Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/737 K.2021/33

#####

DAVA

İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/10/2018

KARAR TARİHİ : 20/01/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 05/02/2021

Dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Banka ile borçlulardan ... lehine 14/04/2017 tarihli 2.000.000,00-TL bedelli ve 13/05/2013 tarihli 500.000,00-TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesine istinaden ,... ve ...'nun ise tamamına müşterek ve müteselsil kefil oldukları krediler tesis edilip ve kullandırıldığını, ... ve ...'nun ticari sicil kayıtları gereğince sözleşme tarihi itibari ile; ... Dek.İnş.Taah.Hay.San.Ve Tic.Ltd. Şti.'nin ortağı ve yöneticisi olup, kullandırılan kredilerde müşterek müteselsil kefil olarak imzaları mevcut olduğunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 584.maddesi 6455 sayılı kanunla değişik 77. md. gereği verilecek krediler için eşin rızası aranmadığını,

Kullandırılan kredi borçlarının ödenmemesi üzerine ....Noterliği'nin 11.07.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide olunduğunu; asıl borçlu şirket lehine kullandırılan borçlardan kaynaklanan toplam 1.472.777,73-TL'nin nakden ödenmesini ve TL gayrinakdi teminat mektubu riski kredilerinden kaynaklanan 559.500,00-TL'nin ve 38.400,00-TL gayrinakdi çek yaprak bedelleri toplamı ile toplam 2.070.677,73-TL nin bankaya nakden depo edilmesini ihtarname tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 24 saat içerisinde nakden ödenmesi yahut bedelin depo edilmesi ihtaren bildirilerek kredilerin kat edildiğini,

Borcun tamamen ödenmemesi üzerine öncelikle Ankara ....Ticaret Mahkemesi ....K. dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını, sonrasında iş bu karar icra müdürlüğünde uygulanmak sureti ile ... Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile asıl borçlu ve kefilleri aleyhine; borçlu ticari kredi hesaplarından ve teminat mektubu hesaplarından kaynaklanan alacaklar nedeniyle icra takibi başlatıldığını, davalı borçluların bu takibe bankaya herhangi bir borcu bulunmadığından bahisle asıl borca, fer'ilerine, faiz oranına itiraz ettiklerini, borçluların itirazlarının haksız ve alacakları sürüncemede bırakma amacında olup, duran takibin devamı için işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu,

Asıl borçlu şirket ve müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzası bulunan davalı borçluların borcunun olmadığına dair itirazının yersiz ve kötü niyetli olduğunu, GKS kaynaklı borcun ödenmediğini, sözleşmeye uygun şekilde ihtarname çekilmiş ve borç kat edildiğini, bu noktadan sonra icra takibine geçilmesi, kanunun tanıdığı bir hak iken borçlunun var olan bu borcunu inkar etmesi kabul edilemez olduğunu, müşterek borçlu ve müteselsil kefiller, borcun tamamından sıra gözetilmeksizin birinci dereceden sorumlu olduklarını,

TTK' nın 7. maddesi gereği iki veya daha fazla kişi, içlerinden yalnız biri veya hepsi için ticari niteliği haiz bir iş dolayısıyla, diğer bir kimseye karşı birlikte borç altına girerse, kanunda veya sözleşmede aksi öngörülmemişse müteselsilen sorumlu olduklarını, TBK'nun 586/1. fıkrası gereği kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden kefili takip edebileceğinden işbu itirazlar tamamen kötü niyetli olduğunu,

14/04/2017 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi'nin "Temerrüt Faizi" başlıklı 10. maddesinde "...Müşteri temerrüdün doğduğu tarihten itibaren fiili ödemeyi gerçekleştirdiği güne kadar geçecek günler için Banka'ca tespit edilmiş en yüksek kredi faiz oranın %50 (yüzde elli/ fazlası olarak hesaplanacak oranda temerrüt faizini (geçmiş günler faizini) ödenecektir." hükmünün olduğunu, İhtarnamelerde ; hesap özeti temerrüt faiz oranı kısmında %48 olarak gösterilmiş olup yasal olduğunu, .... tarafından, T.C.

Merkez Bankası'na gönderilen 21.01.2013 ve 28.08.2015 bildirim tarihli tebliğe göre ticari kredilere uygulanacak faiz oranı % 32 olduğunu, Bankanın % 32 faiz oranına 50 puan ilave etmek suretiyle % 48 faiz oranı uygulama yetkisine haiz olduğunu, bu nedenle %48 faiz oranı üzerinden takip yapılması yasava aykırı olmadığından faiz oranına yönelik savunmaları kabul etmediklerini,

Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin genel kredi sözleşmesi olup, ticari bir sözleşme olmaları nedeni ile çek ve teminat mektuplarının depo edilmesinin istenebileceğini, bu nedenle ticari olan Genel Kredi Sözleşmesinin 4.maddesinde iş bu sözleşmesinin tüm gayrinakdi kredilere uygulanacağı ve karşılık teşkil ettiği açıkça düzenlendiğini,"Banka'nın depo talep hakkı:Bankanın bu maddeye atıfla haklarını kullanmaya karar vermesi halinde, temerrüt faizine(geçmiş günler faizi) dair hükümler saklı kalmak kaydıyla, ortaya çıkan yukarıda sayılan haller sebebiyle Banka teminat mektuplarının iadesini veva gayrinakdi risk tutarlarının depo edilmesini talep edebilir." denildiğini belirterek,

Fazlaya dair her türlü hakkımız saklı kalmak kaydıyla; takip tarihi itibariyle takip çıkış tutan olan asıl alacağın ve ödeme gününe kadar işleyecek faiz ferilerinin tahsilini teminen; ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından yapılan takibe karşı davalıların yasal dayanağı bulunmayan itirazlarının iptaline ve takibin devamına, takip tutarı üzerinden %20'den aşağı olmamak kaydı ile icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar müşterek vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilleri aleyhine ...

Müdürlüğünün ... sayılı ilamsız takiplerde ilamsız takipte ödeme emri gönderilmiş olup, süresi içerisinde icra takibine itiraz edildiğini, İİK 45.madde, alacağı rehinle temin edilen bir kimsenin "rehni veren" hakkında doğrudan doğruya genel haciz yolu ile takibe geçmesini önlemekte ve rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tâbi şahıslardan olsa bile, alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceğinin düzenlendiğini, Banka tarafından sunulan dayanak belge;

rehne bağlanmış bir kredi sözleşmesine ilişkin olduğunu,rehne bağlanan ticari alacakların öncelikle takibin ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılması ve bakiye alacak söz konusu olursa, rehin açığı belgesi ile devam edilmesi gerektiğini, Banka tarafından banka teminat mektuplarından kaynaklanan alacak iddiasının yersiz olduğunu,banka teminat mektupları ile banka (garanti veren) muhataba (garanti alan) karşı bir üçüncü kişinin (lehtar) fiilini taahhüt ettiğini, TBK 128.madde anlamında garanti akdi olduğunu,lehdar ile Banka arasındaki ilişkinin ise; kredi ilişkisi yani karz akdi olduğu,

teminat mektupları paraya çevrilmemiş olup, temerrüt söz konusu olmadığını,

Davalı kefillerin kefaletinin banka teminat mektuplarını kapsamadığını, çünkü kefil sıfatlı davalıların banka ile garanti sözleşmesini imzalamadıklarını, banka tarafından takibe konu edilen çek yapraklarına ilişkin teminat bedellerini de kabul etmediklerini,her çek için tek tek teminat bedelleri hususunda açıklama yapılması zorunlu olduğunu,

Banka tarafından rehin ile teminat altına alınmış 4 taşınmazın paraya çevrilmesi için; ... Müdürlüğünün ... sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ilamlı icra takibinin ayrıca yapıldığını, bankanın elinde müvekkillere ait tüm taşınmazların ipotek altında olup, müvekkillerin başkaca bir malvarlığı da bulunmadığını,alacaklının aynı borç için mükerrer takip yaptığını, teminata bağlı alacak hakkında, sözleşmelerde hakkı olmadığı ve kanuna aykırı olduğu halde ilamsız icra takibi başlatıldığını,

Ticari kredilerden kaynaklanan ve ödemelerin düşülmesinden sonra belirlenen asıl alacak kalemi içinde faiz vs. olduğunu, ticari kredi kartlarından kaynaklanan alacak kaleminin de gerçeği yansıtmadığını, meri teminat mektuplarının paraya çevrilmemiş olup, risk dahilinde olmadığını, alacak kalemleri için tarafların mutabakata vardığı bir faiz oranının da olmadığını, davacı bankanın %32 faiz oranına 50 puan ilave etmek suretiyle %48 faiz oranı ile takip başlatıldığını,Bankalar,

kendilerini tek taraflı faiz artırım hakkına sahip kılan hükümleri TMK m. 2'de belirlenen "dürüstlük kuralları" çerçevesinde kullanması gerektiğini,Yargıtay 19. HD E. 1996/3416, K. 1997/831, 4.2.1997 tarihli kararında: "Artan faiz oranlarının bankaca kredi borcuna uygulamasına olanak sağlayan bu sözleşme hükmü tarafların serbest iradeleri ile oluşturulduğundan,

bu durumun BK.nun 19 ve 20. maddelerine aykırılık teşkil etmeyeceğini,sözleşmenin bu maddesi ile davacı bankanın iradesine bırakılan faiz oranını artırma ile ilgili yetkinin kullanılmasında objektif iyi niyet kuralları içinde davranılması MK.nun 2. maddesinin uyulması gereken emredici bir hükmü olduğunu,bu kuralın sonucu olarak bankanın fahiş kazanç amacı ile faiz oranını tek yanlı artıma yetkisine dayanarak haklı görülmeyecek bir orana yükseltmesi objektif iyi niyet kuralları ile bağdaşmayacağından, sözleşmedeki anılan bu hükmün uygulanmasında kredi müşterisinin MK.nun 2. maddesinin koruması altında bulunduğunun kabulü gerektiğini,

bankanın kendisine duyulan güvene aykırı davranışı bulunup bulunmadığının saptanması gerektiğini, Somut olayda, alacaklı banka fahiş kazanç amacı ile faiz oranını tek yanlı artırma yetkisine dayanarak, haklı sayılamayacak bir oranda yükseltmiş ve objektif iyi niyet kuralları ile dürüstlük kurallarına aykırı şekilde hareket ettiğini, alacaklı bankanın fiili üstünlüğünü kullandığı ve müvekkilleri aleyhine ağır bir edim dengesizliği yarattığını,

Genel kredi sözleşmelerinde temerrüt faizinin belli bir oran eklenerek belirlenmesi uygulaması, kişiliğin korunmasına ilişkin TMK m. 23 kapsamında sözleşmenin güçlü tarafının bu egemenliğini karşı tarafa dayatması ve zayıf tarafın kişiliğini, ekonomik varlığını ve toplumdaki şerefini özgürlüğünü de zedelediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Genel Kredi Sözleşmeleri, banka kayıtları, bilirkişi raporu, ... Müdürlüğü'nün ...-....Esas sayılı takip dosyaları ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, davacı banka ile davalı şirket arasında diğer iki davalının kefaletiyle düzenlenen 14.04.2017 tarihli 2.000.000,00 TL bedelli ve 13.05.2013 tarhli ve 500.000,00 TL bedelli iki ayrı genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan kredi ile ilgili hesabın kat edilmesine karşın ön görülen sürede ödeme yapılmadığı iddiasına dayalı olarak alacağın icraen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflarca delil olarak dayanılan sözleşme, ihtarname ve diğer belge örnekleri dosyaya sunulmuş, yazılan müzekkerelerle temin edilmiş, ayrıca yerinde inceleme yetkisi verilen bilirkişi tarafından da rapor ekinde dosyaya kazandırılmıştır.

... Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinden; alacaklı (davacı) ... Bankası A.Ş. tarafından, asıl borçlu davalı ... ve kefiller/davalılar ... ve ... aleyhine;

1-1182-7825107, 1182-7826947, 1182-7828531, 1182-7829491 nolu ticari kredilerden kaynaklanan alacaklarla ilgili olarak, 1.452.608,90 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek %48 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisiyle birlikte tahsili,

2-1182-6299226 nolu tek hesap ve 5400...1843 nolu ticari kredi kat hesabından kaynaklanan alacaklarla ilgili, 20.168,63 TL asıl alacağın, takip tarihinden itibaren işleyecek %28,08 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisiyle birlikte tahsili,

3-1077485, 1419431 ve 1485568 Nolu meri teminat mektubu hesaplarından kaynaklanan alacaklarla ilgili, 595.500,00 TL teminatın nakden deposu, ödeme halinde ise ödeme tarihinden itibaren işleyecek %48 temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisiyle birlikte tahsili,

4-Çek yaprağı bedeli sorumluluğundan kaynaklanan ve depo edilen çek yaprak bedellerine ilişkin, borçlu şirket lehine açılan çek hesabından kaynaklanan 5941 Sayılı yasaya göre iade edilmeyen 18 adet çek yaprağı nedeniyle 1 adet çek yaprağı bedeli 1.600,00 TL olmak üzere toplam 28.800,00 TL'nin nakden deposu, ödeme halinde ise ödeme tarihinden itibaren işleyecek %24,24 temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisiyle birlikte tahsili,

5-Çek kanunu gereğince; 1182-7830394 nolu banka kaynağından ödenen 2 adet çek bedelinden kaynaklı alacakla ilgili olarak, ödenen çek yapraklarına ilişkin olarak 3.200,00 TL'nin takip tarihinden itibaren işleyecek %24,24 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisiyle birlikte tahsili,

İstemiyle 21/09/2018 tarihinde yapılan ilamsız takipte ödeme emrinin 29/09/2018 tarihinde tebliğ olunduğu, borçlular müşterek vekilince 02/10/2018 tarihinde sunulan itiraz dilekçesi üzerine takibin durduğu, mevcut davanın bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

İcra takip talebinde ayrıca, borçlu şirket açısından ipotek takip dosyasındaki taşınmazlardan tahsil edilecek tutarın mevcut takipte borçlu şirket açısından tekerrür oluşturmayacak şekilde tahsilinin talep edildiği de şerh düşülmüştür.

... Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı temin olunan dosya örneğinin incelenmesinde; mevcut davanın borçlusu şirket ve kefiller ile dava dışı Süleyman ... aleyhine, yine mevcut davaya dayanak icra dosyasıyla tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla alacağa yönelik istek kalemleri birebir aynı olmak kaydıyla, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bankacı bilirkişi ....'dan banka kayıtları da yerinde incelettirilmek kaydıyla 07/10/2019 tarihli rapor ve tarafların itirazı sonrasında 02/12/2019 tarihli 1. ek rapor ve 20/10/2020 tarihli 2. Ek rapor aldırılmıştır.

Bankacı bilirkişi tarafından, taraflar arasındaki kredi sözleşmelerinin ilgili maddeleri yasal mevzuat ve yerleşik yargı uygulamaları dikkate alınarak tarafların delil olarak dayandığı, ihtarname, hesap hareketleri, depo talep edilen çekler ve teminat mektupları ve banka sorumluluğuna ilişkin yasal mevzuat kapsamında ödenen çek bedelleri dikkate alınarak gerekçeli ve denetime elverişli şekilde takip tarihi itibariyle davalıların kullandırılan krediler nedeniyle borçlu oldukları tutar hesaplanmıştır.

İcra takibinde talep konusu yapılan teminat mektubu ve borçlu şirkete verilen çek yapraklarıyla ilgili gayri nakdi alacak istemiyle ilgili olarak kefil olan davalı gerçek kişilerin sorumlu tutulabilmesi için kredi sözleşmelerinde buna ilişkin düzenlemenin bulunması zorunluluğu mevcut olup, sözleşme kapsamında sorumluluklarını doğuracak bir düzenleme bulunmamakla gayri nakdi borç ve iki çek yaprağı ile ilgili takip öncesi ödeme yapılmış olması nedeniyle nakde dönüşen borçtan ötürü davalı gerçek kişilerin sorumlu tutulamayacağı dikkate alınarak bu istek kalemleriyle ilgili davalı gerçek kişiler aleyhine açılan davanın reddi cihetine gidilmiştir.

İcra İflas Kanunu'nun 45. Maddesi uyarınca rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehnin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir.

İlgili kanun maddesi ve yerleşik yargı uygulaması dikkate alındığında davalı borçlu şirket lehine verilen gayri menkul rehiniyle ilgili taşınmazlara ilişkin toplam ipotek bedeli 970.000,00 TL olup, rehin alacaklısı davalı şirketin bu miktar için ilamsız takip yapma hakkı bulunmadığından bilirkişi raporlarıyla belirlenen nakdi alacaktan bu miktar düşülüp davası ret olunarak fazlaya ilişkin alacak kısmı için davanın kabulü cihetine gidilmiştir.

Gerekçeli ve denetime elverişli olarak düzenlenen 07/10/2019 tarihli rapor ve yine itirazları karşılar şekilde düzenlenen ek raporda; davacı bankanın kullandırılan krediler nedeniyle,

1-Ticari kredinin mevduat ve ticari kredi kartından kaynaklanan nakdi alacağının 20.168,33 TL olduğu,

2-Taksitli ticari krediler ve borçlu cari hesabından kaynaklanan nakdi alacağın 1.439.783,12 TL olduğu,

3-5941 sayılı kanuna istinaden ödenen ve nakdi alacağa dönüşen banka çek sorumluluk tutarından kaynaklanan nakdi alacağın 3.200,00 TL olduğu,

4-Genel Kredi Sözleşmesi ve mevzuata istinaden 28.800,00 TL gayri nakdi kredilere ilişkin çek yaprağı banka yükümlülük bedeline ilişkin alacağın olduğu,

5-Genel Kredi Sözleşmesi ve mevzuata istinaden 595.500,00 TL gayri nakdi kredilere ilişkin teminat mektubu depo bedeline ilişkin alacağın olduğu, belirlenip ayrıca istek kalemleriyle ilgili uygulanacak temerrüt faiz oranları da açıklanmıştır.

2. Ek bilirkişi raporu da taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca itirazlar bildirilmiş ise de; ağırlıklı olarak hukuki nitelik taşıdığı için 3. kez ek rapor aldırılması cihetine gidilmemiştir.

Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, davalı gerçek kişiler yönünden gayri nakdi alacak ile ilgili depo kararı verilmesi, nakde çevrilen iki adet çek yaprağının tahsiliyle ilgili istek kalemleri bütünüyle reddedilerek, davalı şirket yönünden ipotekle temin edilen 970.000,00 TL yönünden istem reddedilerek,

bilirkişi raporunda taraflar arasında mevcut kredi sözleşmeleri nedeniyle kullandırılan kredilerden kaynaklı nakdi alacak ve yine sözleşmeden kaynaklı nakdi alacak ile ilgili bilirkişi 2. Ek raporunda belirlenen tutarlar hükme esas alınmak suretiyle (alacağın likit ve hesaplanabilir olma özelliği dikkate alınarak nakdi alacak ve buna uygulanan işlemiş faiz tutarı üzerinden icra inkar tazminatına da hüküm olunarak) davanın kısmen kabulü cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır