Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/394 K.2022/441

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirketlerle (ihale yoluyla) genel müdürlük binalarının genel temizlik işlerine ilişkin çeşitli dönemlere ait hizmet alımı sözleşmeleri imzaladığını, davacı tarafından davalı şirketlerin yüklenicisi olduğu sözleşmeler kapsamında çalıştırdıkları işçilerden ...'ye 5 yıl 7 ay 15 günlük hizmetine karşılık 20.221,45.-TL kıdem tazminatı ödediğini, tazminat ödemesi yapılan işçi ...'nin;

...Sosyal Hizmetler Yemek Gıda Bilgi İşlem İnşaat Temizlik Eğitim Taahhüt Turizm Sanayi Ltd.Şti'de 1 ay 7 gün karşılığı (Genel Temizlik Hizmet Alımı-01.01.2011-31.12.2012) Davalının sorumlu olduğu tutarın 368,12.-TL olduğunu, ...Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tekstil İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davalı ...

Bilgisayar Gıda İnşaat Tarım ve Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin adi ortaklık olarak üstlendikleri sözleşme döneminde geçen 1 yıl 11 ay 23 gün karşılığı (Genel Temizlik Hizmet Alımı-01.01.2013-31.12.2014) müşterek ve müteselsil sorumlu olmak üzere davalıların sorumlu olduğu tutar 7.183,37.-TL olduğunu, davalılarla yapılan sözleşmelerde, sözleşmelerin ayrılmaz parçası teknik ve idari ve genel şartnamelerde çalıştırdığı işçilerin iş aktinden kaynaklanan her türlü tazminat (kıdem, ihbar, iş kazası vs.) ve ücret taleplerinden yüklenicinin sorumlu olduğunu, İdare'nin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını,

İdare'nin bu kapsamda işçilere veya üçüncü kişilere ödeme yapmak zorunda kalması halinde bunun yüklenici tarafından idareye ödeneceğini, davalı şirketler gerek sözleşmelerinde yer alan hükümler ve gerekse genel hukuk kuralları gereğince çalıştırdıkları işçilere ödenen kıdem tazminatından İdare'ye karşı sorumlu olup davacının ödediği toplam tazminat tutarından işçiyi çalıştırdıkları süreye isabet eden kısmı davacıya ödemekle yükümlü olduğunu, davacı iş bu davayı açmadan önce dava şartı arabuluculuk kapsamında olduğundan arabuluculuk başvurusu yaptığını beyan etmiş ve davanın kabulünü talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER

Hizmet alım sözleşmeleri, idari, teknik ve genel şartnameler, SGK kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Davanın, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemli olduğu, davacı ile davalı şirketler arasında davacı şirketin genel müdürlük binalarının genel temizlik işlerinin yapımına ilişkin olarak davalılar ile hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, bu kapsamda davalı şirketler nezdinde çalışan dava dışı işçi ...'nin hizmet akdinin feshedilmesi nedeniyle davacı tarafça dava dışı işçiye kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı ileri sürülerek hizmet alım sözleşmeleri, genel teknik ve idari şartnamelere göre dava dışı işçiye yapılan ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olduğu ileri sürülerek yapılan ödemenin rücuen davalıdan tahsilinin talep edildiği, noktasında olduğu anlaşılmaktadır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Kaldı ki, davacı ile davalı şirket arasında yapılan ve bir örneği dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan hizmet alım sözleşmesinin 7.1. Maddesinde.

"Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, sigorta, resim, harç ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir.," 22. Maddesinde; "yüklenicinin sözleşme konusu ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamesinin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu,"31. Maddesinde.

"Yüklenici taahhüdü çerçevesinde kusurlu ve standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ziyandan doğrudan sorumlu olacağı," belirtildiği, anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki idari şartnamenin 25.1. Maddesinde, "Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahil olacaktır." , 25.2. Maddesinde, "25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri gider kalemlerinin oluşması halinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz." denildiği, anlaşılmaktadır.

Teknik şartnamelerin sevk, idare ve sorumluluklar başlıklı 4/d maddesinde ise; "Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin kıdem, ihbar ve her nevi tazminat taleplerinde tek sorumlu olup, İDARE'nin bu konuda hiçbir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup, idare bu konudan sorumlu tutulmayacaktır." denildiği anlaşılmaktadır.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davacı ... ile davalı şirket arasında genel müdürlük binalarının genel temizlik işlerine ilişkin olarak hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, bu kapsamda dava dışı işçi ...'nin incelene SGK hizmet dökümüne göre 09/11/2012 - 31/12/2012 tarihleri arasında 38 gün davalı ...Sosyal Hizmetler... Ltd. Şti. Nezdinde, 01/01/2013 - 31/12/2014 tarihleri arasında davalı .... Ltd. Şti. - ...Temizlik... Ltd. Şti.

Ortaklığı nezdinde temizlik işçisi olarak çalıştığı, davacı tarafça davalı ...Sosyal Hizmetler... Ltd. Şti. Nezdindeki 38 günlük hizmeti dolayısıyla 368,12-TL ve ayrıca davalılar... Temizlik... Ltd. Şti. - ....Ltd. Şti.

Ortaklığındaki 01/01/2013 - 31/12/2014 tarihleri arasındaki 1 yıl 11 ay 23 günlük hizmetinin bulunduğu, iş akdinin kıdem tazminatını hak edecek şekilde sona erdiği, bu nedenle davacı asıl işveren tarafından dava dışı işçiye 7.183,37-TL kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı ileri sürülerek söz konusu bedelin rücuen davalılardan tahsilinin talep edildiği, alınan bilirkişi raporu, SGK kayıtları, hizmet sözleşmeleri, şartnameler ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı asıl işveren tarafından dava dışı işçiye yapılan 368,12-TL'lik kıdem tazminatı ödemesi bakımından davalı ...Sosyal Hizmetler...

Ltd. Şti.nin, 7.139,36-TL kıdem tazminatı ödemesi bakımından ise ... - ...Temizlik İş Ortaklığı'nın sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, söz konusu bedellerin davalı taraftan rücuen tahsili koşullarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varılarak, davanın kabulüne ilişkin olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 26/01/2021 Tarih ve 2019/2339 E. 2021/225 K. Sayılı Emsal Kararı).

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır