Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/626 K.2023/107

T.C. ...2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/626 Esas - 2023/107

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/626 Esas

KARAR NO : 2023/107

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 04/10/2021

KARAR TARİHİ : 21/02/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 21/02/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı 04/10/2021 tarihli dava dilekçesinde, davacı ile davalılar arasında çeşitli dönemlerde hizmet sözleşmesi imzaladığını, davacı ile davalı firmalar arasında imzalanan hizmet alım işi kapsamında çalıştırılan personel ...'nın işten çıkarılması sonucunda davacıya ve yüklenici firmalar aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı alacaklar için ...31.

İş Mahkemesinin 2016/1084 Esas sayılı dosyasından dava açıldığı ve davanın kısmen kabul edildiği, istinaf incelemesi sonucunda ...Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2018/544 Esas ve 2019/1504 Karar sayılı ilamı ile yeniden hüküm kurulduğunu ve ilamdaki alacak kalemleri için ...13.

İcra Müdürlüğünün 2019/9882 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra dosyasına 61.332,57 TL ödeme yapıldığını, davalı firmalar ile arabuluculuk dosyasından anlaşmaya varılamadığını, davacı idarenin ödemek zorunda kaldığı bedellerden dolayı bu davayı açtığını beyan etmiş ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sayaç ve Bilgi Teknolojileri Müh. Müş. Hiz. Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalıdan herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, dava dışı işçinin, davacı idarenin çalışanı olduğunu, davacının somut olay kapsamında davalıdan herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, dava dışı işçiye yapılan ilgili ödemelerin davalıdan rücuen tahsili kabul edilemeyeceğini, iş kanunu madde 112/1-a bendine göre aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu sürelere ilişkin kıdem tazminatı başta olmak üzere tazminat ve alacaklarından ilgili kamu kurum veya kuruluşu sorumlu olduğunu,

dava dışı işçi aralıksız olarak ...Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'ne ait işyerinde çalıştığını, davacının rücu talebinin iç ilişkide hüküm doğurabilmesi için taraflar arasında rücu ilişkisine yönelik sözleşmenin varlığı gerektiğini, davalı şirketle davacı idare arasında rücuya dair herhangi bir sözleşme bulunmadığından davacının rücu talebinin reddi gerektiğini, davacının talepleri hukuka aykırı olmakla birlikte bu talepler zamanaşımına uğradığını beyan etmiş ve davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

Hizmet alım sözleşmesi, idari, teknik ve genel şartnameler, ...31. İş Mahkemesinin 2016/1084 E. Sayılı dosyası, ...13. İcra Müdürlüğünün 2019/9882 E. Sayılı dosyası SGK kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Davanın, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak nedeniyle rücuen alacak istemine ilişkin olduğu, davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, bu kapsamda fiilen davalı şirketlerde çalıştığı, davacının asıl işveren olduğu, bu sıfatla dava dışı işçi ... için ...31. İş Mahkemesinin 2016/1084 E. Sayılı dosyası ile ...13. İcra Müdürlüğünün 2019/9882 E. Sayılı dosyasında 15/08/2019 tarihinde ödenen 61.332,57-TL'nin davalılardan rücuen tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre; iş bu davadaki uyuşmazlık davacı tarafından asıl işveren sıfatıyla hizmet sözleşmesi gereğince dava dışı işçi ...'ya, ...31. İş Mahkemesinin 2016/1084 Esas sayılı kararı ve ...13. İcra Müdürlüğünün 2019/9882 Esas sayılı dosyalarına istinaden yapılan 61.332,57- TL ödemenin davalı alt işverenden talep hakkının bulunup bulunmadığına yöneliktir.

Mahkememizce belirlenen nitelikli hesap bilirkişisi ... düzenlenen 04/11/2022 tarihli raporda; dava dışı işçinin davalı şirket nezdindeki hizmeti dolayısıyla ...... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, davanın kabulüne karar verildiği, kararın infazının ...13. İcra Müdürlüğünün 2019/9882 Esas sayılı dosyası ile yapıldığı, bu kapsamda davacı asıl işverenin 15/08/2019 tarihinde adı geçen dava dışı işçiye toplam 61.332,57 TL ödeme yaptığı, taraflar arasındaki sözleşme ve şartname hükümlerine göre davacının davalılardan rücuen talep edebileceği miktarın belirlendiği görülmüş olup, mahkememizce söz konusu rapor bilimsel veriler içermesi, denetime elverişli olması ve dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu olması nedeniyle hükme esas alınmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Kaldı ki, davacı ile davalı şirket arasında yapılan ve bir örneği dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan hizmet alım sözleşmesinin 22. Maddesinde; "yüklenicinin sözleşme konusu ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamesinin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu,'' belirlenmiş, Genel şartnamenin 6. Bölümünde ise buna ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.

Yine hizmet işleri genel şartnamesinin 6. Bölümünde ise; “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır.

Kontrol teşkilatı işyerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yüklenicilerce ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını, vasıflı personel çalıştırılması ihale dokümanında öngörülen işlerde bu personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme yapılması istenmişse, belirlenen asgari ödeme tutarının ilgili personele ödenip ödenmediğini kontrol ederek veya bu konuda kendisine gelen talep ve ihbarları değerlendirerek, yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenicinin hakedişinden ödenmesini sağlar...

Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhansi bir sorumluluk düşmez.... ” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartnamenin (Diğer hususlar - 2 - Personel, araç, malzeme ve diğer hususlar) başlıklı 5 nolu bölümünde; ''çalıştırılan personelin tüm sosyal ve özlük hakları yüklenici tarafından eksiksiz yerine getirilecektir. '' hükmü yer almaktadır.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede, idari ve teknik şartname de bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

Buna göre; yapılan yargılama, toplanın deliller, alınan bilirkişi raporu, SGK kayıtları, İş Mahkemesi dosyası, icra takip dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında hizmet alınmasına ilişkin sözleşmeler düzenlendiği, bu kapsamda davalı şirketler nezdinde sayaç sökme ve takma bölümünde çalışan dava dışı işçi ...'nın davalı alt işverenler nezdindeki çalışmaları nedeniyle işçilik alacakları bakımından ...31. İş Mahkemesinin ...

K. sayılı dosyası ile dava açıldığı, davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine ...BAM 5. Hukuk Dairesi'nin 27/06/2019 tarih ve ...

K. Sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davanın 19.415,45-TL brüt kıdem tazminatı, 15.147,44-TL brüt fazla çalışma ücreti, 863,38-TL brüt UBGT alacakları yönünden davanın kabulüne, ücret alacağına ilişkin talebin ise kesin olarak karar verildiği, kararın infazının ...13. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile yapıldığı, bu kapsamda davacı asıl işverenin 15/08/2019 tarihinde adı geçen dava dışı işçiye toplam 61.332,57-TL ödeme yaptığının belirlendiği, buna göre davacı asıl işverenin yapmış olduğu söz konusu ödemeyi taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin 22.maddesi ile genel şartnamenin 6.bölümü, Teknik Şartnamenin (Diğer hususlar - 2 - Personel, araç, malzeme ve diğer hususlar) başlıklı 5 nolu bölümü ve yukarıda yapılan açıklamalar gereğince;

asıl işveren olan davacının alt işveren olan davalılardan rücuen tahsilini talep etme hakkının bulunduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilip aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.