Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/173 K.2024/511

...

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/03/2023

KARAR TARİHİ : 05/07/2024

KARAR YAZMA TARİHİ : 25/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirketin ... ile yapılan 11.09.1991 tarih 373 sayılı karar ile yaptığı sözleşme gereği işletme protokolündeki sorumlulukları yerine getirdiğini,... esas sayılı dosyasında müvekkil aleyhine dava açıldığını, mahkemece yapılan davada davanın kısmen kabul edildiğini, Müvekkil kendi işçisi olmadığı halde alt işverenlerin kusuru sebebiyle asıl işveren sıfatıyla işçiye ödeme yapmak zorunda bırakıldığını, Mahkemece hükme esas alınan 02.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda işçinin 25.04.2012 ila 10.10.2018 tarihlerinde 3 yıl 1 ay 15 gün taşeron şirketler bünyesinde çalıştığının tespit edildiğini,

bilirkişi raporunda işçinin hangi işveren bünyesinde çalıştığı ve dönemlerinin yazdığını, iş bu sebeplerden ötürü 27.392,49 Tl'nin icra dosyasına yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumluluk oranlarına göre tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

DAVALI ....) VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Dava dışı işçinin müvekkil şirket bünyesinde 25.04.2012-30.09.2012 tarihleri arasında çalıştığını daha sonra işçinin iş akdinin devredildiğini, 6552 sayılı torba yasada belirtildiğine göre; 11.09.204 tarihinden sonra kamu kurum ve kuruluşları kıdem tazminatını hak eden alt işveren işçilerine İş Mahkemesine dava açmadan kıdem tazminatlarını ödemek zorunda olduklarını, mer’i mevzuat kapsamında yükümlülüğünü yerine getirmeyen Belediyenin, bu alacak kalemlerini ödemekle yüküm olduğunu, müvekkil şirket bünyesinde 5 ay çalıştığı için kıdem tazminatına hak kazanmadığını, davanın 5 yıllık zamanaşımına uğradığını, müvekkil şirket ile yapılan sözleşmenin dosyada mevcut olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DAVALI (....) VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Dava dışı işçinin müvekkil şirkette çalışmasının bir tam yılı doldurmadığından kıdem tazminatı sorumluluğunun bulunmadığını, yıllık izin ve ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğunu, müvekkil şirkette çalıştığı dönemlerde ...ödemelerinin yapıldığını bu nedenle ... ödemelerinin reddini, davacı taraf sadece ilam ferilerinin yarısını ödemekle yükümlü olduğundan sadece yarısını rücü edebileceğini, İcra ferilerine ilişkin rucü talebinde ise haksız olduğunu, ödemeyi zamanında yapmayıp geciktiği için bu giderlerin olduğu için kendi kusuru olduğunu,

müvekkil şirketin taşeronluk faaliyetlerinden dolayı hakediş, emanet kesintisi ve teminat kesintisi adı altında alacaklı olduğu tutarlar olduğunu, davacının alacaklı olduğu tutarın tespiti halinde söz konusu tutarın alacaklarından takas mahsubunu talep etmiştir.

DAVALI (ASMET LTD.

ŞTİ.) VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Davanın açılış tarihi dikkate alındığında müvekkil şirkete yönelik alacaklar zamanaşımına uğradığını zamanaşımı defi itirazında bulunduklarını, dava dışı işçi müvekkil şirketteki iş akdini kendi isteğiyle herhangi bir haklı nedeni bulunmaksızın sonlandırdığı, ve kıdem tazmınatı şartlarından olan 1 yıl süreli çalışma şartını her iki çalışma döneminde sağlamadığını, kıdem tazminatına hak kazanmadığını, Müvekkil şirketteki iş akdini haklı bir nedeni olmaksızın sonlandıran dava dışı işçiye ilişkin kıdem tazminatının müvekkil şirketten talep edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, ...

İçtihatlarına göre ihbar tazminatı ve yıllık izin alacaklarından son alt işveren sorumlu olduğunu, söz konusu alacak için müvekkil şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Müvekkil şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmeler tip sözleşme niteliğinde olduğundan ve tip sözleşmelerde yer alan düzenlemeler, işçilik alacakları açısından sorumluluk doğurmadığından müvekkil şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, işbu sebeplerden davanın reddini,

mahkeme aksi kanaatte ise Müvekkil şirketin sorumlu tutulması halinde ise yukarıdaki açıklamalarımız doğrultusunda teminat miktarından takas mahsup definin dikkate alınmasını talep etmiştir.

Diğer davalılar adına usulüne uygun tebligat çıkartılmasına rağmen davaya cevap verilmemiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK

Dava; taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan dava dışı işçinin mahkeme ilamı ile hüküm altına alınan işçilik alacakları için icra dosyasında davacı tarafça ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalılar ... yönünden takas-mahsup talebi, davalıların davacının yapmış olduğu ödemelerden sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler miktarları ve sorumluluklarının nitelikleri, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.

DELİLLER

Uyuşmazlığa konu ... Esas sayılı dosyaları dosyamıza kazandırılmıştır.

İş Mahkemesi kararlarının infazına yönelik ... Esas dosyaları ve ödeme belgeleri ve davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin belgeler dosyamıza kazandırılmıştır.

Davalı ile imzalanan sözleşme ve ekleri davacı vekili tarafından dosyamıza delil olarak sunulmuştur.

Dava dışı işçinin ... kayıtları Uyap sistemi üzerinden dosyaya kazandırılmıştır.

Tüm deliller toplandıktan sonra dosya hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi ... 07/08/2023 tarihli raporunda; Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, davacı şirketin dava dışı işçi ...'a asıl işveren sıfatıyla ödediği tutardan davalı şirketlerin sorumlu olduğu miktarların davalı ... yönünden 1.777,05 TL, davalı ... yönünden 1.480,61 TL ve davalı ...yönünden 10.825,86 TL olmak üzere toplam miktarın 22.827,45 TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi ve tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılabilmesi için ... bilirkişi eklenmek suretiyle oluşturulan bilirkişi heyetine dosya tevdi edilmiş, bilirkişiler ...asıl işveren sıfatıyla ödediği tutardan davalı şirketlerin sorumlu olduğu miktarların davalı ... yönünden 11.535,23 TL olmak üzere toplam miktarın 27.376,37 TL olduğu, Takas/mahsup ve faiz taleplerinin takdirinin sayın mahkemede olduğu mütalaa edilmiştir.

Dosya tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler... 18/05/2024 tarihli raporlarında. Davalı .... firmasının dava tarihi ile davacıdan 122.387,52 TL alacağı, davalı ...incelendiğinde dava dışı işçinin davalı firmalar nezdindeki hizmetinin ücretsiz izinler düşüldüğünde 1092 gün olduğu, ve hesaplamaların buna göre yapıldığı, ...

E sayılı dosyasında verilen karar .... sayılı ilamı ile kesinleştiğinden, kıdem tazminatı tutarının hesaplandığı (6.292,90/1092) şekli ile davalı firmalara işçiyi çalıştırdıkları süre ile orantılı olarak paylaştırıldığı, bu nedenle 27.02.2024 tarihli ek raporda belirtilen hesaplamalar da herhangi bir değişiklik yapılmadığı, yüklenici hisselerinin aşağıdaki gibi olduğu, davacı şirketin dava dışı işçi ... yönünden 11.535,23 TL olmak üzere toplam miktarın 27.376,37 TL olduğu, Takas/mahsup ve faiz taleplerinin takdirinin sayın mahkemede olduğu mütalaa edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan işçi yönünden, sorumlu oldukları tazminatın rücuen ödenmesi isteminde bulunmuş olup, Dava Hizmet Alım Sözleşmelerine istinaden açıldığından, iş alacaklarından sorumluluk hizmet alım sözleşmesi hükümleri çerçevesinde belirlenir, hizmet alım sözleşmesinde hüküm bulunmaması halinde İş hukuku mevzuatına göre yüklenici ve işveren işçiye karşı işçilik alacaklarından müteselsilen sorumludurlar.

Ancak işçinin yüklenici işçisi olması nedeniyle işçilik alacaklarından hizmet sözleşmesi kapsamında nihai olarak yüklenici sorumludur. İş kanunda, alt işveren tarafından çalıştırılan işçiye karşı asıl işverenin de sorumlu kılınması, asıl işverenin iç ilişki açısından da, asıl sorumlu konuma geldiği şeklinde değerlendirilmez.

Bu çerçevede davalılar ile imzalanan sözleşmelerde, işçilik alacaklarından sorumluluğa ilişkin düzenlenmelerin yer almadığı, davalının İş hukuku mevzuatı uyarınca tam sorumlu olduğu dikkate alınmakla ve davalılarla akdedilen sözleşmelerde belirtildiği üzerine işçi alacaklarından alt işverenlerin sorumluluğu kararlaştırıldığından,

davacı işçi alacakları çerçevesinde yapmış olduğu ödemeleri ödeme yapılan işçiyi çalıştıran alt işverenlerden, ihbar tazminatından son alt işveren sorumlu olacak şekilde, kıdem tazminatından ise çalıştırdıkları süreye isabet eden pay çerçevesinde ve diğer tazminat kalemleri yönünden ise kendi dönemleri ile sınırlı olarak alt işverenlere yaptığı ödeme tarihinden itibaren faizi ile rücu edebilir.

Davalı ... vekili tarafından takas/ mahsup talebinde bulunulmuş olup, davacı tarafından sözleşmeler kapsamında davalı ...ye ait teminatlar halen iade edilmemiş ve davalılar tarafından bu teminatlardaki alacağa yönelik olarak takas/mahsup talebinde bulunulmuşsa da alacağın varlığının yargılama sonucunda belli olacağından, davacının doğrudan teminatlardan alacağı alması halinde mahkeme kararı olmaksızın tahsil yoluna gitmiş olacağı, takas definin ancak davacının alacağının bulunduğunun tespit edilmesi halinde değerlendirilebileceği,

mahkememizin kararı kesinleşmeden teminatlardan kesinti yapılmasının ve yargılama sırasında alacağın varlığının da yargılamayı gerektirdiği değerlendirilmekle takas talebinin yerinde olmadığı mahkememizce kabul ve tespit edilmiştir.

Bu kapsamda bilirkişi raporunda yapılan ve mahkememizce davalıların dava dışı işçileri çalıştırdığı dönemlerde tam sorumlu olduğu dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre; davanın ise kabulü ile davacının 27.376,32 TL'den ibaret alacağının 08/01/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte.

1.956,44 TL'sinin davalı ... ve 11.535,23 TL'sinin davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin ise reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacının 27.376,32 TL'den ibaret alacağının 08/01/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte;

- 1.956,44 TL'sinin davalı ...

- 2.332,68 TL'sinin davalı ...

- 1.404,63 TL'sinin davalı ...

- 3.912,55 TL'sinin davalı ...

- 4.364,18 TL'sinin davalı ...

- 1.870,59 TL'sinin davalı ...

- 11.535,23 TL'sinin davalı...'den tahsili ile davacıya ödenmesine,

Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.870,08 TL harçtan, dava açılışında alınan 467,80 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 1.402,28 TL harcın,

-100,12 TL'sinin davalı ...

- 119,47 TL'sinin davalı Tasfiye halinde...

- 72,00 TL'sinin davalı ...

-200,38 TL'sinin davalı ...

- 223,53 TL'sinin davalı ...

- 96,00 TL'sinin davalı ...

- 590,78 TL'sinin davalı ..'den tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 0,99 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN, 1.679,01 TL arabuluculuk ücretinin,

-120,00 TL'sinin davalı ...

- 143,05 TL'sinin davalı Tasfiye halinde...

- 86,36 TL'sinin davalı ...

-239,93 TL'sinin davalı ...en,

- 267,63 TL'sinin davalı ...'den,

- 114,67 TL'sinin davalı ...den,

- 707,37 TL'sinin davalı ...'den tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

4) Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 1.276,00 TL tebligat ücreti, 4.500,00 TL bilirkişi ücreti, toplamı 5.955,90 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 5.952,38 TL'si ile dava açılışında alınan 467,80 TL peşin harç toplamından oluşan 6.420,18 TL yargılama giderinin,

-458,60 TL'sinin davalı ...

- 547,00 TL'sinin davalı Tasfiye halinde ...

- 329,55 TL'sinin davalı ...

-917,64 TL'sinin davalı ...

- 1.023,57 TL'sinin davalı ...

-439,00 TL'sinin davalı...

-2.704,82TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin,

-1.278,06TL'sinin davalı ...

- 1.525,66 TL'sinin davalı Tasfiye halinde ...

-919,27TL'sinin davalı ...

-2.558,91 TL'sinin davalı ...

- 2.853,26 TL'sinin davalı ...

- 1.222,57 TL'sinin davalı ...

-7.542,27 TL'sinin davalı ... alınarak davacıya verilmesine,

6) Davalı ...in vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 16,17 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

7) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,

Dair,E-duruşma sistemi üzerinden davacı vekili, E-duruşma sistemi üzerinden davalı ... vekili ve E-duruşma sistemi üzerinden davalı ... vekillerinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/07/2024

...