Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/937 K.2022/599

Mahkememizde görülmekte bulunan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; hizmet alım işini ihale yasalarının ilgili maddeleri gereğince davalı şirketlerin üstlendiğini, davalı şirketler bünyesinde çalışan işçilerin bir kısmının işçilik alacaklarının tahsili istemi ile açılan davaların işçiler lehine sonuçlandığını ve icra takipleri kapsamında dava dışı işçilere 527.992,68 TL ödeme yapıldığını, ihale evrakı ve sözleşmeler gereğince davalı şirketlerin çalıştırdıkları dönemlere ilişkin işçi alacaklarından sorumlu oldukları iddiası ile kurum alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Kimya vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, alacağın zamanaşımına uğradığını, sorumluluğun asıl işveren konumunda olan davacıda olduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesinde yapılan değişiklik nedeni ile kendilerinden talepte bulunulamayacağını savunarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı şirketlere dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya karşı herhangi bir cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.

DELİLLER

Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve şartnameler, dava dışı işçiye ait SGK kayıtları ve işçiye yapılan ödemelere ilişkin evrak dosya arasına konulmuştur.

Hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 23/01/2019 tarihli kök ve 19/04/2019 tarihli ek raporda, taraflar arasında imzalanmış sözleşme ve eki şartnamelerdeki sorumluluğa ilişkin hükümlerin bulunduğunun kabulü halinde, davalılardan ... Ticaret Ltd. Şti.'ye 31.245,19 TL'yi, ... Medikal Ltd. Şti.'ye 7.057,77 TL'yi, ... Grup Ltd. Şti.'ye 14.258,12 TL'yi, ... Temizlik Ltd. Şti.'ye 91.913,51 TL'yi, ...-... Temizlik Firmasından 8.212,66 TL'yi, ... Temizlik Ltd. Şti.'ye 9.255,06 TL'yi ve ... Kimya Ltd. Şti.'nin 364.481,26 TL'yi rücu edebileceği belirtilmiştir.

Taraf itirazları üzerine yeni bir hesap uzmanı bilirkişiden alınan 22/01/2020 tarihli raporda, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerden yarı oranında olmak üzere, ... Ticaret Ltd. Şti.'den 42.836,18 TL, ... Medikal Ltd. Şti.'den 6.921,08 TL, ... Temizlik Ltd. Şti.'den 78.195,78 TL, ... Grup Ltd. Şti.'den 13.275,04 TL, ... Temizlik Firmasından 7.152,45 TL, ... Temizlik Ltd. Şti.'den 7.883,59 TL ve ... Kimya Ltd. Şti.'den 96.254,63 TL'yi, toplam 252,518,75 TL talep edebileceğini bildirmiştir. 26/10/2020 tarihli ek raporunda kök rapordaki beyanlarını tekrar etmiştir.

Raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeni bir bilirkişiden alınan 18/02/2022 tarihli raporda, ... Ticaret Taah. Paz. Ltd. Şti.'nin 66.482,77 TL, davalı ... Med. Tem. Elek. Bas. Nak. Teks. Tic. Ltd. Şti.'nin 15.902,18 TL, davalı ... Tem. Güv. Bilg. Sağ. Hiz. Yem. Üret. San. Ltd. Şti.'nin 120.484,58 TL, davalı ... Grup Kurumsal Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin 26.017,65 TL, davalı ...-... Temizlik'in 12.244,29 TL, davalı ... Tem. Tur. Bilg. Gıda Güv. Sis San Ve Tic. Ltd.

Şti'nin 11.858,22 TL, davalı ... Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah ve Tic. Ltd. Şti.'nin 261.350,93 TL olmak üzere toplam 514.340,61 TL'den sorumlu olduğu, dava dışı işçilerden bir kısmının çalıştığı Arı Tur.Tem.Nak.Ltd.Şti.ne karşı dava yönlendirilmediği bildirilmiştir. Son rapor sözleşme ve şartnameler ile güncel yüksek mahkeme kararları gözetilerek ve tüm iş dosyaları ve icra dosyaları incelenerek düzenlendiğinden hükme esas alınmıştır.

DEĞERLENDİRME

Dava; işçilik alacaklarının rucuen tahsili istemine ilişkindir. Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, davacı kurumun da davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince davalı şirket çalışanına ödeme yaptığı, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.

(Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinin incelenmesinde, sözleşmelerin 23. ve şartnamelerin 5.1 maddesinde işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olacağına dair açık hüküm bulunduğu, bu düzenlemeler gereği hükme esas alınan raporda bilirkişi tarafından hesaplanan rücuen ödemenin tamamından davalıların sorumlu oldukları değerlendirilmiştir.

Davacı vekili her ne kadar yapılan ödemenin tamamının rücuen tahsilini talep etmiş ise de, işçilerin çalıştıkları dönemde dosyada taraf olmayan işverenlerin de bulunduğu ve bu işverenlerin sorumlu oldukları miktarların davalılardan tahsilinin mümkün olmadığı, kıdem tazminatı, UGBT ve fazla çalışma ücretinden de davalıların yalnız işçileri çalıştırdıkları dönem itibari ile sorumlu oldukları, yıllık izin ve ihbar tazminatından ise son işverenlerin sorumlu olduğu (Ankara BAM 23. HD 2018/1544 esas 2022/80 karar) değerlendirildiğinde bu iddiasına itibar etmek mümkün olmamıştır.

Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile taraflar arasındaki sözleşme ve şartnameler uyarınca hesaplanan bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, İş Mahkemesi dosyasında davalıların haberdar oldukları alacaklara ilişkin davalıların ödeme tarihinden itibaren, haberdar olmadıkları ve daha önce temerrüte düşürülmedikleri dönemler için ise dava tarihi itibari ile (Ankara BAM 4. HD 2019/132 esas 2021/334 karar sayılı ilamı) davalılardan avans faizi ile tahsiline karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... ¸¸ ¸¸