Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/619 K.2021/634

Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, taraflar arasında 14/08/2017 tarihinde santral yeri ... antralleri için ...Santralleri Mühendislik, Tedarik ve Yapım Yüklenici Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme ekinde bulunan sorumluluk tablosunda tarafların sorumluluklarının açık biçimde belirlendiğini, davalı şirketin sözleşmenin 7.3, 7.10 maddelerinde yazılı bulunan sorumluluk ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davalının sözleşme ile kararlaştırılan sürede üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, süre geçtikten sonra geçici kabul işlemini yapabildiğini, gecikilen sürenin 112 gün olduğunu,

sözleşmenin 9. maddesine göre geç teslimden kaynaklanan gecikme cezasının, gecikmeye bağlı olarak yapılamayan üretimden kaynaklanan üretim kaybının ve davalı tarafından sözleşme kapsamındaki açık hükme rağmen gerekli bakım onarım hizmetinin verilmemesi nedeniyle de bakım hizmet bedelinin davalının ödenmesinin gerektiğini belirterek 5.000 Amerikan doları gecikme cezası, 5.000,00 Amerikan doları üretim kaybı ile 50,00 TL bakım hizmet bedelinin davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ayrıntısı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, borcun doğumu için kararlaştırılan geciktirici koşulun gerçekleşmediğini, cezai şart talebine ilişkin sürenin eser sözleşmesinin akdedildiği tarihten başlatılmasının hatalı olduğunu, doğmuş bir teslim borcu ile ifanın iş sahibi tarafından talebinin bulunmadığını, kabul tutanaklarına göre davacı iş sahibi tarafından ifanın cezai şart alacağı saklı tutulmaksızın kabul edildiğini, cezai şart talebinin yerinde olmadığını, eseri teslim borcunun doğmadığını, temerrüt şartlarının gerçekleşmediğini,

eserin dava dilekçesinde belirtilen tarihten önce 20/12/2017 tarihinde teslim edildiğini, üretim kaybına ilişkin talebin yüklenicinin kusurunun ispatlanması şartı ile ve cezai şartı aşan kısımla sorumlu olarak hesaplanabileceğini, üretim kaybı talebinin de bu nedenle yerinde olmadığını, sözleşme kapsamında yer alan bakım onarıma ilişkin işlemlerin sözleşme dışı üçüncü şahıs ... tarafından hazırlanan şartnameye göre yapılmasının gerektiğini, gerek davacı şirket tarafından gerekse dava dışı ... tarafından davalıya teslim edilen bir şartnamenin bulunmadığını, bakım onarım işleminin talep üzerine yapılabileceğini,

davalı şirket işçilerinin talep olmamasına rağmen bakım onarım için sözleşme konusu işin yapıldığı yere gittiğini, ancak içeriye alınmadıklarını, bu hususta davacıya ihtarname gönderildiğini, diğer yerlere ilişkin düzenlenen bakım onarıma ilişkin faturaların davacı tarafından iade edildiğini, bakım onarım borcuna ilişkin talebin de yerinde olmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi kapsamında gecikme cezası, üretim kaybı ve bakım onarım bedeli ödenmesi talebine yönelik tazminat davasıdır.

.... tarafından dosyaya gönderilen davaya konu ...'lere ilişkin tüm yazışmalar ile geçici kabul tutanaklarının incelenmesinde, taraflar arasındaki sözleşmeye konu tüm santrallere ilişkin geçici kabul tarihinin 03/04/2018 olduğu, düzenlenen geçici kabul tutanaklarında tesisin bitirildiği tarihin 20/12/2017 olarak belirtildiği, ayrıca eksik ve özür görülmediğine ilişkin beyanın bulunduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında 14/08/2017 tarihinde imzalanan Şanlıurfa Viranşehir Defterdar ...Santralleri Mühendislik, Tedarik ve Yapım Yüklenici Sözleşmesinin incelenmesinde, davacının işveren (yatırımcı), davalının yüklenici olduğu, sözleşmenin Çıra, 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7 ... santrallerinin mühendislik, satın alma, mobilizasyon, inşaat işleri, mekanik ve elektrik montaj işleri ve devreye alma, demobilizasyon işlerine ilişkin olduğu, sözleşmenin 5.2 maddesi ile işin süresinin 120 gün olarak belirlendiği, 9. maddesi ile iş süresinin aşılması halinde her gün için MWp başına 100,00 Amerikan doları gecikme cezası ödenmesinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 17 madde ve eklerinden oluştuğu anlaşılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Ceza koşulu - Alacaklının hakları - Cezanın sözleşmenin ifası ile ilişkisi başlıklı 179/1. maddesi "Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir." hükmünü, 179/2. maddesi "Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir." hükmünü, 179/3. maddesi "Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır." hükmünü içermektedir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin İşe başlama başlıklı 5.1 maddesi "Yatırımcılar, Yüklenici ve Enerjarc tarafından iş emri sözleşmesinin (bundan böyle "İş Emri Sözleşmesi" ya da "Master Agreement" olarak anılacaktır.) imzalandığı tarihte tarafların tüm sorumlulukları ve fiili yapıma dair tarafların hak ve yükümlülükleri başlar." hükmünü, İşin süresi başlıklı 5.2 maddesi "İşin süresi, iş emri sözleşmesinin imzalanmasından itibaren madde 15'de belirtilen mücbir sebepler hariç olmak üzere 120 (yüzyirmi) gündür." hükmünü,

Gecikme cezası başlıklı 9. maddesi "İşin bitiş tarihinin belirtilen iş süresini aşması durumunda yüklenici her gün için MWp başına yüz (100) USD gecikme cezası ödeyecektir." hükmünü, Bakım onarım başlıklı 13.3 maddesi "...'in bakım ve onarım hizmeti TEDAŞ kabulünden sonraki ilk 2 (iki) yıl süre ile yüklenici tarafından verilecektir. İçermektedir.

Yüklenici ...'in bakım ve onarım hizmetlerini ... tarafından hazırlanmış olan bakım ve onarım şartnamesine uygun olarak yapacaktır." hükmünü, içermektedir.

Dosya kapsamına ...... tarafından CD içerisinde gönderilen belgelerin incelenmesinde, davacı şirket ile dava dışı ...... arasında 18/06/2018 tarihinde davacı ile davalı arasında imzalanan eser sözleşmesi kapsamında yapılmasına karar verilen Çıra 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7 ...Santrallerine yönelik olarak Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalandığı, sözleşmenin 19 maddeden oluştuğu, tarafların hak ve yükümlülüklerinin açıklandığı, yorum gerektiren hallerde hangi hükümlerin uygulanacağının belirlendiği,

Yürürlüğe girme başlıklı 19/1. maddesinin "Bu anlaşma, kullanıcının teminatları verdiği tarihte yürürlüğe girer." hükmünü içerdiği, davacı şirket tarafından 25/05/2018 tarihinde sözleşme kapsamındaki teminata ilişkin olarak teminat mektubunun sunulduğu ve böylelikle sözleşmenin yürürlüğe girdiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan değerlendirme neticesinde, taraflar arasında 14/08/2017 tarihinde özellikleri yazılı bulunan eser sözleşmesinin imzalandığı, davacının işveren, davalının yüklenici olduğu, yüklenici tarafından sözleşme konusu işin bitirildiği ve geçici kabul işleminin 03/04/2018 tarihinde yapıldığı, geçici kabul işlemi yapılan esere ilişkin olarak davacı ile dava dışı ...... arasında 18/06/2018 tarihinde Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalandığı ve yürürlüğe girdiği,

davacı ile dava dışı ...... arasında geçici kabul işleminin yapılmasından sonra imzalanan anlaşma içeriği dikkate alındığında taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi kapsamında yer alan işin bitirildiğini ve davacı tarafından sözleşme konusu eserin teslim alındığını ortaya koyduğu, dosya kapsamına taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesine konu yüklenici tarafından bitirilen eserin çekince koymak suretiyle teslim alındığına ilişkin davacı tarafından herhangi bir bilgi veya belgenin sunulamadığı, sözleşme ile işin süresinin 120 gün olarak belirlendiği,

sözleşmenin 5.1 maddesine göre sürenin iş emri sözleşmesinin imzalanması ile başlayacağının belirtildiği, sözleşmenin 5.1 maddesi uyarınca imzalanan iş emri sözleşmesinin imzalandığına dair herhangi bir iddianın bulunmadığı gibi buna ilişkin herhangi bir bilgi veya belgenin de dosyaya sunulmadığı, başlama süresinin belli olmaması nedeniyle işin gecikme ile bitirildiği hususunun da düşünülemeyeceği, sözleşmenin 13.3 maddesi ile işin bitirilmesinden sonra 2 yıl süre ile bakım onarım hizmetinin dava dışı ... tarafından hazırlanacak şartname hükümlerine göre yüklenici tarafından yerine getirilmesinin kararlaştırıldığı,

işin ücretsiz olarak yapılacağına dair bir hükmün bulunmadığı, dava dışı ... tarafından bakım ve onarım işine ilişkin olarak şartnamenin hazırlandığına ve yükleniciye bildirildiğine ilişkin herhangi bir iddianın bulunmadığı gibi buna dair belge yada bilginin dosya kapsamına sunulmadığı, sözleşme konusu işin çekincesiz olarak kabul edilmesi karşısında TBK'nin 179/2. maddesinde yazılı şartların oluşmaması nedeniyle gecikme cezasına ilişkin talebin, işin başlama tarihinin tespitine yarar iş emri sözleşmesinin dosyaya sunulmaması,

işin yapılmasında gecikme olduğu hususunun da dosya kapsamına sunulan belgelerden anlaşılamaması nedeniyle üretim kaybına yönelik talebin, bakım onarım işine ilişkin olarak yapılacak işin ücretsiz yapılacağına dair hükmün bulunmaması ile bu işe ilişkin işin yapımını düzenleyen şartnamenin dosyaya sunulamamış olması nedeniyle bakım hizmet bedeline ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1) Davanın REDDİNE,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30 TL harçtan, dava açılışında alınan 986,99 TL peşin harcın düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 927,69 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde YATIRANA İADESİNE,

3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 8.313,29 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,

6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/10/2021

Katip .... Hakim .... e - imzalıdır e - imzalıdır Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.