Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/145 K.2021/249

... Davalılar : ... ... Dava : Tasarımın Hükümsüzlüğü Dava Tarihi : 18.10.2017 Karar Tarihi : 24.06.2021 Gerekçeli Kararın Yazıldığı Tarih : 25.06.2021 Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Tasarım Hükümsüzlüğü istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçeleriyle özetle; müvekkilinin ayakkabı sektöründe önemli bir yere sahip olduğunu ve kendine ait tasarımları tescil ettirerek kullandığını, davalının kamuya mal olmuş ve kimsenin tekeline bırakılmayacak nitelikteki dava konusu tasarımları kendi adına tescil ettirdiğini, dava konusu tesciller nedeniyle davacının ticari faaliyetlerinin sekteye uğrama tehdidi altında olduğunu, davalı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinden yoksun olduğunu, dava konusu tasarımların 200 yılı aşkın süredir birçok firma tarafından üretiminin ve satışının yapıldığını,

davacının amacının elde ettiği tekelci nitelikteki haklarla rakipleri üzerinde baskı kurmak olduğunu, dava konusu tasarımların, tasarım başvurusu sırasında re’sen yenilik ve ayırt edicilik incelemesi yapılmamasından yararlanılarak ve haksız olarak tescil ettirildiğini, internet ortamında “...” ve “...” ibareleri ile yapılacak aramalar sonucunda ulaşılacak sonuçlarda dava konusu tasarımların Türkiye’de ve tüm dünyada üretimlerinin ve satışlarının yapıldığının anlaşılacağını.... ibareli internet alan adı üzerinden yapılacak araştırmada ...

Inc tarafından 05.12.2014 tarihinde piyasaya sürülen ışıklı ayakkabıların görüleceğini, davalı tasarımları ile birebir aynı olan... tasarımlarının aynılarının ya da ayırt edilemeyecek derecede benzerlerini ...şirketi tarafından 2003 yılından beri Türkiye’de ve yurt dışında satışa sunulduğunu, 31.10.2015 tarihinde https:/.... uzantılı internet sitesinde... tasarımlarının videolarının yayınlandığını, ... nezdinde başvuruları yapılan, 02.12.2014 başvuru tarihli ve .... sayıl...

1 sayılı patentlerde de... tasarımlarının yer aldığını, davalının kamuya mal olmuş tasarımları kendi adına tescil ettirmiş olmasının Türk Medeni Kanunu m.2 kapsamında hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, ifade ederek, 2016/00673 ve ... sayılı tasarımların hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine ve karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili savunmasında özetle, dava konusu tasarımların tamamen özgün ve orijinal olduğunu, davacı delilleri arasında sunulan ürünler ile farklılık gösterdiğini, dava konusu tasarımlardan ... tasarımın sadece tabandan oluşmakta olduğunu ve davacı delilleri arasında benzer bir tabanın yer almadığını ifade ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davanın açılmasını müteakip davacı ve davalının dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını ve bilirkişi raporları alınmasını müteakip Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2.maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı adına tescilli ... ve ... tasarımların davacı tasarımları karşısında hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği, davaya konu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine sahip olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlık konusu hakkında rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve rapor tanzim ettirilmiştir.

SMK m.56/1 hükmüne göre; tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı,

SMK m.56/4 hükmüne göre; bir tasarımın aynısı tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edileceği,

SMK m.56/5 hükmüne göre; bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğunun kabul edileceği,

SMK m.56/6 hükmüne göre; ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesinin dikkate alınacağı,

Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarının incelenmesinde, hükümsüzlüğü talep edilen tasarımlara ilişkin aşağıdaki bilgilere ulaşıldığı,

..., “...” tasarımın, 25.01.2016 tarihinde tescil edildiği ve tasarımın koruma süresinin 25.01.2021 yılında sona ereceği,

... sayılı,“...” tasarımın, 25.01.2016 tarihinde tescil edildiği ve tasarımın koruma süresinin 25.01.2021 yılında sona ereceği,

Dava konusu olup hükümsüzlükleri istenilen "..." ve "..." tasarımlarının tarifnamelerinde; "Yan kısımları çevresinin tamamını kaplayacak şekilde ışıklar takılı ve topuk kısmında ışık mekanizmasını çalıştıran elektronik devre konulmuş" ayakkabı tabanı şeklinde olduğu,

Diğer ayakkabı tasarımı için de "tabanının yan kısımlarının çevresinin tamamını kaplayacak şekilde ışıklar takılmış" ayakkabı tasarımı şeklinde olduğu,

Davalı adına 2016 00673 sayı ile tescile konu .... Tabanının 02-04... Sınıfında tescil edilmiş ve 25.01.2016 başvuru ve tescil tarihli olduğu

01.01.2009-31.12.2015 tarihleri aralığında "google.com.tr üzerinden yapılan araştırmalar neticesinde internet üzerinden tespit edilen... ve tabanı görsellerinin incelenmesi neticesinde yukarıdaki ve dava dosyasındaki diğer internet çıktılarından da görüleceği üzere birçok... modeli olduğu ve tescilli tasarımın tarifnamesinde belirtilen yan kısımları çevresinin tamamını kaplayacak şekilde ışıklar takılı ve topuk kısmında ışık mekanizmasını çalıştıran elektronik devre konulmuş olduğu, görünüm özelliklerinin aynen bu ürünlerde yer aldığı,

yine aynı tarihler aralığında turkish.alibaba.com internet adresindeki ... görseli ve yine dava dışı .... numaralı 30.10.2014 tarihli ... isimli patentteki taban görseli ile de kıyaslandığında söz konusu ürünler ile davalı adına tescilli tasarımın, bilgilenmiş kullanıcı gözünde aynı görünüm özelliğinde olduklarının anlaşıldığı,

Dolayısıyla da 2016 00673 sayılı tasarım ile kıyaslanan söz konusu belgelerde yer alan... tasarımlarının genel izlenim itibariyle bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek derecede aynı tasarımlar olduklarına kanaat getirilmiş olup tescilli tasarımın başvuru ve tescil tarihi olan 25.01.2016 tarihi öncesinde aynı görünüm özelliklerinde birçok tasarımın kamuya sunulduğunun dava dosyasına sunulan belgelerden ispatlanıyor olması dolayısıyla dava konusu 2016 00673 sayılı tescile konu tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığı, Davalı adına... sayı ile tescile konu... 02-04... Sınıfında tescil edildiği ve 25.01.2016 başvuru ve tescil tarihli olduğu,

Dava konusu... sayılı tescile konu tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığını destekleyen delillerin değerlendirilmesi neticesinde.

01.01.2009-31.12.2015 tarihleri aralığında "google.com.tr üzerinden yapılan araştırmalar neticesinde internet üzerinden tespit edilen... görsellerinin incelenmesi neticesinde birçok... modeli olduğu ve tescilli tasarımın tarifnamesinde belirtilen tabanının yan kısımlarının çevresinin tamamını kaplayacak şekilde ışıklar takılmış, görünüm özelliklerinin aynen bu ürünlerde yer aldığı tespit edilmiş, dolayısıyla da tescilli tasarım ile kıyaslanan söz konusu belgelerde yer alan... tasarımlarının genel izlenim itibariyle bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek derecede aynı tasarımlar oldukları,

keza aynı tasarımla ilgili olarak YouTube'dan alınan ve dosyaya sunulan 03.10.2015 tarihli Led Işıklı Bayan Spor Ayakkabısı görselinin de genel izlenim itibariyle tescilli tasarımla aynı görünümde olduğu, dolayısıyla da tescilli tasarımın başvuru ve tescil tarihi olan 25.01.2016 tarihi öncesinde aynı görünüm özelliklerinde birçok tasarımın kamuya sunulduğunun ispatlanması karşısında dava konusu... sayı ile tescile konu tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığı,

Dosya kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; davacı tarafından sunulan bilgi ve belgeler göz önünde bulundurulmak suretiyle 6769 sayılı SMK hükümlerine göre,.... sayılı tasarım tescillerinin ilgili mevzuatın 56. madde hükümlerinde belirtilen yenilik ve ayırt edicilik koşullarını sağlamadıkları biçimindeki gerekçe ile davanın kabulüne yönelik karar tesis edildiği, ancak mahkememizce sehven hüküm kısmına son hali verilmeden gerekçeli karar evrakının onaylandığı, mahkememizce 30.05.2019 tarihli anılan hatanın giderildiği ek karar evrakı düzenlenmiştir.

Kararı davalı vekili istinaf etmiş, istinaf mahkemesi 26.04.2021 tarihli E... sayılı kararıyla mahkememiz kararını;

"Somut uyuşmazlıkta, mahkemece 03.04.2019 tarihli oturumda tefhim edilen kısa kararda, davanın kabulü ile dava konusu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmiş, hükmün gerekçe bölümünde de dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadıkları açıklanmış, ancak gerekçeli kararın hüküm bölümünde ise davanın reddine dair hüküm kurulmuştur. Bu durum, az yukarıda açıklanan kısa kararla gerekçeli kararın ve hükmün birbirine uygun olması gerektiğine ilişkin ilke ve yasa hükümlerine aykırıdır. O halde anılan İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, hükmün gerekçesi ile sonuç kısmı arasındaki çelişki giderilecek şekilde yeniden bir karar verilmesi zorunlu olduğundan, usul ve yasaya aykırı olan hükmün kaldırılması gereklidir.

Öte yandan her ne kadar ilk derece mahkemesince verilen 30.05.2019 tarihli maddi hatanın düzeltilmesi hakkında kararla, bu durumun maddi hatadan kaynaklandığı kabul edilerek gerekçeli kararının hüküm bölümünün düzeltilmesine karar verilmiş ise de bu değerlendirmede doğru değildir. Zira, HMK'nın 304. maddesi uyarınca, hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir.

Somut olayda ise gerekçeli kararın hüküm bölümünde davanın reddine karar verilmiş, sonrasında da yargılama giderleri davanın reddi esas alınarak davacıya yükletilmiş, davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Bu durumda, hüküm bölümünün birinci bendindeki davanın reddine dair kısmın, yazı veya hesap hatası olarak kabul edilmesi mümkün olmayıp, HMK'nın 304. maddesi çerçevesinde davanın reddine ilişkin hükmün, davanın kabulü şeklinde düzeltilmesine yasal imkan bulunmamaktadır.

Her ne kadar bölge adliye mahkemeleri, hukuki denetimin yanında aynı zamanda maddi vakıa incelemesi de yaparak, tahkikat sonucuna göre yeniden esas hakkında hüküm kurabilir ya da yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde, veyahut kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verebilirse de somut olayda, mahkemece kurulan kısa karar ve hükmün gerekçesi ile sonuç kısmı arasında çelişki olduğundan, ortada hukuki ve maddi vakıa denetimine elverişli bir hüküm de bulunmamaktadır.

Bu nedenle, HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca, davanın yeniden görülüp yeni bir karar verilmesi için ilk derece mahkemesine ait kararın esası incelenmeden kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir."

Biçimindeki gerekçeyle bozmuştur. Mahkememizce bozma kararına uyulmuştur. Neticede dosya incelendiğinde gerekçeli karar ile kısa karar arasındaki çelişki giderilmiş ,6769 sayılı SMK hükümlerine göre, 2016 00673 ve... sayılı tasarım tescillerinin ilgili mevzuatın 56. madde hükümlerinde belirtilen yenilik ve ayırt edicilik koşullarını sağlamadıkları anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MASRAF DÖKÜMÜ

İlk Masraf : 67,40.-TL Bilirkişi Ücreti : 1.800,00.-TL

P.P : 185,00.-TL

TOPLAM : 2.052,40.-TL