Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/182 K.2021/736

Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; bankaları nezdinde temizlik işlerini yürütmekte olan şirketler nezdinde çalışmakta olan...'ın iş akdinin 17.04.2014 tarihinde son çalıştığı şirket nezdinde sona erdiğini, bankaları temizlik işlerinin anılan davalı şirketlere ihale suretiyle verildiğini ve sözleşme imzalandığını, davalı şirketlerde çalışmış olan... isimli işçi tarafından kıdem tazminatının tahsili amacıyla banka aleyhine Ankara ...

Mahkemesi'nin 2014/684 esasına kayden dava açılmış olduğunu, dava sonucunda Mahkemece 30.06.2015 tarih ve 2015/946 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, ilgili kararın Yargıtay ..... Hukuk Dairesi tarafından onanarak kesinleştiğini, dava dışı işçi vekili tarafından ilamın Ankara...

Müdürlüğü'nün 2016/2216 sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, tehiri icra kararı alabilmek için icra dosyasına 27.000,00 TL tutarlı teminat mektubu sunulduğunu, daha sonra teminat mektubunun nakde çevrildiğini, ayrıca kararda hükmedilen kıdem tazminatı alacağı, yargılama gideri vekalet ücreti ve işlemiş faizinin tahsilini teminen dava dışı işçi tarafından Ankara ...Müdürlüğü'nün 2016/10881 sayılı dosyası üzerinden banka aleyhine başlatılan icra takibi neticesinde 4.884,21 TL'nin icra dosyasına ödendiğini, açıklanan nedenlerle toplam 31.884,28 TL icra dosyasına ödeme yapıldığını,

diğer taraftan bankalarının söz konusu dava nedeniyle iş mahkemesi dosyasına 599,07 TL masraf yaptığını, dolayısı ile davalıların sorumluluğunda bulunan işçi alacağının ödenmemesi nedeniyle bankalarının toplam 32.483,28 TL zararı bulunduğunu, taraflar arasında bulunan hizmet alım sözleşmeleri hükümlerine göre işçilik alacaklarından davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, bankanın sorumluluğunun bulunmadığını beyanla; ödenen 32.483,28 TL'nin ödeme tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar işleyecek avans faizi ile birlikte davalı firmalardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ...

A.Ş. ile firmaları arasında 15.07.2013 tarihinde sözleşme imzalanmasına rağmen 16.07.2013 tarihinde işe başlanılacak olmasının sözleşmede yer alamsı ve bu şekilde işe başlamaları birlikte değerlendirildiğinde idarenin kamu gücünü kullanarak işçileri kendisinin işe aldığı sonucunun ortaya çıkmasından ötürü, dava konusu olayda emeklilik nedeni ile kendisine kıdem tazminatı ödenen...'ın baştan beri asıl işverenin işçisi olduğu sonucunun ortaya çıktığını, kıdem tazminatı ödemesi ile ilgili yükümlülüğün de asıl işveren olan idareye ait olduğunu,

taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde sayılan sorumluluklar arasında kıdem tazminatının sayılmadığını, kaldı ki Kamu İhale Kurumu tarafından 2014 yılında yapılan düzenleme ile kıdem tazminatı ödemelerinin 43 gider karşılığı payı içinden çıkarılmış bulunduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. Maddesine eklenen fıkralar gereği kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün asıl işveren olan davacı da olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.

Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER

Hizmet sözleşmeleri, idari, teknik ve genel şartname, ticaret sicil kayıtları, SGK kayıtları, Ankara ... Mahkemesi'nin 2014/684 E. Sayılı dosyası, Ankara... Müdürlüğünün 2016/221 E. Sayılı dosyası, Ankara ..... İcra Müdürlüğünün 2016/10881 E. Sayılı dosyası, bilirkişi raporu, ek raporu ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmelerinden kaynaklı rücuen alacak istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı asıl işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır.

Yapılan açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde, davacı ... A.Ş.'nin temizlik işlerinin davalı şirketlere verildiği, bu kapsamda hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, davalı şirketler bünyesinde fiilen çalışan dava dışı işçi... tarafından Ankara ... Mahkemesi 2014/684 E. Sayılı kararı ile karar verildiği, buna istinaden Ankara...

Müdürlüğünün 2016/2216 E. Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi nedeniyle davacı tarafından asıl iş veren sıfatıyla icra takibi ile talep edilen alacak bakımından Ankara...

Müdürlüğünün dosyası için 27.000,00-TL tutarlı teminat mektubu sunulduğu, daha sonra teminat mektubunun nakde çevrildiği, ayrıca daha sonra kararda hükmedilen kıdem tazminatı alacağı, yargılama gideri, vekalet ücreti ve işlemiş faizin tahsilini teminen dava dışı işçi tarafından açılan Ankara ...Müdürlüğü dosyası için 4.884,21-TL'nin icra dosyasına ödendiği, ayrıca İş Mahkemesi dosyasında 599,07-TL masraf yapıldığını belirterek, davacı tarafça bu kapsamda toplam 32.483,28-TL ödeme yapıldığını, davacı tarafça söz konusu ödemenin dava dışı işçiyi fiilen çalıştıran davalı yüklenici şirketlerden rücuen tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce belirlenen Nitelikli Hesap bilirkişisi Aysun Ünal Alkaya tarafından düzenlenen 26/07/2021 tarihli bilirkişi raporu ile de belirlendiği üzere, davacı tarafın ihtiyaç duyulan temizlik hizmetlerini ihale yoluyla piyasadan temin ettiği ve temizlik işlerinin davalı yüklenici şirketler tarafından yapıldığı, bu kapsamda dava dışı işçinin;

• 18/06/2008 - 25/09/2008 tarihleri arasında davalı ... Temizlik... A.Ş. & Gökmen Yılmaz İş Ortaklığı,

• 26/09/2018 + 45 gün, 13/10/2008 + 365 gün, 25/12/2008 + 45 gün, 08/02/2009 + 4 ay, 08/06/2009 + 3 ay, 08/09/2009 + 1 ay, 10/11/2009 + 45 gün, 25/12/2009 + 3 ay, 25/03/2010 - 01/04/2010 + 45gün tarihleri arasında davalı ... Temizlik... A.Ş.,

• 16/05/2010 - 15/05/2012 tarihleri arasında ...... A.Ş.,

• 16/05/2012 - 01/08/2012 tarihleri arasında ...Kaynakları... Ltd. Şti.,

• 01/08/2012 - 31/12/2012 ve 01/01/2013 - 31/01/2013 tarihleri arasında davalı ...Temizlik... Ltd. Şti.,

• 01/02/2013 - 31/01/2015 tarihleri arasında davalı ...... A.Ş. & ...Danışmanlık & ...... Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

• 16/07/2013 - 31/01/2015 tarihleri arasında davalı ...... Ltd. Şti.,

• 11/02/2014 - 31/01/2015 tarihleri arasında davalı ...... A.Ş. & ...Danışmanlık & ...... Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

• 18/07/2000 - 31/01/2006, 01/02/2006 - 16/06/2008 tarihleri arasında dava dışı ... Taşımacılık Turizm İnş. Tic. Taah. Ltd. Şti.,

• 16/06/2008 - 14/07/2008 tarihleri arasında dava dışı ... Temizlik Hizmetleri Ticaret İnş. Turz. Ltd. Şti.,

Nezdinde çalıştığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalarda da belirtildiği üzere, dava dışı işçi .... 'ın hak etmiş olduğu kıdem tazminatına ilişkin olarak Ankara.... İş Mahkemesi'nin 2014/684 E. Sayılı dosyasında verilen karar ile bu karara istinaden başlatılan Ankara ..... İcra Müdürlüğünün ve Ankara .....

İcra Müdürlüğünün söz konusu dosyalarına, davacı asıl işveren tarafından yapılan toplam 32.483,28-TL ödemenin davacı tarafça davalılardan rücuen tahsilinin talep edildiği, bilirkişi.... tarafından düzenlenen ve yukarıda belirtilen rapor ve ekinde yer alan tablo ile de açıkça belirlendiği ve taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri, idari teknik ve genel şartnamelere göre, dava dışı işçinin dava dışı şirketler ... Taşımacılık... Ltd. Şti. ve ... Temizlik... Ltd.

Şti. dışındaki davalı yüklenici firmalardaki çalışmaları esas alınmak suretiyle yapılan hesaplamaya göre, dava dışı işçinin davalı firmalardaki çalışma sürelerine göre yapılan belirleme sonucunda, davacı tarafça yapılan ödemenin 26.816,66-TL'lik kısmı bakımından davalıların hüküm kısmında ayrıntılı olarak belirtildiği şekilde sorumlu oldukları, davacı tarafça yapılan ödemenin kalan kısmı bakımından ise davalı firmaların sorumlu olmadığı, dava dışı işçinin çalışmış olduğu az yukarıda belirtilen söz konusu dava dışı firmaların sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmakla, davanın kısmen (26.816,66-TL'lik kısmı bakımından) kabulüne karar verilerek,

aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin 26/01/2021 Tarih ve 2019/2339 E. 2021/225 K. Sayılı Emsal Kararı).

Katip..... · E-imzalıdır Hakim..... · E-imzalıdır