Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/889 K.2021/747

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı ... Bankası Anonim Şirketi (... Bankası) vekili, 04.12.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Bankaları Gaziantep Bölge Müdürlüğü “Temizlik ve Tabldot Hizmet Alım İşi” yüklenicisi olan davalı şirketler bünyesinde çalışmış olan dava dışı işçi ... ...'ın 22.12.2006 tarihinde işe başlamış olduğunu, dava dışı işçinin 28.06.2016 tarihinde emeklilik nedeniyle görevinden ayrıldığını, ilgili mevzuat gereğince dava dışı ... ...'ın kıdem tazminatının 07.12.2016 tarihi itibariyle ödenmiş olduğunu, Bankaları ile davalı şirketler arasında temizlik hizmeti alımına yönelik ihale sözleşmeleri imzalandığını, müvekkili Bankanın ... ... ile herhangi bir bağı olmadığını,

ödenen miktarın rücuen tahsili amacıyla iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş ile İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı 22. Maddesinde “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” denildiğini,

11.09.2014 tarih ve 29116 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 6652 sayılı Kanunun 8. Maddesindeki genel düzenlemede “4857 sayılı Kanunun 112 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur.

Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara,

4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir...” denildiğini, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6.

Maddesi “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden ... yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” Hükmü yer aldığını, bu madde hükmüne göre alt işverenin işçisinden alacaklarından asıl işveren ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğunu, bu konuda emsal Yargıtay kararları olduğunu,

bu nedenlerle davalı şirketlerin kıdem tazminatının tamamından sorumlu olduklarını belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak toplam 19.432,87 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılara usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen, Davalı şirketler ... Temizlik İlaçlama Turizm İnşaat Güvenlik Peyzaj Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (... Temizlik Ltd. Şti.), ... Güvenlik Temizlik İnşaat Sosyal Hizmetler İlaç Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (... Güvenlik Ltd. Şti.), ... Kurumsal Hizmetler Danışmanlık İnşaat Gıda Mermer Temizlik İlaçlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi (... Kurumsal Hizmetler Ltd. Şti.) ve ... Temizlik İlaçlama İnşaat Sosyal Hizmetler Turizm Gıda Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi (... Temizlik Ltd. Şti.) davaya cevap vermedikleri gibi duruşmalara da katılmamışlardır.

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava, asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraf delilleri toplanmış; davacı ile davalı şirketler arasında, ihale sonrası yapılan hizmet alımına ilişkin sözleşme örnekleri, SGK Hizmet Cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri dosya içerisine alınmış, dosya da bilirkişi incelemesi yaptırılmış, karar vermeye yeterli bulunmakla, hesap bilirkişisinin 15/03/2021 tarihli raporuna mahkememizce itibar edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçiye ödenen " işçilik alacakları" ile buna ilişkin dava nedeniyle yapılan masraflardan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.

Tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında "Hizmet alım Sözleşmesi" imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp (ilk işe başlama tarihi 22/12/2006) dava dışı işçi ... ...'ı çalıştırdıkları davacı asıl işveren ... Bankası'nın dava dışı işçi ... ...'a 28/06/2016 tarihinde emeklilik nedeniyle brüt 19.432,87 TL kıdem tazminatı ödemesi yaptığı sonrasında da davacının huzurdaki iş bu rücu davasını açtığı,

Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ve ekleri olan şartnamelerin hükümleri incelendiğinde, davacının çalıştırılacak işçiler ile ilgili işe başlama, çalışma koşulları, denetleme, mali hakların ödenmesi ile ilgili denetim ve kontrolü elinde bulundurduğu, ancak taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde işçilerin iş akitlerinden doğacak dava konusu alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenlemenin bulunmadığı,

ancak taraflar arasında imzalanan Hizmet alım sözleşmeleri ile teknik şartnamelerin hükümlerinde iş kanunu kapsamında ortaya çıkan tüm yükümlülüklerin yüklenici-alt işverenlere ait olduğu düzenlendiğinden davacının dava dışı işçiye iş kanunundan kaynaklanan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı, AGİ alacağı, UBGT alacağı, fazla mesai alacağı olarak ödediği miktarın, davalılardan dava dışı işçinin kendi dönemlerinde çalıştığı süreyle sınırlı olmak üzere rücuen talep edebileceği değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak; 15/03/2021 tarihli bilirkişi hesaplamasına göre; dava dışı işçinin, davalı şirketlerin alt işveren olduğu sözleşme çerçevesinde davacıya ait işletmede çalışmış olup, hizmet alım sözleşmesine göre de sorumluluk alt işverenlere ait olduğundan, davacının ödediği "kıdem tazminatı yönünden" hesap edilen tüm alacağından, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemi kapsayan kısmıyla sınırlı olarak oranlanma yapılmak suretiyle davalılardan talep edebileceği mahkememizce değerlendirildiğinden (Yargıtay 23.HD, 27.01.2020 tarih ve 2019/564 E, 2020/429 K sayılı ilamı) davanın kabulü ile dava tarihi olan 04/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile (Ankara Bam 4. HD 2019/132 E, 2021/334 K, sayılı ilamı) birlikte davalılardan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.