Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/882 K.2024/723

Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalılardan ...'ye ait .... ... ... ... . tarafından kazaya karışan diğer araçta oluşan hasar sebebiyle rucüen tazminat talepli ilamsız icra talebi başlatıldığını ve davacının bundan haberi olmadığını, kendisine tebligat yollanmadığını, söz konusu icra dosyasındaki alacağın tahsili için müvekkilin ...Bankasında bulunan döviz hesabına haciz şerhi konulduğunu ve hesaptaki paranın icra dosyasına gönderilerek dosya borcunun kapatıldığını, söz konusu kaza sebebiyle karşı tarafta oluşan maddi zarardan, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, bu sebeple taraflarınca ...3.... .... ....

Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazların iptali ile takibin devamına ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, diğer davalıya ait ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu ve maddi zararlara ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibariyle araç başına 41.000,00 TL olduğunu, uyuşmazlık kapsamında davadan önce karşı yana 02/06/2021 tarihinde 15.000,00 TL değer kaybı tazminatı, 7.767,17 TL ek ödeme yapıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla araç hasarı talebine ilişkin karşı yanın yokluklarında aldırmış olduğu tespit raporu veya faturalar varsa bunun kabulünün mümkün olmadığını, zira burada fahiş hesaplamaların yer aldığını,

herhangi bir amortismanın mahsup edilmediğini ve iskonto uygulamadan hesaplamanın yapıldığını, rapor/faturanın hükme esas alınmamasını, bu konuda yeni bir rapor alınmasını, aracın onarılması halinde onarıma ilişkin fatura ve diğer belgelerin dosyaya sunulmadığını, bu nedenle zaman aşımına uğramış davanın reddine, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatının, makul gider kapsamında olmayan ekspertiz ücreti talebinin reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılardan Muhammet Emin İce'ye usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen, adı geçen davalı tarafından yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK olarak kısaltılacaktır) 67. maddesi gereğince açılan itirazın iptali davasına ilişkindir.

Bilindiği üzere, 2004 Sayılı İİK'nın 67.maddesinde, "(Değişik fıkra: 17/07/2003-4949 S.K./15. md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(Değişik fıkra: 09/11/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.

İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. (Mülga fıkra:17/07/2003-4949 S.K./103.md.)Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.

(Ek fıkra:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır" hükmü bulunmaktadır.

Mahkememizce davaya dayanak icra dosyası getirtilmiş ve incelenmiştir. .... ... ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde, davacının, davalılar aleyhine 49.073,94 TL asıl alacak ve 6.292,22 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 55.366,16 TL toplam alacak yönünden icra takibi başlattığı, icra takibine dayanak olarak.... .... .... Esas sayılı dosya borcunun ifasının gösterildiği, bu kapsamda örnek 7 ödeme emrinin davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalılar tarafından yasal süresi çerisinde takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve eldeki davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Eldeki davaya dayanak ..... ... ... Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak olarak.... ... .... Esas sayılı takip dosyasındaki borcun ifası gösterildiğinden, Mahkememizce bu dosya da getirtilmiş ve incelenmiştir. Bahsi geçen takip dosya incelendiğinde, dava dışı ...Sigorta tarafından işbu dosyanın davacısı ile davalıları aleyhine 38.176,50 TL asıl alacak ve 593,04 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 38.769,54 TL toplam alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, takibe dayanak olarak 18/09/2020 tarihinde gerçekleşen trafik kazasına ilişkin rücuen tazminat talebinin gösterildiği, dosya borcunun işbu davanın davacısı tarafından 49.073,94 TL ödemeyle kapatıldığı görülmüştür.

Bu ön tespitlerin ardından, eldeki davanın, tazminat alacağının rucuan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, davada çözümlenmesi gereken hususun ise davacının sürücü, davalıların işleten ve trafik sigortacısı bulunduğu ... plakalı araç ile dava dışı 06 EF 8973 plakalı aracın karıştıkları 18/09/2020 tarihli kaza sonrasında üçüncü kişi zararını ödeyen davacı sürücünün, ödemiş olduğu tazminatı davalılardan rucuan tahsil edip edemeyeceği, edebilecekse ne kadar edebileceği noktalarında toplanmaktadır.

Somut olayda, davacının sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile dava dışı .... ... ... tarafından değer kaybına yönelik tahkim yoluna başvurulması neticesinde sigorta tahkim komisyonunun kararı üzerine toplam 22.767,17 TL ödeme yapıldığı, sigorta tahkim kararında davacıya %100 kusur verildiği, davalıya ise herhangi bir kusur verilmediği tespit edilmiştir.

06 EF 8973 plakalı aracın ise, dava dışı ...Sigorta nezdinde genişletilmiş kasko sigortası ile sigortalandığı, poliçe vadesinin 29/11/2019-29/11/2020 tarihleri arasında olduğu, poliçe vadesi dikkate alındığında poliçenin kaza tarihi olan 18/09/2020 tarihini kapsadığı, meydana gelen kaza nedeniyle dava dışı sigorta şirketi tarafından hasar dosyası kapsamında 49.642,00 TL ve 1.260,00 TL olmak üzere toplam 50.902,00 TL hasar ödemesi yapıldığı, hasar dosyası uyarınca meydana gelen trafik kazasında davacıya %75 kusur, sigortalıya ise %25 kusur atfedildiği görülmüştür.

Zaten dava dışı ...Sigorta da yukarıda detaylarına yer verilen .... .... .... Esas sayılı dosyasında başlattığı takibi, yapılan ödeme olan 50.902,00 TL'den sigortalının kusuru olan %25 kusur indirildiğinde ulaşılan 38.176,50 TL üzerinden başlatmıştır.

Mahkememizce dava dışı ...Sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin gerçek ödeme niteliğinde olup olmadığının tespiti ile davacının rücuen talep edebileceği tazminat miktarının bulunup bulunmadığı noktasında dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve rapor alınmıştır.

Alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığı ve kusur yönüyle de tahkim dosyasında belirlenen kusur oranlarıyla çelişki yaratıldığı tespit edildiğinden bu kez yeni bir bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alınmıştır.

Alınan bilirkişi raporuyla davacının meydana gelen kazada %75 kusurlu olduğu, davalının ise %25 kusurlu olduğu, gerek davacı dışı ...sigorta tarafından yapılan hasar ödemesi gerekse davalılardan ...Sigorta tarafından yapılan değer kaybına ilişkin ödemenin gerçek zararı karşılar mahiyette olduğu tespitlerine yer verilmiştir.

Bilirkişi raporunun bu yönüyle denetime açık, anlaşılır, tutarlı olduğu ve kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli, meydana gelen hasar, hasar dosyasındaki belirlemeler ve tahkim dosyasındaki değer kaybına ilişkin tespitler ile de uyum içerisinde olduğu görülmekle, bilirkişi raporu bu yönleriyle Mahkememizce hükme alınmıştır.

Sigorta şirketleri tarafından yapılan ödemelerin gerçek ödemeler olduğu tespit edildikten dava dışı ...sigorta tarafından başlatılan takibe binaen davacı tarafından borcun tamamının ödenmesi nedeniyle davalılara rücu koşullarının olup olmadığı değerlendirilmiştir.

Bilirkişi raporu uyarınca ... plakalı araca yüklenen %75 kusur sürücü, işleten ve sigorta şirketi arasında sırasıyla %35, %20 ve %20 oranında paylaştırılmış ve bu esaslara göre davacının davalılardan rücuen talep edebileceği tazminat miktarı belirlenmiştir. Ancak bilirkişi raporundaki bu belirlemeler Mahkememizce şu gerekçelerle hükme esas alınmamış, sorun hukuki mahiyette olduğundan yeni bir bilirkişiden rapor alınmamıştır.

Şöyle ki, somut uyuşmazlıkta ... plakalı araç sürücüsü davacı rücu talebine ilişkin açmış olduğu davasını ... plakalı aracın malikine ve KZMMS'sisine yöneltmiştir. Davacı aracın sürücüsüdür ve meydana gelen kazadan %75 oranında kusurlu bulunmuştur. Bilindiği üzere, müteselsil sorumlulukta sorumluların birbirlerine karşı rücu ilişkisinde göz önünde tutulacak ilkeler 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 62/I. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu maddeye göre “Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur”.

Görüldüğü üzere müteselsil sorumluların iç ilişkisinin konusu, zarar görenin zararını tazmin eden müteselsil sorumlunun, giderdiği tazminatı kendi üzerinde taşıyıp taşımayacağı, taşımayacaksa yerine getirdiği tazminatı diğer müteselsil sorumlularla paylaşıp paylaşmayacağı, paylaşacaksa hangi oranda paylaşacağıdır.

TBK'da buna ilişkin olarak, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı hükmünü getirmiştir. İşleten ile sürücü arasındaki ilişkide TBK'nın rücuya ilişkin genel şartları geçerli olup işleten 62. maddesi uyarınca kendi kusurunun üzerinde yapmış olduğu ödemeyi sürücüye rücu edebilecektir. Ancak bunun tersi mümkün değildir.

Zira, işleten Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. maddesi uyarınca kusursuz sorumlu olup, sorumluluğu araç işleteni olmasından kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla, davacı sürücü, %75 kusuruyla sebebiyet verdiği kaza nedeniyle ödemek zorunda kaldığı bedeli araç işleteninden rücuen talep edemez. Meydana gelen zarardan araç sürücüsünün kusuru oranında araç işletenine karşı sorumluluğu bulunmaktadır. Zira bu zarara bizzat kendisi sebebiyet vermiştir.

Bu nedenle meydana gelen kazada davalı Mehmet Emin İNCE'nin kusuru bulunmadığı, dış ilişkideki sorumluluğunun Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesinden kaynaklandığı, iç ilişkide kazaya kusuruyla neden olan sürücüye karşı sorumluluğu bulunmadığı değerlendirilmekle, dava araç maliki ...... .... yönünden reddedilmiştir.

Ancak, davalı ... şirketinin sorumluluğu açısından, motorlu araçlar sorumluluk sigortaları zorunlu sorumluluk sigortası türlerinden olup yasal dayanağını 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ndan almaktadır. 2918 sayılı KTK’nın 91/I. maddesi uyarınca işletenlerin 85/I. maddesi gereği olan sorumluluklarını karşılamak üzere mali sorumluluk sigortası yapılması zorunlu kılınmıştır.

Motorlu araçlar zorunlu sorumluluk sigortasının amacı, işletenin malvarlığını, onun üçüncü kişilere verdiği zarardan kanunen sorumlu olması dolayısıyla doğan mali yüklere karşı bir bütün olarak korumaktır. Bu sebeple, motorlu araçlar sorumluluk sigortası zarar sigortasının bir türü olup, işletenin malvarlığının pasif kısmındaki artışlara karşı koruma sağlayan bir sigortadır.

Motorlu araçlar sorumluluk sigortasının yapılmasıyla, işletenin sorumluluğu ortadan kalkmayıp sigortacı, poliçede belirtilen miktara kadar koruma sağlamakta, bu miktarı aşan kısım için işletenin sorumluluğu devam etmektedir.

Bu bağlamda, davalı ... şirketinin poliçe limitinin 41.000,00 TL olduğu, davalı ... şirketince davadan önce 22.767,17 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin tahkim komisyonu kararına binaen yapıldığı ve Mahkememizce alınan bilirkişi raporuyla da gerçek ödeme olarak nitelendirildiği, bu nedenle poliçe teminat limitinden yapılan ödeme mahsup edildiğinde davalı ... şirketinin ödemek zorunda olduğu bakiye tazminat miktarının 18.232,83 TL olduğu, davacının bu bedel açısından davalı ... şirketine rücu koşullarının oluştuğu değerlendirilmekle, dava bu yönüyle kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davacının icra inkar tazminatı talebi yönünden ise, İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Burada borçlunun kötüniyetli itiraz etmiş bulunması yasal koşullardan değildir.

İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz edip duran ve işin itirazla çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı, alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlar bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir.

Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Açıklanan yasal kuralların ışığında, takip konusu dönem yönünden davalının bakiye poliçe limitinin belirli olduğu, davacı alacağının likit ve muayyen nitelikte olduğunun kabulü ile davacı lehine icra inkar tazminatına da hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

20/12/2024 Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸