Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/783 K.2025/32

...

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 18/11/2024

KARAR TARİHİ : 24/01/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 24/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Zayi Belgesi Verilmesi" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı...şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin .... sicil numarası ile kayıtlı olduğunu, şirkete ait karar defterinin dava tarihinden itibaren kayıp olduğunun tespit edildiğini, TTK madde 82 "...bir tacirin saklamakla hükümlü...olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebilir ..." hükmünü içerdiğini, açıklanan nedenlerle mevzuatta öngörülen yasal süre içerisinde müvekkili şirkete ait zayi durumunda bulunan karar defteri için zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 82/7. maddesi uyarınca, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir”. Anılan maddede zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır.

Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Davacı...şirket yetkilisi karar duruşmasında, şirket karar defterinin kaybolduğunu, hatırladığı kadarıyla pandemi döneminde bu defteri taşınma esnasında kaybettiklerini, şirketin aslında faaliyet göstermediğini ancak faaliyete son vermek ve ticaret sicil kaydını silmek adına zayi belgesine ihtiyacı olduğunu beyan etmiştir.

Tüm bu açıklamalar kapsamında eldeki dava dosyası ele alındığında, davacının, şirkete ait karar defterinin bilgisinin dışında herhangi bir şekilde zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Yukarıda bahsi geçen madde metninde geçen "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi olarak sayılmamış, tacirin elinde olmayan, tacire kusur atfedilemeyecek benzer olayların da maddenin kapsamında kaldığı kabul edilmiştir.

Bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defter ve kayıtların korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş bulunması gerekmektedir. Ancak somut olayda, talepte bulunanın talep dilekçesinde istem konusu karar defterinin ziyaa uğramasına neden olarak ileri sürdüğü maddi bir vakıa yoktur.

Diğer bir deyişle, Kanun'un aradığı yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi sebeplerden hangisinin gerçekleştiği açıklanmamıştır. Mahkememizce bu hususa açıklık getirmek amacıyla duruşmada talepte bulunana karar defterinin ne şekilde elden çıktığı sorulmuş, talepte bulunan karar defterinin "pandemi döneminde, taşınma esnasında kaybedildiği" açıklamasında bulunmuştur.

Bu açıklama, davacının özen yükümlülüğünü yerine getirmediğinin açık bir göstergesi niteliğindedir. Açıklanan nedenlerle ve davacının davasının subuta ermemesi nedeniyle Mahkememizce davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸