKÇE

Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer azalması sebebiyle maddi tazminatın davalıdan tahsili istemine ilişkindir (T.B.K m. 49).

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; Ekspertiz raporu, kaza tespit tutanağı, poliçe ve hasar dosyasının getirtildiği, gerekli tüm bilgi belgeler toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırıldığı görülmüştür.

ZMMS Poliçesinin incelenmesinde; ... plaka sayılı ticari aracın dava dışı ... adına kayıtlı iken 24.06.2023/24.06.2024 tarihleri arasında davalı sigorta şirketinde ZMMS poliçesi ile teminat altında olduğu, poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğu görülmüştür.

Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.

Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. ......,).

Bilindiği üzere ... Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve ....... sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin ...’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi,

aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır.

2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.

Mahkememizce Görevlendirilen Trafik Bilirkişisi ... ve Makine Mühendisi ...'ten aldırılan 15.11.2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle;"Yukarıda yapılan inceleme tespit ve değerlendirme neticesinde dosya muhtevasında yer alan tramer kusur değerlendirmesinin kazanın meydana geliş şekliyle tutarlı olduğundan kusur değerlendirmesine iştirak edilerek,

1-Davalı ... A.Ş tarafından ZMMS(Trafik) kapsamında sigortalanan ... plakalı araç sürücüsü ... yukarıda açıklanan 2918 sayılı karayolları trafik kanununun asli kusurlardan84/j, diğer kusurlardan 67/a-b ve yönetmeliğin 137/1 kurallarınıihlalen dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile % 100 oranında TAM KUSURLU olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

2-Davacı ...’ ın maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsü ......'ın yukarıda açıklanan sebeplerden ötürü kazaya etken kural ihlali görülmediğinden KUSURSUZ OLDUĞU sonuç ve kanaatine varılmıştır.

3-Kazaya etken başkaca unsur olmadığı,

4-Dava konusu aracın değer kaybının 5.000,00 TL olarak takdir edildiği,

Yönündeki görüş ve kanaatlerimizi içeren iş bu bilirkişi kurul raporu takdiri ve hukuki değerlendirilmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere saygı ile sunulmuştur."bildirmişlerdir.

Mahkememizce Görevlendirilen Trafik Bilirkişisi ... ve Makine Mühendisi ...'ten aldırılan 16.01.2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; "1- Kusur dağılımına ilişkin kök raporda açıkladığımız görüşlerimizin değişmesine yol açacak ve aksini ortaya koyacak nitelikte taraflarca herhangi bir bilgi, belge sunulmadığı görüldüğünden Kök raporda yer verilen kusura ilişkin değerlendirmelerimizi ve kanaatimizi tekrar ederiz.

2-Davacının bakiye değer kaybı bakiyesinin 3.918,75 TL olduğu,

Hukuki ve Nihai Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; İşbu bilirkişi kurul ek raporu tanzim ve e-imza edilerek ...... Mahkemesi ’ne sunulmuştur." bildirmişlerdir.

Değer kaybı tazminat istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, sigortacı, işleten ve sürücü meydana gelen değer azalmasından sorumludur (...... sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. ...... sayılı ilamı).

Deliller değerlendirilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre. Yukarıda belirtilen ...

Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre ... plakalı aracın sürücüsünün meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait aracı kullanan sürücünün kusursuz olduğu, davacının aracında meydana gelen değer kaybının 5.000,00 TL olup davalı sigorta şirketince davacıya davalı sigorta şirketinin 21.03.2024 tarihinde 1.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapmış olduğu, davacının talep arttırım dilekçesinde bakiye değer kaybını toplamda 3.918,75 TL olarak artırdığı, KTK uyarınca dava öncesi davalı tarafa başvurulduğu,

davalı sigorta şirketinin 02/01/2024 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, kabul olunan tutara sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsi gereği avans faizi işletileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ...... · e-imzalı Hakim ...... · e-imzalı