Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/203 K.2023/5

T.C. ...2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/203 Esas - 2023/5

T.C.

ANKARA

2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA

Esas No : 2022/203 Karar No : 2023/5

Dava : Tasarımın Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkini Dava Tarihi : 25/05/2022 Karar Tarihi : 12/01/2023 Gerekçeli Kararın Yazıldığı Tarih : 12/01/2023 Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Tasarımın Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkini istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçelerinde özetle; müvekkilinin yaklaşık 30 yıllık tıbbi cihaz üretim tecrübesine sahip kadrosu ile 2006 yılında grup şirketleri çatısı altında ticari hayatına başladığını, çok sayıda ülkeye yaptığı ihracat sayesinde, ülkemizi yurt dışında da en iyi şekilde temsil etmekte olduğunu, üretimine devam ettiği “...” markası ve TQ-01 modeliyle üretmekte olduğu manuel turnikelerin, gerek piyasada fiilen gerekse internet sitesinde tanıtım, pazarlama ve satışı gibi ticari faaliyetlere konu edilmekte olduğunu, işbu ürünün piyasada pek çok üretici tarafından üretilmekte olduğunu, ancak, davalı tarafından,

15.10.2020 tarih ve 2020/07492 sayılı tasarım başvurusu ile dava konusu ürün için haksız bir şekilde ve kötü niyetli olarak TÜRKPATENT Tasarım Dairesi Başkanlığında kendi adına tescil aldığını belirterek, dilekçelerinde görsellerine yer verilen bu ürünün, “yenilik ve ayırt edicilik” kriterlerini taşımadığı halde, davalı şirketin söz konusu ürünün yeni ve ayırt edici olduğuna dair beyanı ile tescil edildiğinden,

huzurdaki dava konusu tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine ilişkin talepleri adına işbu davanın açıldığını belirtmek suretiyle, dava konusu tescilli ürün ile ayırt edilmeyecek derecede benzer olan Amerikan patentli bir ürünün 2005 yılından bu yana piyasada kullanılmakta olduğunu, davalı tarafça, müvekkilinin kullandığı ürünlerin davalı şirketin tescilli tasarımından doğan haklarını ihlal ettiği ve haksız rekabete sebebiyet verdiği iddialarıyla ikame edilen ...3.FSHHM'nin 2022/21D.İş sayılı dosyası kapsamında yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde,

13.04.2022 tarihli raporda da konunun uzmanları tarafından açıkça tespit edildiği üzere.

"Ancak söz konusu farklı modeldeki yukarıda görülen Turnike ürünleri içerisindeki ... isimli model için yapılan inceleme neticesinde ürünün Amerikan patentli olduğu ve 2005 yılından beri kullanıldığı yönünde bilgilere ulaşılmış olup dolayısıyla davacıya ait olan tespit konusu 2020/07492 sayı ile tescilli tasarımın genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek derecede aynısının 2005 yılından beri piyasada kullanılıyor olması nedeniyle tescilli tasarım için takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere yenilikten bahsedilemeyeceği kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor verildiğini, dolayısıyla,

dava konusu tescilli tasarımın tescil tarihinden önce ayırt edilmeyecek derecede benzerlerinin zaten dünyada kamuya sunulmuş durumda olduğunu belirtmek suretiyle dilekçelerinde belirtilen mevzuat hükümleri ve Yargıtay uygulamaları göz önüne alındığında davalı şirkete ait 2020/07492 sayılı tasarım tescilinin, “...” isimli Amerikan patentli ürün ile ayırt edilemeyecek derecede benzer olması,

dolayısıyla yenilik ve ayırt edicilik unsurlarından yoksun olması sebebiyle tescil belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi gerektiğini, davalı şirketin dava konusu tasarımı kötü niyetli bir şekilde tescil ettirdiğini, işbu haksız tescil ile sağlamış olduğu koruma sayesinde, piyasada bulunan pek çok rakip şirkete karşı haksız davalar açarak gelir elde etmekte ve rekabet halindeki şirketlerin ürün kullanımını haksız bir şekilde engelleyerek,

adeta bir tekel gibi hareket etmekte olduğunu belirterek davalı şirketin, müvekkiline karşı ...3.FSHHM'nin 2022/21D.İş sayılı dosyası üzerinden görülmekte olan delil tespiti davasını ikame ederek, haksız tescili sayesinde fayda/kazanç elde etmeye çalıştığını ifade ederek, davalının 2020/07492 sayılı tasarımının hükümsüzlüğü ile sicilden tekinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı şirkete usulüne göre tebligat yapılmasına karşın, yargılamaya bir katılımı olmadığından cevabına rastlanmamıştır.

Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

GEREKÇE

Dosya uyuşmazlık konuları hakkında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve rapor tanzim ettirilmiştir.

Davacı ve davalı arasındaki uyuşmazlık, davalı adına kayıtlı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurunu taşıyıp taşımadığı, hükümsüzlük ile terkin şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

Celp olunan tescil dosyaları kapsamından davalının 2020/07492 sayılı tasarımın sahibi olduğu beyan, tevsik ve müşahede olunmaktadır.

Toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

...3.FSHHM'nin 2022/21D.İş sayılı dosya üzerinden alınan bilirkişi heyet raporunda;

"FORA GRUP SAVUNMA TEKN. VE DAN. TİC. LTD. ŞTİ.” ne ait 2020/07492 Sayı ile tescilli tasarımın, 6769 Sayılı SMK hükümlerine göre bilgilenmiş kullanıcı gözü ile yapılan değerlendirme neticesinde genel izlenim itibariyle aynısının tespit yapılan adres üzerinden ve aleyhine tespit yapılanın web adresi üzerinden tespit edildiği,

Tecavüz iddiasına konu ürüne ilişkin tanıtım videolarının raporun tanzim tarihi itibariyle https://elmaslarmedikal.com.tr/lifetime-tq-01-turnike uzantılı internet sitesi ile https://www.youtube.com/watch?v=2BziCEBW58k&t=20s uzantılı You Tube hesabında yayında ve herkes tarafından erişilebilir durumda olduğu,

Heyetimizce yapılan araştırmada davacıya ait olan tespit konusu 2020/07492 sayı ile tescilli tasarımın genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek derecede aynısının 2005 yılından beri piyasada kullanıldığının tespit edilmesi nedeniyle tescilli tasarım için takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere yenilikten bahsedilemeyeceği,

Raporumuzun “İnceleme” başlığı altında ayrıntılı olarak belirtilen nedenlerle, tescilli tasarım için takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere yenilikten bahsedilemeyeceği değerlendirildiğinden; davalı/karşı taraf kullanımlarının haksız rekabete yol açmayacağı kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.

22.12.2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.77/1,a hükmüne göre SMK m.56 hükmünde belirtilen şartları taşımayan tasarımların hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir.

SMK m.56/1 hükmüne göre; tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.

SMK m.56/4 hükmüne göre; bir tasarımın aynısı tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.

SMK m.56/5 hükmüne göre; bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.

SMK m.56/6 hükmüne göre; ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.

Genel izlenimde farklılık, Bilgilenmiş kullanıcı gözü ve Tasarımcının tasarımını geliştirmede seçenek özgürlüğünün derecesi olarak dikkate alınacaktır.

Bir tasarımın yeni olabilmesi için, onun aynısının ya da genel izlenim olarak çok benzerinin, tescil tarihinden evvel dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekmektedir. Bu cümleden hareketle, davacının hükümsüzlük iddiasında sunduğu iddia ve belgeler doğrultusunda, bilirkişi heyetince internet üzerinden resen inceleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Bir tasarımın yeniliğinin olmadığının söylenebilmesi için, hükümsüzlüğü talep edilen tasarımın, daha eski tarihli belgelerdeki tasarımlarla aynı olması şarttır. Terkini talep edilen tasarım öncekinden sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilecektir.

Tasarımın Yeniliği önceki tasarıma göre belirlenecektir. Burada ölçü şu şekilde olmalıdır; Fark; aynı olmayı ortadan kaldırmıyor, mevcut önceki tasarım görünümünü sürdürüyor, fark sadece mevcut görünüme, yani mevcut tasarıma ek, onda bir değişiklik, ondan bir sapma niteliği taşıyorsa, yani farklılık mevcut tasarım esas alınarak ondan hareketle yapılmış ise küçük olarak kabul edilecek, bunun dışında kalan farklar ise büyük olarak kabul edilecektir.

Dava konusu 2020/07492 sayılı davalı tasarımının, mevzuatta adı geçen bilgilenmiş kullanıcı, tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı demek olduğundan bilgilenmiş kullanıcı ilgili sektörde bir uzman olmayıp ara veya nihai tüketicidir

Dava Konusu Tasarımın Yenilik ve Ayırt Edicilik Açısından Kıyaslanarak Değerlendirilmesi:

Bilgilenmiş kullanıcı burada kıyaslama yaparken ilk etapta ayrıntıya girmeyecek her iki tasarımın kendisinde uyandırdığı genel intibaa bakacaktır.

Yukarıdaki mevzuat kısmında da belirtilmiş olduğu üzere, bir tasarımın yeniliğinin olmadığının söylenebilmesi için, hükümsüzlüğü talep edilen tasarımın, önceki tarihli belgelerdeki tasarımlarla aynı olması şarttır.

Hükümsüzlüğü talep edilen dava konusu 2020/07492 sayılı tescile konu tasarım ile ilgili olabilecek piyasadaki ilk yardım turnikelerinin internet üzerinden araştırılması neticesinde medikal turnike olarak kullanılan çok basit (tescilli tasarıma göre daha farklı) modeller olduğu gibi dava konusu tescilli tasarımın benzeri modellerin de piyasada çok sık karşılaşılan modeller olduğu anlaşılmıştır.

Neticede, dosya incelendiğinde, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından;

Dava konusu davalının 2020/07492 sayılı tasarımına, itiraza mesnet gösterilen ve 2005 yılına ait Amerikan Patentine konu edilmiş ürünle bilgilenmiş kullanıcı gözü ile aynı genel izlenimde olduğu, 2020/07492 sayılı tasarım tesciline konu İlk Yardım Turnikesinin 6769 sayılı SMK hükümlerine göre yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığı, tasarımın hükümsüzlüğü şartlarının oluştuğu anlaşıldığından, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MASRAF DÖKÜMÜ

İlk Masraf : 172,90.-TL Bilirkişi Ücreti : 2.600,00.-TL

P.P : 137,00.-TL

TOPLAM : 2.909,90.-TL