Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/270 K.2022/130

.....

DAVA

Marka ... Kararının İptali, Hükümsüzlük

DAVA TARİHİ : 05/10/2021

KARAR TARİHİ : 14/04/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 28/04/2022

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Marka ... Kararının İptali, Hükümsüzlük istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçeleriyle özetle, müvekkili şirketin bir .... ortaklığı olduğunu, tüm dünya ve ülke çapında tanınmış “... esas unsurlu markanın yaratıcısı ve sahibi olduğunu, “....” markasının .... nezdinde .... sayı ile tanınmış markalar sicilinde tescilli olduğunu, müvekkili şirketin “....” logosu ve “....” ibaresini markasının esaslı unsuru olarak kullandığını, davalı şahsın tescilini talep ettiği ....” ibareli markayı gören ortalama tüketicinin aklına müvekkili şirket ve müvekkili şirketin “...” esas unsurlu markalarının geleceğini, tüketicinin markayı müvekkili şirket tarafından sunulan yeni bir marka, yeni bir hizmet,

yeni bir ticari faaliyet olarak yorumlayacağını, müvekkili şirkete ait “...” markasının online bir alışveriş merkezinde kullanıldığını ve açık pazar modeli ile çalıştığını, ...’a üye olan satıcıların açtıkları sanal mağazalar aracılığıyla ürünlerini nihai tüketicilere sattığını, dolayısıyla davalı markasının 35. sınıfta tescili durumunda ortalama tüketicinin aklına müvekkili şirketin “...” esas unsurlu markalarının geleceğini ve tüketicinin yanılacağını, müvekkili şirketin lokomotif markalarında kullandığı “...” ibaresinin ortalama tüketici nezdinde tanınmış marka pozisyonuna geldiğini,

dava konusu marka başvurusunun müvekkili markalarının tanınmışlığını zedeleyeceğini ve ortalama tüketici algısında karışıklığa sebebiyet vereceğini, taraf markaları arasında SMK 6/1 kapsamında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunduğunu, ... kararının aksine “...” ibaresinin müvekkili şirket markalarında baskın ve esas unsur olduğunu, dava konusu marka kapsamındaki emtia ile müvekkili şirketin önceki tarihli “...” ibaresini içeren seri markalarının kapsamındaki emtianın birebir aynı veya ayırt edilemeyecek düzeyde benzer olduğunu, markalar arasındaki iltibas ihtimalinin kaçınılmaz olduğunu,

“uğurlusepet” ibaresinin müvekkili şirketin markalarının esas unsuru olan “...” ibaresini ana unsur olarak barındırdığını, “sepet” kelimesinin ise alışverişi çağrıştıran bir kelime olduğunu ve bu kelimenin müvekkili şirketin web sitesindeki alışveriş sepeti sekmesini çağrıştıracağını, müvekkili şirketin seri markalarından biri etkisi yaratacağını, davalı şahsın müvekkili şirket markalarından ve hizmetlerinden haberdar olmamasının mümkün olmadığını, dava konusu marka başvurusunun davalı tarafından kötü niyetli olarak yapıldığını,

davalı şahsın ... web sitesi adresinden de müvekkili şirketin ticari faaliyeti ile aynı nitelikte ve internetten satış yaptığının tespit edildiğini, davalının bir çok unsur ile markasını oluşturma şansı varken ibareyi aynı sınıfta benzer şekilde tescil ettirmesinin müvekkili ile haksız rekabet yaratacağını beyanla....sayılı kararının iptaline, tescili halinde .... sayılı markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı kurum vekili cevap dilekçesi ile özetle; davalı markası ile davacının itiraza mesnet markaları arasında görsel, işitsel, kavramsal düzeyde ilişkilendirilme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzerlik bulunmadığını, davalı markasını okuyan veya gören ortalama dikkate sahip ve işaretleri yan yana karşılaştırma imkanı olmayan kişinin zihnindeki intibaın davacıya ait markaların bıraktığı intiba ile aynı olmadığını, ilgili tüketicilerin başvuru markası ile itiraza mesnet markaları bütüncül algı çerçevesinde farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı markalar olarak algılayabileceğini,

“uğurlusepet” ibaresinin bu haliyle ayırt ediciliğini tamamen oluşturduğunu, SMK’nın 6/5 maddesindeki şartların somut olayda oluşmadığını, davacının kötü niyet iddialarını ispatlar nitelikte herhangi bir kanıt sunmadığını, ... kararının usul ve yasaya uygun olduğunu ifade ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesi davalı şahısa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, ancak davalı şahıs yasal süresi içerisinde davanın esasına cevap vermediği gibi dava dosyasına bilahare herhangi bir savunma da sunmamıştır.

Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılan tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, bilirkişi raporu alınmış, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

GEREKÇE

Davacı ve davalılar arasındaki uyuşmazlık, davacı iddiaları karşısında başvuru markası ve mal/hizmetler ile itiraza mesnet markalar ve mal/hizmetler arasında benzerlik, karıştırılma ihtimalinin olup olmadığı,....kararının yerinde olup olmadığı, hükümsüzlük ve terkin şartlarının oluşup oluşmadığı, davacının tanınmışlık ve kötü niyet itirazının yerinde olup olmadığı, noktasında toplanmaktadır.

DEĞERLENDİRMELER

Emtiaların Aynı/Benzer Olup Olmadığı

Markalar arasındaki iltibas değerlendirmesi, markaların kapsamında yer alan mallardan ve hizmetlerden bağımsız değildir. Markaların tescilli oldukları sınıflar veya hizmetler farklılaştıkça markalar arasındaki benzerliklerin iltibasa neden olma ihtimali azalacaktır. Bir başka anlatımla, markaların kapsadığı malların ve hizmetlerin farklılaşması neticesinde markayı oluşturan ibarelerin benzerliğine rağmen iltibas tehlikesi azalmakta; malların ve hizmetlerin aynı olması durumunda ise markaların arasındaki ortalama bir benzerlik dahi iltibasa neden olacaktır.

Mal ve hizmetlerin aynılığı, ilke olarak mal ve hizmetlerin aynı şekilde yazılmış, ifade edilmiş olmasıdır. Benzer mal ve hizmetler ise, ortalama tüketicilerce aynı (veya ilişkili) kaynaktan geldikleri varsayımıyla karıştırılma ihtimalinin konusu olabilecek mal ve hizmetleri içermektedir. Benzer mal ve hizmet tanımlamasının içeriği, aynı tür mal ve hizmeti mutlak surette kapsamakla birlikte daha geniş bir yaklaşımla benzer oldukları öngörülebilecek, tüketicilerce ilişkilendirilerek aynı kaynaktan geldikleri varsayılabilecek, aynı/benzer ihtiyaçların karşılanmasını sağlayacak mal ve hizmetleri de kapsamaktadır.

Mal ve hizmetlerin benzerliği veya ilişkilendirilebilir niteliği .... Marka İnceleme Kılavuzu’na göre aşağıda belirtilen durumlarda ortaya çıkabilir:

− Mal ve hizmetlerin kullanım amacı ve alanlarının benzerliği,

− Mal ve hizmetlerin kullanıcılarının benzerliği,

− Malların fiziksel görünümünün benzerliği,

− Mal ve hizmetlerin ticari pazara ulaşmasında kullanılan satış yollarının benzerliği,

− Mal ve hizmetlerin birbirleriyle rekabet eder nitelikte bulunmasından kaynaklanan benzerlik,

− Mal ve hizmetlerin birbirlerini tamamlayıcı nitelikte olmasından kaynaklanan benzerlik,

− Malların mağazalarda aynı reyonda veya rafta bulunmasından kaynaklanan benzerlik.

İlgili sektördeki malların niteliği, piyasaya sunuluş şekli, tüketici alışkanlıkları gibi somut olayı etkileyen ek şartların varlığı halinde hizmetlerle mallar arasında ilişkilendirilme ihtimali ortaya çıkabilmektedir.

Dava konusu marka kapsamında yer alan “35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Elektrik enerjisi. Taşıtlar için metalden mamul profil çıtalar (dekorasyon amaçlı). Her türlü malzemeden mamul alet sapları. Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler. Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” mal ve hizmetleri haricinde, dava konusu marka kapsamında yer alan diğer mal ve hizmetler, davacıya ait markalar kapsamında aynen yer aldığı,

Sonuç olarak, dava konusu marka kapsamında “35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Elektrik enerjisi. Taşıtlar için metalden mamul profil çıtalar (dekorasyon amaçlı). Her türlü malzemeden mamul alet sapları. Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler.

Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)”mal ve hizmetleri haricinde, dava konusu marka kapsamında yer alan diğer mal ve hizmetler bakımından taraf markaları arasında “emtiaların aynı veya benzer olması” şartının sağlandığı,

Tescilli bir marka ile başvuru konusu işaret arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sescil ve anlamsal benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki işaretin ayırt edici ve baskın unsurları nazara alınarak münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktıkları izlenimin nazara alınması gerektiği,

Davacıya ait markalar incelendiğinde ise, davacıya ait markaların bir kısmı.... alışverişin ... adresi, en ... gün” gibi ibarelerden oluşan kelime markalarıdır. Davacının kelime markaları kapsamında herhangi bir şekil ya da renk unsuru kullanılmamış, kelimeler standart bir yazı karakteri ile yazılmış ve aynı satırda olacak şekilde konumlandırılmıştır. “...” kelimesinin sıfat özelliği kullanılarak “11, adres, gün” gibi kelimeler nitelendirilmiş, bu unsurların ... olduğu vurgulanmıştır. Davacıya ait kelime markalarında yer alan kelimelerden herhangi biri ön plana çıkarılmadığı gibi, anlam olarak da bütünlük bulunduğu için, davacının kelime markalarından olan “..., alışverişin ... adresi, en ... gün” ibareleri, bir bütün halinde, davacı markalarının esas unsurunu oluşturduğu,

"..." ibaresinin marka kapsamındaki ürün ve hizmetler bakımından derhâl ve doğrudan doğruya ürün ve hizmetlerin cinsini, vasfını veya herhangi bir hâlini belirtmediğinden somut ve soyut olarak ayırt edicilik vasfının bulunduğu,

davacının ..., alışverişin ... adresi, en ... gün” ibareli markaları ile "...." ibareli başvurunun 35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Elektrik enerjisi. Taşıtlar için metalden mamul profil çıtalar (dekorasyon amaçlı). Her türlü malzemeden mamul alet sapları. Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler.

Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)”mal ve hizmetleri haricinde dava konusu marka kapsamında yer alan diğer mal ve hizmetler bakımından anlamsal, görsel ve sescil olarak benzer nitelikte oldukları, var olan farklı unsurların ayırt edicilikte yeterli farklılık yaratmadığı, anlamsal, görsel ve sescil olarak iki işaret arasında var olan genel izleminden doğan benzerliğin etkilerini geri plâna atmaya elverişli olmadığı,

Ortalama tüketicilerin iki işareti belirtilen mal ve hizmetler haricinde kalan mal ve hizmetler arasında ilişkilendirme kurmalarının kaçınılmaz olduğu, iki işaret arasında ilişkilendirme ihtimalinin olduğu ,bilirkişi raporunun aksine mahkememizce markaların benzer olduğu kanaatine varıldığı, iltibas değerlendirmesinin de nihai olarak mahkememize ait olduğu

başvuru kapsamında yer alan " 35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Elektrik enerjisi. Taşıtlar için metalden mamul profil çıtalar (dekorasyon amaçlı). Her türlü malzemeden mamul alet sapları. Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler. Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” haricinde kalan mal ve hizmelerin davacı markalarının kapsamında yer alan ürünlerle aynı türden olduğu,

özellikle işletmesel bağlantılandırma ihtimalinin de iltibas kavramı içerisinde değerlendirilmesinin gerekli olmasının da bu sonucu zorunlu kıldığı,

zira bu tip durumlarda incelenmesi gerekenin tarafların mallarının ve hizmetlerinin birbirleriyle karıştırılıp karıştırılmayacağının değil, bunun ötesinde ortalama alıcıların malların ve hizmetlerin aynı ticari kaynaktan geldiği inancına kapılıp kapılmayacağı olduğu,

zira karıştırılma ihtimalinin, somut olayın koşullarıyla alakalı tüm faktörlerin göz önüne alınması suretiyle, geniş çaplı olarak değerlendirilmesinin gerektiği,

karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesinin bilhassa, markanın piyasadaki tanınırlığı, halkın iki marka arasında ilişkilendirme yapabilmesi ve işaretler ile mallar arasındaki benzerlik düzeyi olmak üzere pek çok unsura bağlı olduğu,

karıştırılma ihtimaline ilişkin genel değerlendirme, özellikle markalar arasındaki benzerlik ve mal veya hizmetler arasındaki benzerlik olmak üzere ilgili faktörlerin birbirine karşılıklı bağımlılığını beraberinde getireceği, yargılama konusu olup aynı türden olan anılan ürün ve hizmetlerin alıcısı ve yararlanıcısı konumundaki ortalama tüketici ve yararlanıcı kitlesinin özellikle marka ve başvuru konusu işaretlerin asıl ve ayırt edici unsurlarının benzer olması da göz önüne alındığında bu iki markayı ilişkilendirmesinin kaçınılmaz olduğu,

buna karşın başvuru kapsamındaki diğer mal ve hizmetlerin davacı markalarının kapsamındaki ürün ve hizmetlerle aynı türden olmadıkları; aynı tür sayılma kriterlerinin de bulunmadığı; zira birbirini tamamlamadığı, aynı dağıtım kanallarından geçmedikleri, aynı işyerlerinde sunulmadıkları, birbirleri yerine ikamet edilme ve rekabet etme olanaklarının bulunmadığı,

anılan aynı tür sayılan ürün ve hizmetlerle ilgili satın alma süresi içersinde davacının " .... alışverişin ... adresi, en ... gün” ibareli markalarıyla sunulan anılan aynı tür ürün ve hizmetleri satın almak veya yararlanmak isterken davalının .... işaretini taşıyan aynı tür ürün ve hizmetleri satın alma veya yararlanma yönünden tercihte bulunabilecekleri,

bir kısım alıcıların iki farklı marka karşısında bulunduğunu algılayabilse bile marka ve işaretin birbirleriyle idarî ve ekonomik olarak bağlantılı şirketlere ait olduğu yönünde algılamada bulunulmalarının kaçınılmaz olduğu,

bu hâlin öteden beri kullanılan davacı markalarının tüketiciler nazarında tesis ettiği imajın transferi sonucunu doğuracağı,

bu sebeplerle ... kararının belirtilen yönden hukuka uygun olmadığı,

Davacı Markasının Tanınmış Olup Olmadığı, Davalının Başvuruya Konu Markasının Davacının Tanınmış Markasından Haksız Yararlanma Sağlayıp Sağlamadığı, Davacı Markasının İtibarına Zarar Verip Veremeyeceği, Ayırt Ediciliğini Zedeleyip Zedelemeyeceği Hususları Bakımından :

6769 sayılı SMK 6/5 maddesi; “Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, ...’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.” hükmünü amirdir. Bu madde kapsamında koruma elde edilebilmesi için önceki tarihli markanın tanınmış olması, önceki tarihli marka ile sonraki tarihli başvurunun aynı veya benzer olması ve maddede öngörülen üç şarttan birinin gerçekleşmesi gerektiği,

6769 sayılı SMK madde 6/5 hükmüne göre, toplumda belirli bir tanınmışlık düzeyine ulaşan önceki bir tarihte tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markadan,

•Tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yarara sağlayabilecek,

•Markanın itibarına zarar verebilecek,

•Markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabilecek durumda olan sonraki başvuru, farklı mal ve hizmetlerde kullanılacak olsa bile reddedilecektir.

Yukarıda da belirtildiği üzere, tanınmış markalar sadece tescil kapsamındaki aynı tür mal ve hizmetler yönünden değil, ayrıca farklı türden mal ve hizmetler yönünden de sahibine koruma sağlar. Tanınmış markalara sağlanan koruma önlemleri sayesinde, sonraki markanın tescili yoluyla marka sahibinin, tanınmış markanın itibarına ve ayırt edicilik düzeyine zarar verme, bu markadan imaj transfer etme ve böylelikle haksız yarar sağlama çabalarının önüne geçilmek istenmiştir.

Böylece, önceki ve tanınmış nitelikteki markanın ayırt edicilik karakterine ve tanınmışlığına zarar verebilecek, tüketicinin daha önce tanınmış markayı gördüğünde, refleks halinde tek bir işletmeyi algısında canlandıracakken, yeni durum nedeniyle eskiden olduğu gibi kişilerin aklına sadece tek bir ticari işletme gelmeyecektir. Bunun sonucunda ise, büyük emek, çaba, zaman ve masrafla tanınmış hale getirilen markanın ayırt edicilik gücü zaafa uğratılmış olabileceği,

Davacı şirketin, dava dosyasına sunduğu belgeler incelendiğinde, belgeler kapsamında “...” ibareli markaların tanınmışlığını yansıtan herhangi bir belge bulunmadığı, davacı tarafça gerekçe gösterilen markalarının tanınmışlığın ispatına yönelik Türkiye’de gerçekleşen tanıtım faaliyetlerine ilişkin, itiraz aşamasında dosyaya herhangi bir belge, ilan, reklam harcaması, haber, dergi vb. tanıtım malzemesi sunulmadığı, tanınmışlığın değerlendirilebileceği herhangi bir belgenin işlem dosyası kapsamında bulunmadığı,

hükümsüzlük davası bakımından ise, davacı tarafça gerekçe gösterilen markalarının tanınmışlığının ispatına yönelik dava aşamasında bir kısım belge sunulmuşsa da, sunulan belgelerin gerekçe gösterilen markaların tanınmışlığının ispatı için yeterli olmadığı, tanınmışlığın değerlendirilebileceği yeterli belgenin dosya kapsamında bulunmadığı, bu nedenle iddia edilen tanınmışlığın ispatlanamadığı,

“35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Elektrik enerjisi. Taşıtlar için metalden mamul profil çıtalar (dekorasyon amaçlı). Her türlü malzemeden mamul alet sapları. Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler.

Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” mal ve hizmetleri haricinde, dava konusu marka başvurusu kapsamında yer alan yer alan mal ve hizmetler bakımından, taraf markaları arasında sınıfsal ayniyet bulunduğundan ... 'nın 2021/M-5938 sayılı kararının “35.

Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Elektrik enerjisi. Taşıtlar için metalden mamul profil çıtalar (dekorasyon amaçlı). Her türlü malzemeden mamul alet sapları. Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler.

Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” mal ve hizmetleri haricinde dava konusu marka başvurusu kapsamında yer alan mal ve hizmetler bakımından iptali ile hükümsüzlüğü koşullarının oluştuğu sonuçlarına varılmış aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

G.A : 216,00-TL

TOPLAM : 2.583,80.-TL