Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/715 K.2021/703

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; ...Çarşamba Şube Müdürlüğü sorumluluk sahasında bulunan Samsun-Ankara Doğalgaz Ana İletim Hattı (Mavi Akım) ...Merkez Sazdeğirmeni Köyü 2174500 Km'de 03.12.2017 tarihinde Yüksek Hızlı Tren etüt çalışması yapan iş makinesi tarafından doğalgaz boru hattına hasar verildiğini, söz konusu boru hattı ......

Fabrikası'na gazın sağlandığı boru hattı olduğunu, patlak nedeniyle gaz basıncında meydana gelen düşüşe sağlı olarak ...İli kapsamında gazın kesileceği olay tarihinde saat 15.30 civarında Çorum-Gaz yetkililerince ......

Fabrikası'na iletildiğini, bu durum üzerine fabrikada gerekli tedbirler alınmaya başlanmış; lapa, şerbet v.s boşaltılmaya başlanmış ve 18.30 sularında 1 nolu 50 th VKW kazan devre dışı bırakıldığını, ...Gaz ve ...yetkililerince oluşturulan kriz masasında gaz kesintisi tekrar görüşülmüş ve 04.12.2017 tarihinde sabah saat 07.00 civarında kesintinin planlı olarak yapılacağı bildirildiğini, bu durum üzerine 1 nolu 50 Vh VKW kazan tekrar devreye alınarak yeniden pancar kesilmeye devam edildiğini, ancak 03.12.2017 saat 23.45 civarında fabrika yetkililerce aranarak,

ana iletim hattındaki gazın bar seviyesinin tekrar düştüğünü, gaz çekişine devam edilmesi durumunda gazın otomatik olarak kesileceği (Shut-down), bu sebeple fabrikanın acilen durması gerektiği bildirildiğini, durumun aciliyeti nedeniyle ......

Fabrikası'nda “duruşa geçmek” üzere tüm sistemler kademeli bir şekilde (şerbet, lapa vs) tekrar boşaltılarak 04.12.2017 tarihi saat 01.30 itibariyle fabrika devreden çıkartıldığını, 04.12.2017 saat 17.00 civarında fabrila istasyonuna gaz verilmeye başlandığını, sonrasında 1 nolu 50 th VKW kazan 18:30'da yakıldığını, saat 21:30 itibariyle 2 buhar kazanı ve 2 türbin devreye alındığını, bu zaman diliminde 20 saatlik duruş yaşandığını, bu nedenle büyük zararlar oluştuğunu, ayrıca gazın kesileceğinin bildirilmesi öncesi ile Fabrikayı devreye alma işlemi sonrası yaşanan kapasite düşüşü de fabrikayı zarara soktuğunu,

kampanya döneminde kaza tarihinde şirketimize bağlı ...... Fabrikası'nda sözü edilen olumsuzlukların yaşanması, şirketi bünyesinde büyük maddi kayba sebep olduğunu, zira kampanya dönemleri ... fabrikalarının en yüksek kapasite ile çalıştığı dönemler olduğunu, ......

Fabrikası büyük bir üretim ve istihdam alanı olup; anlatılan zaman diliminde üretim ve verim önemli oranda sekteye uğramış ve fabrikada ciddi zarar doğduğunu, zira üretim günlük ortalama üretimin çok altına düşmüş, makinelerin çalışmaması ve sıcak su temin edilememesi sebebiyle ham şerbetler, şuruplar ve lapalar tahliye amacıyla boşaltılmak zorunda kalındığını, yaşanan doğalgaz kesintisi sonucunda tüm tesisler devre dışı bırakılmak zorunda kalındığını, kesintinin sona ermesiyle birlikte fabrikada kazan ve türbinlerin devreye alınması ve bir sonraki gün için (05.12.2017) sistemin tamamen ısıtılması (bam fabrika,

rafineri) için harcanan doğal gaz miktarı da günlük ortalama fabrika kullanımının fazlaca üstüne çıktığını, ayrıca yaşanan kayıplar nedeniyle taşeron elemanları 1,5 gün fazla çalışma yapmışlar ve mevcut maddi kayıpların yanında fazla çalışma maliyeti de ortaya çıktığını, dava dilekçesi ekinde sunulan 12.12.2017 tarihli uğranılan zarar kalemlerine dair tutulan tutanaklarda zararın hesaplaması ve detayları gösterildiğini, toplam zarar miktarının 1.349.391,75-TL olduğunu, sözü edilen zararlar ve kayıpların davalılardan ...

Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen Demiryolu Etüt Proje Mühendislik ve Danışmanlık Hizmet Alımı İşi kapsamında etüt çalışması yapan iş makinesi (sondaj makinesi) tarafından boru hattına verilen hasar sonucu doğmuş olduğundan, davalı .... Genel Müdürlüğü'nün doğan bu zarar sebebiyle sorumluluğu bulunduğunu, davalılardan ... Genel Müdürlüğü'ne, Ankara ....

Noterliği'nin 19.12.2017 tarih 18961 yevmiye numaralı ihtamamesi gönderilerek şirketinin uğradığı zararların 10 gün içerisinde ödenmesi istenildiğini, anılan ihtarname 21.12.2017 tarihinde tebliğ edilmiş ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, (EK-3 İhtarname ve tebliğ şerhi) şirket tarafından gönderilen ihtarnameye, ... Genel Müdürlüğü tarafından verilen yanıtta.

"Delice-...Demiryolu Etüt Proje Mühendislik ve Danışmanlık Hizmet Alımı İşine Ait Sözleşme Madde-32'de Danışman işin devamı süresince kaza, zarar, kayıpların meydana gelmesini önlemek amacıyla her türlü güvenlik önlemini almak zorunda olduğunu, yeterli güvenlik önlemlerinin alınmaması nedeniyle doğabilecek zararların tazmininden danışmanın sorumlu olduğunu, şirket tarafından gönderilen ihtarname, ...Genel Müdürlüğü tarafından yüklenici firma...Müh. Ltd.

Şti.'ye gönderildiğini, ancak yüklenici firma tarafından ihtarnamemize bir cevap verilmemiş ve ödeme de yapılmadığını, müvekkili şirketin zararının tahsili amacıyla davalılara karşı işbu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.349.391,75 TL'nin olay tarihi olan 03/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; söz konusu olayın km.

98+921 sk-389 da gerçekleştiğini, olayın olduğu kesim, 1/25000 ölçekli koridor ve güzergahında olmayıp 1/5000 ölçekli ön proje güzergahına dahil edildiğini, 1/25000 ölçekli koridor ve güzergahı, 1/5.000 ölçekli ön proje çalışmaları kapsamında hat uzatıldığını, bu uzatma ile beraber doğalgaz boru hattı yaklaşık 90 derece ile kesilmiş olup konu yüklenici firma bilgisinde olduğunu, hazırlanıp sunulan kurum görüşleri raporu 1/25000 ölçekli koridor ve güzergahına göre hazırlanmış olup 1/5.000 ölçekli ön proje çalışmaları kapsamında hat uzatıldığını ve değişiklik yapıldığını,

hat değişikliği yapıldıktan sonra kurum görüşü için ilgili kurumlara firma tarafından başvuru yapılmadığını, yüklenici firma 13/07/2017 tarih ve 06/125 sayılı yazı ile sondaj plan profili onaylanmadan sondaja başladığını bildirdiğini, ...

Başkanlığı'nın 28.07.2017 tarih ve 295562 sayılı yazısı ile sondaj plan profili onaylanmadan sondaja başlanılmaması, başlanılması durumunda tüm sorumluluğun kendilerinde olduğunun bildirildiğini, bu sebeple mahkemece kusur incelemesi yönünden uzman bilirkişilerden rapor tanzimine karar verilmesini, kusur raporu kapsamında (davalıların kusurlu olduğuna kanaat getirilmesi halinde) zarar tespiti yönünden ayrıca rapor düzenlenmesine karar verilmesini, yukarıda açıklanan ve mahkemece re'sen gözetilecek sebeplere dayanılarak eldeki davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE

Dava, haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nun 114/1-b maddesinde, yargı yolunun caiz olmasının dava şartı olduğu ve 115. maddede, dava şartlarının davanın her aşamasında ve re'sen incelenebileceği belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde; "İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları ile idarî eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ve tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaların idari yargı yerinde görüleceği" belirtilmiştir.

11/02/1959 günlü ve 17/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının I. bendinde açıkça belirtildiği gibi, bir kamu kurumu tarafından verilen kararlar üzerine plan ve projesine göre bir yol yapılması dolayısıyla evinin duvarı yıkılan veya bodrum katını sel basan,

bir su tesisi yapılması neticesinde tarlasındaki sular çekilip ağaçları ve mahsulleri kuruyan veya tarlası ekilemez hale gelen yahut tarlasının kenarından geçen derenin kuruması yüzünden tarlası susuz kalan veya su tesisinin bozukluğu yahut bakımındaki ihmal yüzünden tarlasını sular basıp bu suların getirdiği kumlardan dolayı tarlası artık ekilemeyecek duruma düşen kimsenin uğradığı zararlar gibi zararlar idari kararın ve fiilin neticesinde meydana gelen zararlardır.

Zira bir kamu kurumunun görevlerinden olan bir işi yapmayı kararlaştırması idari bir karar olduğu gibi, bu kararı yerine getirmek üzere plan ve projeler yapıp o plan ve projeler gereğince işi görmesi de verilen kararın neticesi olan birer idari eylemdir.

O halde sözü edilen kararda örnek olarak belirtilen bu eylemlerden doğan zararların ödettirilmesi istekleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi hükmünce bir tam yargı davasıdır ve bu davalara bakma görevi idari yargı yerine aittir.(Emsal Karar; Ankara BAM ... HD'nin 2019/2602 E.)

Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı idare tarafından ihale edilen işin yüklenici tarafından yapılan sondaj çalışması sırasında Botaj Boru hattının hasar görmesi ve davacıya ait ...... Fabrikasında gaz arzının kesilmesi nedeniyle davacının zararının olup olmadığı, varsa miktarı konusundan kaynaklandığı, bu suretle davalı kamu kurumunun bir plan ve proje kapsamında yürüttüğü iş nedeniyle davacı şirkete zarar verildiğinin iddia edildiği dikkate alınarak, davanın adli yargıda görülemeyeceği kanaatine varılmakla, HMK 114/1 - b ( yargı yolunun caiz olmaması) ve 115 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan .... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır