Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/312 K.2023/435

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/312 Esas - 2023/435

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/312 Esas

KARAR NO : 2023/435

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/08/2016

KARAR TARİHİ : 01/06/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 23/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan alacak (ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında 4 nolu, üç zamanlı ve tek terimli orta gerilim sanayi grubuna ilişkin abonelik sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin müşteri numarasının 202661529 olduğunu, tahakkuk ettirilen tüm faturaların müvekkili tarafından 30/03/2011 yılı itibari ile düzenli olarak ödendiğini, aboneliğin yem fabrikası olarak faaliyet gösteren Tol Köyünde mukim iş yerinde kullanıldığını ve onaylı proje kapsamında reaktif enerji ölçüm sayacını da içerdiğini, faturalardan anlaşılacağı üzere müvekkili şirketin abonelik başlangıcından itibaren bir çok ay reaktif bedel kullanımı olmaksızın,

bazı aylar ise maksimum 300,00- 400,00 TL arası reaktif enerji bedeli ödediğini, fatura toplamının da 5.000,00-6.000,00 TL arasında farklılık gösterdiğini, müvekkiline ait işyerinde tesisat üzerinde 14/10/2015 tarihinde yapılan rutin sayaç kontrolü sonrasında 904895 nolu eski sayacın sökülerek yerine 899252 nolu yeni bir cihaz takıldığını, davalı tarafından yapılan bu sayaç değişimi müteakip 26/10/2015 tarihli belge ile müvekkiline 415,10 TL olarak tahakkuk ettirilen reaktif bedelin 26/11/2015 tarihinde 1.371,75 TL, 28/12/2015 tarihinde 1.136,31 TL ve nihayetinde 30/01/2016 tarihinde 17.741,55 TL'ye yükseldiği,

reaktif enerji bedelinin ve müvekkil kullanımlarının hiçbir sebep yok iken birden bire aşırı yükselmesi ve faturalardaki değişim nedeniyle müvekkili tarafından sayacın incelenmesi ve gerçek borcun tespiti istemi ile itiraz edildiğini, ancak ...

Valiliği Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğünün ekli cevabından da anlaşılacağı üzere dijital hata görülmediği gerekçesiyle reddedildiğini, itirazı müteakiben 08/02/2016 tarihinde takılı olan 82199252 nolu cihazın yeniden söküldüğünü ve yerine 50031015 nolu yeni bir sayaç takıldığını, akabinde faturaların reaktif enerji kullanımı olmaksızın yeniden 4.000,00-5.000,00 TL seviyesine indiğini, fatura ödenmemesinin sonuçları mağduriyete yol açacağından müvekkil tarafından ödenmek zorunda kalındığını, müvekkil şirketin mağduriyetinin davalı tarafından sayaç değişikliği yapılan 14/10/2015-08/02/2016 arasındaki reaktif bedel,

kullanım bedeli ve ferilerinin yanlış ve hatalı tahakkuk ve tahsilinden kaynaklandığını, yanlışlığın yeniden sayaç değişimi ile birlikte önceki rutine dönülmesi ile açıklık kazandığını, buna karşı davalı idare elektrik arızası bulunmadığı yönündeki raporu gerekçe göstererek mağduriyetini gidermediğini, müvekkili işyerinde bahsi geçen tarihler aralığında olağanüstü bir üretim yoğunluğu olmadığı gibi aksine ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik nedenlerle üretim düşüşü yaşandığını,

üretimin normal sınırlar altına çekildiğini bu dönemde diğer dönemlere nazaran elektrik faturasının birdenbire 5-6 katına ulaşmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkilin davalı idarenin sanayi tip sözleşmesine uygun olarak kendisine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, tesisat ve donanım yönünden talep edilen her türlü projeye onaylatarak kullandığını, davalı idarenin buna karşılık olarak yaşanılan mağduriyetin sebebini yeterince araştırılmaması ve sadece rutin dijital kontrol sonucunu gerekçe göstererek sorumluluktan kurtulmaya çalışmasının haksız ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin kusursuz bulunduğunu,

dolayısıyla denetim ve gözetim yükümlülüğüne aykırı davranarak mağduriyete neden olan davalı idarenin işbu mağduriyeti gidermesinin asıl olduğunu ileri sürerek, müvekkili şirketin 82199252 seri nolu sayaç kullanımı sırasında haksız ve hukuksuz olarak ödemiş olduğunu tüketim, sistem kullanımı, tekabül eden vergi ve fonlar ile diğer kalemlere ilişkin olarak;

gerçek kullanımın tespiti ile kullanım dışında aksedilen bedellere istinaden fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL belirsiz alacak davasının kabulü ile iadesine, müvekkil tarafından fazla ödenen bedellere ödenmiş olduğu tarihten itibaren en yüksek banka mevduat faiz işletilmesine, karar verilmesi talep edilmektedir.

CEVAP

Davalı vekili, davalı konumunda bulunan müvekkili şirketin perakende satış faaliyetlerini yürüttüğünü, bu davadaki uyuşmazlık konusunun dağıtım satış faaliyetlerine ilişkin bulunduğunu, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin 01.01.2013 tarihinden itibaren ayrı tüzel kişilikler olduğunu, Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. ile Başkent Elektrik Perakende Satış A.Ş. olarak 2 ayrı ticari şirket bulunduğunu, dava konusu edilen olayın dağıtım faaliyetlerinden dolayı bağlantılı sözleşmesinin kurulmasına ilişkin olduğunu,

dağıtım sistemine bağlantı yönetmeliğine göre bu işlemin muhatabın Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. olması sebebiyle müvekkil şirkete husumet yöneltilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili şirketin faturaları endeks değerlerine göre tahakkuk ettirdiğini, taraflar arasındaki 30/03/2011 tarihli sözleşmeye göre müvekkil şirket tarafından verilen hizmetin reaktif enerji bedelini de kapsadığını,

aynı zamanda EPDK tarafından düzenlenen dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler ve görevli tedarik şirketlerinin tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar gereği üreticilerin sisteme aktif enerji verirken aynı zamanda sistemden reaktif enerji çekiyorsa, reaktif enerji tarifesi uygulandığı,

aynı mevzuatın 13. maddesinde ise “kurulu gücü 50 kVA altında olan müşteriler, çektikleri aktif enerji miktarının yüzde otuz üçünü aşan şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerjinin miktarının yüzde yirmisini aşan şekilde kapasitif reaktif enerji vermeleri halinde, kurulu gücü 50 kVA ve üstünde olanlar ise çektikleri aktif enerji miktarının yüzde yirmisini aşan şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının yüzde on beşini aşan şekilde sisteme kapasitif reaktif enerji vermeleri halinde reaktif enerji tüketimi bedelini ödemekle yükümlüdür.” denildiğini,

gerek elektrik piyasası müşteri hizmetleri yönetmeliği 16. maddesi gerekse sözleşmede yer alan ölçüm sistemlerine ilişkin hükümlere göre reaktif elektrik enerjisi üretimi ile ilgili mevzuat uyarınca tespit edilen sayaçlar ve uygun şekilde tesis edilmiş ölçüm sistemleri kurulmak suretiyle ölçüldüğünü, reaktif bedel kullanımı olmaksızın maksimum reaktif enerji bedeli ödenmiş olduğu beyanın gerçeklik dışı olduğunu, aktif enerjinin iş gören reaktif enerjinin iş görmeyen enerji olduğunu, iş görmemekle birlikte reaktif enerjinin de aktif enerjinin güce dönüşebilmesi için manyetik alan oluşturan gerekli bir enerji olduğu,

dolayısıyla kendiliğinden tüketilen bir enerji türü olduğu, fazla reaktif enerji kaydedildiği iddia edilen dönemde 82199252 nolu sayacın takılı bulunduğunu, davacı tarafından yapılan itiraza yönelik olarak bu sayacın söküldüğünü ve yetkili birim olan ...

Valiliği Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından denetiminin yapıldığını, bu denetim sonucunda sayaç da herhangi bir arıza olmadığını ve kaydettiğini tüketim bedelinin doğru olduğunun tespit edildiğini, genellikle kullanıcı tüketimlerinin farklı dönemlere göre değişiklik göstermelerinin söz konusu olabildiğini, farklı sayaç dönemlerine ait faturalarda reaktif enerji tüketim bedelinin değişiklik göstermesi nedeniyle hatalı tahakkuk ve tahsil edildiğinin mesnetsiz olarak söylenmesinin haksızlık olduğunu, uyuşmazlık konusu tüketimi kaydeden ve sayısallaştıran sayacın davacının talebi ile denetlendiğini ve kontrol edildiğini,

davacının bu sayaç üzerinde bilirkişi incelemesi talep ettiğini, mevcut resmi raporun karşında tekrar bir inceleme yapılmasının mümkün olmadığını öne savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

KANITLAR

Yapılan yargılama sonucunda Mahkememizce 25/06/2020 Tarihli, 2016/695 Esas -2020/247 Karar sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiş, anılan kararı davacı vekili istinaf etmiş, tesis edilen bu karar, ...

Karar sayılı karar ile özetle; davacı taraf iddiaları doğrultusunda fazla fatura ödenme sebebini açıklayıcı, güç kompazisyon sisteminde arıza olup olmadığı, var ise arızanın neden kaynaklanığı, sorumluluğun kime ait olduğu yönünde gerekli incelemenin yapılarak konusunda uzman bilirkişi heyetinden hüküm kurmaya ve denetime elverişli düzenlenecek rapor doğrultusunda karar verilmesi, mahkemece;

dava konusu ihtilafı çözücü nitelikte bilirkişi incelemesi yapılmadan, gerekli deliller toplanmadan, yeterli inceleme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle mahkememiz kararı kaldırılmış, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkememize gönderilmesi yönünde karar tesis edilmiştir.

... ... Karar sayılı kararına uyulmuştur.

Üç kişilik elektrik mühendislerinden müteşekkil bilirkişi kurulundan rapor alınmış, anılan raporda; davacı ait elektrik elektrik ölçü sisteminde bulunan 82199252 seri nolu sayacın ...

Valiliği Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü Laboratuvarında yapılan incelenmesinde 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ile Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri gereğince muayenesi sonucunda sayacın doğru çalıştığının tespit edildiği, davalı tarafından tespit edilen tüketim bilgileri esas alınarak yapılan tahakkukların doğru olarak düzenlenmiş olduğu, davacının tesisinde reaktif tüketiminin anormal derecede yüksek ölçülmesinin teknik açıdan, sadece kompanzasyon sisteminde oluşan bir arızadan ve/veya kompanzasyon sisteminde bulunan kondansatörlerin zaman içinde kapasitelerinin azalmasından kaynaklandığı,

kompanzasyon tesisinin bakımını yapmak, gerekli kontrolleri gerçekleştirmenin ve çalışır bulundurmanın tesis sahibi davacının sorumluluğunda olduğu, davacının reaktif tüketiminin hatalı tespit edilmesi ve fazla tahsil edilen bedelin iadesi talebinin yerinde bulunmadığı hususları görüş olarak açıklanmış, davacı vekilinin esaslı itirazlarının ayrıntılı ve gerekçeli olarak değerlendirilmesi bakımından bilirkişi kuruludan ek rapor alınmış, anılan raporda da davacı vekilinin itirazlarının kök rapordaki görüş ve kanaatlerini değiştirecek nitelikle bulunmadığı bildirilmiştir.

BEDAŞ'ın 15/03/2023 ile 11/05/2023 tarihli cevabi yazılarından, 82199252 seri numaralı sayaca ilişkin sistemlerinde herhangi bir veri bulunmadığı, davacı ismi ile araştırıldığında 4000266723 ve 4012709480 tesisat numaralarına ulaşıldığı ve bu tesisatlarda da herhangi bir sayaç değişimi, sayaç imhası arıza içeriği ve herhangi bir kontrol geçmişinin tespit edilemediği bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, abonelik sözleşmesinden kaynaklanan fazladan ödendiği ileri sürülen tutarın istirdadı istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında elektrik tedarikine yönelik abonelik sözleşmesi imzalandığı, sayaç değişimi yapıldığı, anılan sayacın değişmesi sonrası kullanım bedeline ilişkin faturaların tahakkuk ettirildiği, davalının bu faturaları ödediği, değişimden sonra davacının fazladan tahakkuk yapıldığını, bunun sayaç arızasından kaynaklandığını ileri sürdüğü, davalının da davanın reddini savunduğu hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Çekişme, dava dilekçesine açıklanan ve değiştirilen sayacın arızalı olup olmadığı, değiştirilmesinden sonra tahakkuk ettirilen faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, davacının istirdadını talep ettiği bir alacağının olup olmadığı ve varsa miktarı noktalarında toplanmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlıkta yapılan yargılama, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, önce tesis edilen karar, ... HD'nin kaldırma kararı, sonrasında yapılan araştırma, alınan kök ve ek bilirkişi kurulu raporu kapsamından, taraflar arasında 01/09/2005 tarihinde abonelik sözleşmesi imzalandığı hususu sabittir. Sözleşme ayaktayken rutin kontroller sırasında davacı aboneliğine ait 904895 numaralı sayacın sökülerek yerine 899252 seri numaralı sayacın takıldığı anlaşılmaktadır.

Sayacın takılması öncesi ve sonrasında reaktif kullanım bedelleri incelendiğinde, yenileme sonrasında da reaktif kullanım bedeli uzun süre normal tahakkuk etmişken 2016 yılı ocak ayında fahiş şekilde yükselmiştir. Anılan sayacın ... Valiliği Bilim, Sanayi ve Teknolojileri İl Müdürlüğünce yapılan kontrolü ve testlerinde de sağlam olduğu belirlenmiştir. Mevzuata göre kurulu gücü 9 Kw'yi aşan işletmelerde ve kuruluşlarda kompanzasyon sistemi kurulması zorunlu tutulmuştur.

Bu sistem, tüketilmesi gereken reaktif enerjiyi işletme içinde karşılamak fonksiyonuna sahiptir. Reektif enerji kompanzasyon tarafından üretilmemesi halinde şebekeden reaktif enerji çekilmek zorunda kalınacağı, elektrik faturasının artması ve işletmenin zarar görmesiyle sonuçlanacağı teknik olarak ifade edilmiştir.

Her ne kadar sökülen ve arızalı olduğu ileri sürülen sayaç bulunamamış ise de denetime elverişli bilirkişi kurulu kök ve ek raporundaki teknik açıklamalar, anılan sayacın takıldıktan uzun süre normal çalışması ve sonrasında da bağımsız resmi kurumca arızasının olmaması yönünde tespitler birlikte değerlendirildiğinde, sayaçta arıza olmadığı, sonraki fatura artışının, davalının bakım ve sorumluluğundaki kompanzasyon panosunun devre dışı kalmasından kaynaklandığı, esasen bunun nedeninin kondansatörlerinin arızaya geçmesi ve zaman içinde işlevini yitirmesi olduğu sonucuna varılmıştır.

Dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi kök ve ek raporunda kompanzasyon tesisinin bakımını yapmak, gerekli kontrolleri gerçekleştirmenin de davacının sorumluluğunda olduğu açıklanmıştır.

Bu durum karşısında, davacıya ait elektrik aboneliği kapsamındaki takılan sayacın arıza taşımadığı, bir ara yükselen reaktif tüketiminin, kendisinin sorumluluğundaki kompanzasyon sisteminin yetersizliğinden kaynaklandığı ve bu sistemin bakım ve sorumluluğunun kendisine ait olduğu anlaşıldığından ve davası subut bulmadığından reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

01/06/2023 ¸