Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/767 K.2024/616

Av. ... - ... Av. ... -

DAVALILAR

1-... - ... .... 2-...

VEKİLİ

Av. ... -...

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/09/2016

KARAR TARİHİ : 16/07/2024

GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : 16/07/2024

Mahkememizde görülen davanın açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ...'un 06/06/2013 tarihli ... imzaladıklarını, ...'nin yatırım maliyetinin 109.000,00 Euro olarak, kaplama imalatı projesinin yatırım maliyetinin 98.500,00 TL olarak belirlendiğini, müvekkilinin sözleşmede belirlenin bedellerin tamamını karşı tarafa güvenerek malzeme ve ekipmanlar teslim edilmeden ödediğini, davalı ...'un proje malzemelerini yurtdışına çıkarma yetkisi olmadığını diğer davalı şirket adı ile sevki yapacağının söylendiğini,

müvekkili ile diğer davalı şirket yetkilisi ... ile 03/11/2013 tarihinde diğer sözleşmeyle aynı şartlar altında ancak tutarları farklı ... imzaladıklarını, gümrük vergisini az ödemek için 43.575,00 ve 12.150,00 TL bedelli olmak üzere iki kez daha aynı sözleşmenin imzalatıldığını, davalı tarafça kurulumu yapılan makinelerin sözleşmeye aykırı olarak paslanmış, çalışamaz şekilde olduklarını, davalıların edimlerini yerine getirmediklerini,

ödenen bedelin ortada geçerli bir sözleşme kalmaması sebebiyle tazmininin gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.000,00 TL alacağının ve sözleşmede belirlenen karlılık oranı uyarınca müvekkilinin mahrum kaldığı karın temerrüt tarihi olan ayıplı malın ifa edildiği 06/11/2014 tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 26/06/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile, filtre imalatı projesinden kaynaklı olarak 145.493,80 TL ve kaplama imalatı projesinden kaynaklı olarak ise 81.889,73 TL olmak üzere toplam 227.383,53 TL'ye taleplerini artırdıklarını bildirmişlerdir.

Davacı vekili 09/07/2024 tarihli celsede kar mahrumiyetine ilişkin talebinin 1 TL olduğuna ilişkin açıklama yapmıştır.

Davalı yan süresinde cevap dilekçesi sunmamış, aşamalardaki beyanlarında; 23/11/2013 tarihli sözleşmedeki imzanın müvekkili ...'e ait olmadığını, diğer sözleşmenin de ... Ltd. Şti. adına ... tarafından imzalandığını, bu nedenle husumet nedeni ile davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, tahkim itirazında bulunduklarını, ...'in malların ihracatını yapmak dışında bir görevi bulunmadığını, ürünlerin ayıplı ya da geç tesliminin söz konusu olmadığını, ödemelerin geciktiğini, iade edilen ürünlerin ayıplı olduğundan değil başka ürünlerle değişim yapılması talebi ile gönderildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, sözleşmeler, banka cevabi yazıları, faturalar ve tutanaklar dosya arasına alınmıştır.

Davacı tarafça sunulan USB bellek içerisinde taraflara ait konuşmaların bulunduğu belirtilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 01/11/2018 tarihli raporla konuşma dökümü dosya arasına alınmıştır.

Davalı ...'in imza itirazı üzerine 23/11/2013 tarihli sözleşmedeki imzalara ilişkin ...'ndan alınan 02/03/2022 tarihli raporda, "Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu sözleşmenin 3. sayfasında ... adına atılı imza ile ...'in mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği bildirilmiştir.

Makine mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 03/05/2018 tarihli raporda, filtre imalat projesine ve sözleşmeye göre anahtar teslimi kurulum bedeli 109.000,00 Euro olup uygun bulunmayan malzemelerin bedeli yukarıda arz edildiği üzere 91.925,00 TL olup kabul edilen malzemenin ise 1000 kg hava filtresi kağıdı olduğu,

bu durumda davacının kaplama imalatı projesi kapsamında proje ve sözleşmede belirtilen bedelin tamamının ödenmesinin kanıtlanması halinde zararının 91.925,00 Euro olacağı, kaplama imalat projesine ve sözleşmeye göre, davalı ...-... firmasına sipariş formunda belirtilen 43.575,00 Euro bedelin ödenmesi durumunda;

davacı tarafından iade edilen makina ve malzeme bedeli 29.293,30 Euro olduğundan dolayı davacının sipariş formunda belirtilen tüm makine ve malzeme bedelini talep edemeyeceği ayıplı makina ve malzeme bedeli olan 29.293,30 Euro miktarı, sipariş formunda belirtilen 29.293,30 Euro olan bedel yerine davalı tarafından kesilen fatura bedeli kadar olan 3.293,30 Euro ödemesi durumunda ise bu miktarı talep edebileceği bildirilmiştir.

Taraf itirazları üzerine alınan 20/05/2019 tarihli ek raporda, kök rapordaki beyanlarını tekrar etmişlerdir. Taraf itirazları üzerine alınan 02/11/2022 tarihli ek raporda özetle, filtre imalat projesine ve sözleşmeye göre anahtar teslimi kurulum bedeli 109.000,00 Euro olup uygun bulunmayan malzemelerin bedeli yukarıda arz edildiği üzere 91.925,00 Euro olup kabul edilen malzemenin ise 1000 kg hava filtresi kağıdı olduğu,

bu durumda davacının kaplama imalatı projesi kapsamında proje ve sözleşmede belirtilen bedelin tamamının ödenmesinin kanıtlanması halinde zararının 91.925,00 Euro olacağı, ödemenin beyan edildiği 06/07/2013 tarihinde döviz kurunun 2.5057 olmasıyla miktarın 230.336,47 TL, dava tarihindeki döviz kurunun 3,3282 olmakla miktarın 305.944,78 TL olarak hesaplandığı, Sayın Mahkeme tarafından ödemenin tamamının yapıldığının kabul edilmesi halinde cezai şart gecikme bedeli: 166.000,00 Euro x %0,5 x 427 = 354.410,00 Euro olarak hesaplandığı,

ürünlerin bir kısmının teslim tarihi olan 06/11/2014 tarihindeki döviz kuru 2,8021 olmakla 354.410,00 Euro x 2,8021 = 993.0921,26 TL olarak hesaplandığı, taraflar arasında tanzim edilen sözleşmede gecikme, ürünlerin ayıplı olması ve iade edilmesi halinde kar mahrumiyeti ödeneceğine dair bir hüküm bulunmadığı, kaplama imalat projesine ve sözleşmeye göre, davalı ...-... firmasına sipariş formunda belirtilen 43.575,00 Euro bedelin ödendiği,

davacı tarafından iade edilen makine ve malzeme bedeli 29.293,30 Euro olduğundan bu miktarı talep edebileceği, ödeme tarihi 10/12/2013 tarihinde döviz kuru 2,7860 olmakla miktarın 81.889,73 TL, dava tarihindeki döviz kuru 3,3282 olmakla miktarın 97.493,96 TL olarak hesaplandığı, bu sözleşme kapsamında cezai şart gecikme bedeli: 43.575,00 EURO x %0,5 x 269 = 58.608,37 Euro olarak hesaplandığı, ürünlerin bir kısmının teslim tarihi olan 06/11/2014 tarihindeki döviz kuru 2,8021 olmakla 58.608,37 Euro x 2,8021 =163.946,30 TL olarak hesaplandığı,

taraflar arasında tanzim edilen sözleşmede gecikme, ürünlerin ayıplı olması ve iade edilmesi halinde kar mahrumiyeti ödeneceğine dair bir hüküm bulunmadığı bildirilmiştir. Bilirkişi heyetinden alınan 29/04/2024 tarihli ek raporda özetle, kök ve ek raporlardaki beyanlarını tekrar ettiklerini bildirmişlerdir. Raporlar birbirini doğrulamakla aşağıda açıklanacak hususlar dışında hükme esas alınmıştır.

DEĞERLENDİRME

Dava, eser sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan yapılan ödemenin iadesi ve mahrum kalınan kar istemine ilişkindir.

Davalı yan her ne kadar tahkim itirazında bulunmuş ise de ilk itirazın süresinde yapılmamış olması ve davacı tarafça kabul edilmemiş olması nedeni ile itibar edilmemiştir.

Davalı ... (... ... Limited Şirketi) her ne kadar husumet itirazında bulunmuş ise de, itirazın süresinde olmadığı ve sözleşmeyi şirket adına değil kendi adına imzaladığı gözetildiğinde savunmasına itibar edilmemiştir.

Davalı ... (...), sözleşmedeki imzanın kendisine ait olmadığını savunmuş, yapılan imza incelemesi ile bu husus doğrulanmıştır. Ancak sözleşme kapsamında davalı hesabına gönderilen ödeme ile davalıya ait şahıs şirketi tarafından düzenlenen fatura, gümrük çıkış beyannamesi ve davacı tarafça sunulan vergi soruşturma evrakı dikkate alındığında davalının sözleşme hükümleri ile bağlı olmasa da sözleşmeye konu işe ilişkin ifa yükümlülüğünün bulunduğu değerlendirilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının yaptığı ödeme miktarı, işin eksik, ayıplı ve geç ifa edilip edilmediği, edilmiş ise davacının bedel iadesi ile kar mahrumiyeti talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Sözleşmeler .... Noterliği'nin 01/07/2016 tarih ... sayılı ihtarnamesi ile davacı tarafça feshedilmiştir. Davacı teslim edilen malların bir kısmını iade etmiştir. Göndermiş olduğu ihtarname ile de kalan malların iadesine hazır olduğunu ve ödemiş olduğu sözleşme bedelinin iadesini talep etmiştir. Aşağıda açıklanacağı üzere ayıplı ve bilirkişi raporunda belirtildiği üzere geç teslim nedeni ile fesih talebinin haklı olduğu değerlendirilmiştir.

Davalılar ile davacı arasında iki ayrı sözleşme düzenlenmiştir. Davacı tarafından banka ve aracı kurumlar vasıtası ile, davalı ...'e 10/12/2013 tarihinde 43.575,00 Euro gönderildiği ve bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde sözleşme bedelinin tamamının ödendiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar bilirkişi raporunda ...'a 5.000,00 USD ödeme yapıldığı belirtilmiş ise davacı tarafça dosya kapsamına sunulan vergi inceleme raporu ve ekleri incelendiğinde davalı ...'a farklı tarihlerde 11.600,00 USD ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Yine davacı her ne kadar sözleşmede belirtilen iş bedelinin tamamını ödediğini, 11.600,00 USD'nin ek ödeme niteliğinde olduğunu iddia etmiş ise de, bu hususta ispata elverişli delil sunulamadığından bu miktarın sözleşme bedeline dahil olduğu değelendirilmiştir.

Peşin ödemeye ilişkin olarak da, 06/06/2013 tarihli sözleşmenin 3 numaralı bendinde "Projeler için alınan ön ödeme tutarı: 50.000,00 Euro, projeler için kalan ödenmesi gereken toplam tutar: 116.000,00 Euro" olarak belirlenmiş olup ürünlerin sevk edildiği hususunda uyuşmazlık da bulunmadığı, sözleşmenin geçersizliği ya da imza inkarı da bulunmadığından peşin ödemenin sözleşme tarihi itibari ile yapıldığı, aksine bir delilin davalı yanca sunulmadığı anlaşılmış, bu husustaki bilirkişi değerlendirilmesine itibar edilmeyerek bu miktarın peşin olarak ödendiği kanaatine varılmıştır.

Her ne kadar davacı tüm bedeli ödediğine ilişkin telefon ve mail kayıtlarına dayanmış ise de konuşma ve yazışmalarda davalının yapılan ödeme miktarına ilişkin ikrarı bulunmamaktadır. Yine alacak miktarı gözetildiğinde davacının tanık dinletme talebi yerinde görülmemiştir. Bu nedenle, davacının bu davalıya sözleşme gereği yapmış olduğu ödemelerin 50.000,00 Euro ve 11.600,00 USD miktarında olduğu değerlendirilmiştir.

Davacı yan sözleşmeye konu teslimin ayıplı, geç ve eksik ifa edildiğini iddia etmiştir. Buna ilişkin olarak fotoğraflar ve iade belgelerini sunmuştur. Bu nedenle bilirkişi raporunda belirtildiği üzere ... ile yapılan sözleşme kapsamında iade edilen malların bedelinin 91.925,00 Euro olduğu ve bu malların ayıplı olduğu kabul edilmiştir.

Davalı her ne kadar, süresinden sonra sunduğu cevaplarında, bu malların ayıplı olmadığını, davacının nitelik değişimi talebi üzerine malzemenin davacıya iade edildiğini savunmuş ise de davacı yanın savunmanın genişletilmesine muvafakati ile bu hususta ispata elverişli delil bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davacının bedel iadesi talebine ilişkin olarak, davacı tarafından davalılara ayıplı malların iade edildiği, teslim edilen ve iade edilmeyen diğer malların ayıplı olduğuna ilişkin ispata elverişli delil sunulmadığı anlaşılmıştır.

Sözleşmenin, makinelerin teslimi ile kurulumuna ilişkin olup iade edilen makinelerin ve davacı uhdesinde kalan malzemenin hava filtresi kağıdı olması dikkate alındığında eserin kabulünün mümkün olmadığı ve davacının sözleşmenin feshi ve bedel iadesi talebinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Davalı ... ile yapılan sözleşme kapsamında, davalıya iade edilen ürün bedelinin 29.293,30 Euro olduğu, bu miktardaki malların ayıplı teslim edilmiş olduğu kabul edilmiştir. Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere sipariş formundaki tutar ve yapılan ödeme dikkate alındığında faturadaki bedele itibar edilmemiştir.

Bu hali ile davacının davalı ... aleyhine açtığı davanın 29.293,30 Euro'nun dava tarihi itibari ile efektif döviz kuru karşılığı 97.816,19 TL üzerinden kabulü gerektiği, davacının talebi ile bağlı kalınarak davasının kabulü gerektiği değerlendirilmiştir. Davalı ... yönünden yapılan ödemenin iade edilen mallardan az olduğu (50.000,00 Euro=166.960,00 TL, 11.600,00 USD=34.613,24 TL) değerlendirilmekle yapılan ödemenin karşılığı 201.573,24 TL üzerinden kabulü gerektiği, davacının talebi ile bağlı kalınarak davasının kabulü gerektiği değerlendirilmiştir değerlendirilmiştir.

Davacı, kar mahrumiyeti talep etmiştir. Kar kaybı, müspet zararlardan olup, sözleşmesinin feshi halinde ancak uğranılan menfi zararların yani sözleşmenin ifa edileceğine güvenilerek iyiniyetle yapılmış giderler ve yine sözleşmenin ifa edileceğine güvenilerek kaçırılan daha elverişli fırsatların kaçırılması nedeni ile doğan zararın istenebilmesi mümkündür. Yine taraflar arasındaki sözleşmede, açıkça kar mahrumiyeti isteneceğine dair bir düzenleme de mevcut değildir.

Kaldı ki davalı ...'le düzenlendiği belirtilen sözleşmedeki imzanın davalıya ait olmadığı da tespit edildiğinden sözleşmenin ifa dışındaki hükümlerinin davalıyı bağlayacağından söz etmek mümkün değildir. Bu nedenle davacının kar mahrumiyeti talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı yan davacının bu yöndeki talebinin atiye bırakılmasına ilişkin talebini kabul etmemiştir.

Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸¸ ¸¸