Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/285 K.2023/750

... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/285 Esas

KARAR NO : 2023/750

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/08/2019

KARAR TARİHİ : 08/12/2023

KARAR YAZMA TARİHİ : 08/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı Vekili Dilekçesinde. Müvekkili hakkında Davalı tarafından ... 30. İcra Müdürlüğünün 2014/5779 E. ve ... 7. İcra Müdürlüğnün 2016/22874 E. sayılı dosyaları le icra takibinde bulunulduğunu, Takiplerden ...

7. İcra Müdürlüğnün 2016/22874 E. sayılı dosyaları ile icra takibinde 27/09/2012 Düzenleme 30/04/2013 vade tarihli bonoya istinaden 29/11/2016 tarihinde, bononun zamanaşımına uğramış bono nedeniyle icra takibinde bulunduğunu, zamanaşımına uğramış bonoya istinaden icra takibi yapılmayacağını, ayrıca senedin ön yüzünde müvekkilinin aval olarak imzasının da bulunmadığını, arka yüzünde ise sadece isim ve imzasının bulunduğunu, keşidecinin avali sayılamayacağını, bu nedenle senedin arkasında yer alan imza nedeniyle borçlu sayılamayacağını, bu nedenle ...

7. İcra Müdürlüğnün 2016/22874 E. sayılı dosyaları le icra takibinde takip çıkışı 29.353,57 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiğini, yine ...

30 İcra Müdürlüğünün 2014/5779 E. sayılı dosyasında senedin ön yüzünde müvekkilinin aval imzası bulunmadığı gibi, arka yüzünde de sadece isim ve imzasının bulunduğunu, bu nedenle isim ve imzanın aval olarak değerlendirilemeyeceğini, ayrıca müvekkili tarafından düzenlenen teslim alındı belgesinin de kefaletin yasl unsurlarnı taşamadığını belirterek icra dosyalarına istinaden borçlu olmadığının tespiti ile ...

30. İcra Müdürlüğünün 2014/22874 E. sayılı dosyasında dava tarihi itibariyle maaş haczi ile haczedilmiş 2718,00 TL nin ödeme tarihinden itibaren işeleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini istemişir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili Cevap Dilekçesinde; davacının iddia ettiği hususların gerçek dışı olduğunu, davacının takipten önceki nedenlere dayalı olarak, menfi tespit davası açmasının İİK'nun 168 ve İİK'nun 71. maddesine aykırı olduğunu, davacının takipten önceki süresinde itiraz etmediği zamanaşımı iddiasını ileri süremeyeceğini, davacının aval olarak imzalasının bulunmadığını da iddia etmektedir.

Davacının takibe süresinde bu hususta itiraz etmediğinden, takibin kesinleşmesinden sonra bu hususun ileri sürülmesinin TMK'nun 2. maddesine aykırı olduğunu, takibin kesinleşmiş olmasına göre menfi tespit davası açılmayacağını, bu nedenle dava şartının bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, esas yönden ise senetlerin arkasında borçluya ait aval imzası adı ve soyadının yer aldığını, kanunda aval imzalasının senedin ön yüzünde olduğuna dair açıklık bulunmadığını, Yargıtay içtihatlarında da bu yönde olduğunu, davacının kimin için olduğu belirtilmeksizin bono arkasına aval olduğunu belirterek imza atmış olup,

TTK'nun 701/4 maddesinde açıkça belirtildiği üzere kimin için veriliği belirtilmeyen avalin düzenleyici olarak verilmiş sayılacağını, davacının mevcut borcu ödemekten kaçınmak için ileri sürüdüğü hususuların gerçek dışı olduğunu, davacının 13 adet senede kefil olduğunu belirten teslim alındığı belgesi imzaladığını, bu nedenle ileri sürdüğü hususların kabulü mümkün olmadığını, belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK

Dava; Kambiyo senedinden kaynaklanan alacağa istinaden yapılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı takipten önce kambiyo senedinin zamanaşımına uğradığından zamanaşımı nedeniyle borçlu olmadığı gibi, senetin arka yüzündeki imzanın aval olarak kabul edilemeyeceği iddiasındadır. Uyuşmazlık kambiyo senedinen kaynaklandığından mahkememiz görevlidir. Mahkememizin yetkisine itiraz edilmemiştir. Senetlerin arka yüzünde davacının adı soy adı ve TC Kimlik bilgisinin olduğuna, imzanın düzenli ciro silsilesi içerisinde olmadığına, ilişkin uyuşmazlık yoktur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ... 7. İcra Müdürlüğündeki takip yönünden Takibe konu edilen bonoların takipten önce zamanaşımına uğradığının takibin kesinleşmesinden sonra ileri sürülüp sürülemeyeceği, ... 30 ve 7. İcra Müdürlüğü takip dosyaları yönünden Senet arakasında yer alan davcının imzasının keşideciye aval sayılıp sayılmayacağı, Davacının menfi tespit ve istirdat talebinde haklı olup olmadığına ilişkindir.

KALDIRMA KARARI

Davada mahkememizin 2019/411 Esas sayılı dosyasında. Davanın kısmen kabulü ile, Davacının ... 30. İcra Müdürlüğünün 2014/5739 E. Sayılı Takibe konu 30/08/2013 vadeli 10.000 TL bedeli, 30/09/2013 vadeli 10.000,00 TL bedelli, 30/10/2018 vadeli 10.000 TL bedeeli sebetlerin, bono vasfını taşımadığından senet arkarındaki imzaların aval imzası olarak kabulü mümkün olmadığından davalının takibe konu 31.571,22 TL toplam borçtan borçlu olmadığının tespitine, Davacının ...

7. İcra Müdürlüğünün 2016/22874 E. Sayılı Takibe konu 30/12/2013 vadeli 10.000 TL bedeli, 30/11/2013 vadeli 10.000,00 TL bedelli senetlerin, bono vasfını taşımadığından senet arkarındaki imzaların aval imzası olarak kabulü mümkün olmadığından davalının takibe konu 29.353,57 TL toplam borçtan, 2000,00 TL asıl alacak, 821,36 TL işlmişi faizi ve 4,00 TL komisyon miktarı mahsuğ edildikten sonra kalan 26.528,21 TL sinden borçlu olmadığının tespitine, Fazlaya ilişkin istemin reddine, dair karar verilmiş, karar davacı ve davalı vekilinin istinaf talebi üzerine ...

Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 31/03/2023 tarih ve 2023/503 Esas 2023/472 Karar sayılı ilamında. "İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 297/1-c maddesinde hükmün gerekçe bölümünün, 2.fıkrada ise hükmün sonuç bölümünün kapsayacağı hususlar düzenlenmiştir. Anılan 297/1-c maddesinde, hükmün, iki tarafın iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri de kapsaması gerektiği öngörülmüştür. HMK'nın 297/2.maddesinde, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden herbiri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu öngörülmüştür.

Somut olayda Mahkemece, hüküm kısmında HMK’nın 297/2. maddesine uygun bir hüküm kurulmadığı gibi davacı yanın ... 30. İcra Müdürlüğü’nün 2014/5779 E. sayılı dosyası kapsamında dava dilekçesindeki maaş haczi nedeniyle istirdat istemi ile ilgili de olumlu ya da olumsuz bir hüküm tesis edilmediği, dava tarihinden sonra da istirdata dönüşen kısım bulunup bulunmadığı araştırılmaksızın karar verildiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle HMK'nın 355/1.m.2.cümle hükmü resen gözetilerek esası incelenmeksizin kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir." gerekçeleriyle Mahkememizin 02/03/2020 tarih ve 2019/411 Esas 2020/172 Karar sayılı kararının kaldırılması sonrasında dosya mahkememize gönderilmiş ve iş bu esasa kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

KALDIRMA KARARI ÖNCESİNDE DOSYAYA KAZANDIRILAN VE KARARA ESAS ALINAN DELİLLER: ... 30. İcra Müdürlüğünün 2014/5779 Esas ve ... 7. İcra Müdürlüğünün 2016/22874 Esas sayılı dosyaları dosyamıza kazandırılmıştır.

KALDIRMA KARARI SONRASINDA DOSYAYA KAZANDIRILAN VE KARARA ESAS ALINAN DELİLLER: ... 30. İcra Müdürlüğünün 2014/5779 Esas sayılı dosyasında maaş tahsiline ilişkin tahsilat makbuzları dosyamıza kazandırılmıştır.

DELİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Toplanan delillere, ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 31/03/2023 tarih ve 2023/503 Esas 2023/472 Karar sayılı ilamı ve tüm dosya kapsamına göre; davalı davacı hakkında 30.12.2013 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli, 30/11/2013 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli ve 30.04/2013 vadeli 2.000,00 TL bedeli senetlere istinaden ...

7. İcra Müdürlüğünün 2016/22874 Esas sayılı dosyası ile 30/08/2013 vadeli 10.000,00 TL bedelli, 30/09/2013 vadeli 10.000,00 TL bedelli, 30/09/2013 vadeli 10.000,00 TL bedeli, 30/10/2013 vadeli 10.000,00 TL bedelli senetlere istinaden ise ... 30. İcra Müdürlüğünün 2014/5779 Esas sayılı dosyasında icra takibinde bulunmuş, senetlerin tamamı 6098 Sayılı Yasanın yürürlük tarihinden sonra düzenlenmiştir.

Davacının iddiası davalının bono olduğunu iddia ettiği belgelerde davalının aval olması nedeniyle sorumlu olduğuna ilişkindir.

Bir senedin TTK kapsamında bono olması halinde senet üzerinde, keşideci ve ciranta haricinde imzası bulunan kişi aval sayılır ve imzanın ön yüzde olması halinde keşidecinin avali, arka yüzde ciranta yanında atılmış ise cirantanın avali sayılır. Senet arka yüzünde ciranta sıfatı olmaksızın atılan imzanın ciranta sıfatı anlaşılmaksızın atılması söz konusu ise imzanın aval imzası olduğunun kabulü gerekir.

Hal böyle iken, senet üzerine imza atan kişinin aval kabul edilebilmesi için öncelikle tüm geçerlilik unsurlarını taşıyan bir bononun varlığı esastır. Matbu şekilde temin edilen bono belgesi üzerine imza atılmış olsa dahi, söz konusu belge bononun unsurları tamamlanmaksızın tedavüle sürülmesi halinde adi senet hükmünde olayacağından, senet üzerine imza atanın sorumluluğu bono hükümlerine göre değil TBK Kefalet hükümlerine göre belirlenir.

Kefaletin geçerliği veya belgenin bononun vasfını taşıyıp taşımadığı, res'en değerlendirilmesi gereken bir husus olduğundan taraflarca ileri sürülmese de, resen mahkemece değerlendirilebilir. Somut olayda ...

30. İcra Müdürlüğünün 2014/5779 Esas sayılı dosyasındaki takibe konu edilen her biri 10.000,00 TL bedeli olan ve 01/07/2012 tarihinden sonra tanzim edilen senetlerde bonoların düzenleme yeri yahut ödeme yeri yer almadığı gibi senet keşidecinin adı yanında yerleşim yeri yazılmamıştır. Yine ... 7. İcra Müdürlüğünün 2016/22874 Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen her biri 10.000,00 TL olan senetlerde de benzer durum söz konusudur. TTK'nun 776.

Maddesinde bononun ödeme yeri, düzenleme yeri ve ödeyecek olan kişinin adresi bononun unsuru olarak sayılmış TTK'nun 777. Maddesinde ise ödeme yeri, düzenleme yeri ve ödeyecek kişinin adresinin seçimlik unsur olduğu kabul edilerek, belirtilen unsurlardan en az birisinin bono üzerinde yer almaması halinde senedin bono vasfını taşımayacağı düzenlenmiştir. Öte yandan tarafların yetkili mahkeme belirlemiş olması, bu kapsam da değerlendirilemez.

Bu nedenle davaya ve takibe konu her biri 10.000,00 TL olan senetler yönünden, bono niteliğini taşımaması nedeniyle davalının aval olarak kabulü mümkün olmadığından, davacının sorumluluğunun belirlenmesi açısından kefalete ilişkin hükümlerin değerlendirilmesi gerekir. Bu çerçeve de ise taraflar arasındaki senetler 6098 Sayılı Yasanın yürürlüğünden sonra tanzim edilmiş olduğundan 6098 Sayılı Yasa çerçevesinde davacının sorumluluğu değerlendirilmelidir.

TBK'nun 583 maddesi "(1) Kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azamî miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz.

Kefilin, sorumlu olduğu azamî miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır." düzenlemesini içerdiğinden, davacının imzaladığı senetlerin bono vasfını taşıması nedeniyle kanunda belirtilen şekle uygun olmayan kefalet geçerli kabul edilemeyeceğinden davacının ...

30. İcra Müdürlüğünün 2014/5739 Esas sayılı dosyasındaki takibe konu edilen toplam 30.000,00 TL bedelli senetler ve senetler nedeniyle talep edilen alacak miktarından ve yine ... 7. İcra Müdürlüğünün 2016/22874 Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen her biri 10.000,00 TL bedelli toplam 20.000 Bedelli senetler ve fer'ilerinden borçlu olmadığının tespitine ve yargılama sürecince davacının ...

30. İcra Müdürlüğünün 2014/5739 Esas sayılı dosyası kapsamında yapmış olduğu 2.718,00 TL toplam ödemenin ödeme tarihleri dikkate alınmak suretiyle işletilecek yasal faizleri ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar vermek gerekmiştir.

Davacının ... 7. İcra Müdürlüğünün 2016/22874 Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen 2.000,00 TL bedelli 3. Senet yönünden ise bono vasfını taşıdığından, TTK'nun avala ilişkin hükümleri nazara alınması gerekir. Senet arka yüzünde davacının imzası mevcut olup, senet lehtarın elinde bulunduğu gibi, senet arkasında lehtarın ciranta olarak imzası da yer olmadığından davacının keşidecinin avali olduğunun kabulü gerekmiştir.

Davalı tarafından sunulan Bono teslim belgesi de, bu durumu teyit ettiğinden, davalı, keşideciye karşı TTK çerçevesinde sahip olduğu hakları davacıdan da talep edebilir. Buna göre davalı, 2.000,00 TL senet bedeli, mahkememizce hesaplanan 821,36 TL takip tarihine kadar işlemiş faizini ve 4,00 TL komisyon bedelini davacıdan talep edebileceğinden bu kısım yönünden davasının reddinine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, Davacının ... 30. İcra Müdürlüğünün 2014/5739 Esas Sayılı Takibe konu 30/08/2013 vadeli 10.000 TL bedeli, 30/09/2013 vadeli 10.000,00 TL bedelli, 30/10/2018 vadeli 10.000 TL bedeli senetleri nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, dosya kapsamında yapıldığı anlaşılan toplam 2.718,00 TL ödemenin istirdadı ile 400,78 TL'sine 13/11/2018 ödeme tarihinden, 400,78 TL'sine 13/12/2018 ödeme tarihinden, 400,78 TL'sine 15/01/2019 ödeme tarihinden, 505,22 TL'sine 11/02/2019 ödeme tarihinden, 505,22 TL'sine 12/03/2019 ödeme tarihinden, 505,22 TL'sine ise 22/04/2019 ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek sureti ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

Davacının ... 7. İcra Müdürlüğünün 2016/22874 Esas Sayılı Takibe konu 30/12/2013 vadeli 10.000 TL bedeli, 30/11/2013 vadeli 10.000,00 TL bedelli senetleri nedeniyle borçlu olmadığının tespitine,

Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

Takibe kötü niyetle girişildiği tespit edilemediğinden kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 3.786,83 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.090,44 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.696,39 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle, suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL zorunlu alabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre 1.201,08 TL'sinin davalıdan, 118,92 TL sinin ise davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, red edilen miktar üzerinen hesap ve takdir edilen 5.488,79 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Karar ve ilam harcından mahsup edilen 1.090,44 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 44,40 TL başvuru harcı, 6,40 TL vekalet harcı, 90,60 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 141,40 TL'nin, davada red ve kabul oranına göre 128,66 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişikin giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

8-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.