Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/409 K.2024/73

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 30.06.2020 tarihinde taşıma sözleşmesi düzenlendiğini, davalıya ait kamyonları ile .... arasında sanayi gaz tüpü taşıma işi olduğunu, sözleşmenin süresi 01.07.2020- 30.06.2021 arasında bir yıl süreli olup ücretin aylık olarak 14.000,00-TL olduğunu, Davalı ayrıca araçların yakıt giderlerini karşılamakla yükümlü olduğunu, sözleşmenin 9. Mad. göre "...sözleşme bu süre içinde tarafların vazgeçmesi halinde vazgeçen karşı tarafa 25.000.00.-TL tazminat ödemeyi taahhüt eder...” hükmünü taşıdığını,

sözleşmenin davalı tarafından 31.10.2020 tarihinde tek taraflı olarak feshedildiğini ve müvekkilin hesabına 14.12.2020 tarihinde 7.000.00-TL "Feshedilen sözleşmeye istinaden" açıklaması ile para gönderildiğini, bu paranın yine sözleşmeden kaynaklanan "yakıt alacağına" karşılık geldiğinden bu ödeme vekkilin vazgeçme tazminatından değil yakıt alacağından mahsup edildiğini, davalıya 15.02.2021 tarihinde telgraf ihtarı çekilerek, sözleşmeden kaynaklanan vazgeçme tazminatının ödenmesinin talep edildiğini ve ihtarnamenin davalı tarafa 16.02.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının İhtarnameye ....

Noterliğinin ihtarnamesi ile cevap verdiğini sözleşmenin varlığını, geçerli sözleşmeyi feshettiğini kabul ettiğini, ayrıca taraflar arasında sözleşmenin feshi ve fesih tazminatının 7.000.00 TL olarak anlaşmaya varıldığını iddia ettiğini, ancak davalının tarafların fesih konusunda ve 25.000.00.-TL olan tazminatın 7.000.00.-TL ödenmesi konusunda anlaşma yapıldığı iddiasının tamamen gerçek dışı olduğunu, yine sözleşmeden kaynaklanan yakıt alacağı olduğunu,

bu durumda "yazılı belgeye karşı yazılı belge" kuralı gereğince davalının "sözleşmenin feshi konusunda karşılıklı anlaşıldığı" ve " vazgeçme tazminatı olarak 7.000.00- TL karşılığında müvekkilin davalıyı ibra ettiğine" ilişkin yazılı belge sunması gerektiğini, ancak böyle bir anlaşma ve ibralaşmanın bulunmadığını, belirterek; tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile, 25.000.00-TL tazminatın temerrüt tarihi olan 19.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasana karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin tacir değil, esnaf olduğunu, aynı şekilde davacının da esnaf olduğunu, nitekim davacının, mersiste esnaf olarak kayıtlı olduğunu. müvekkilin evden eve, şehir içi ve şehirlerarası yolcu taşımacılığı yaptığını, yaptığı bu faaliyetlerin esnaf faaliyetleri esnaf kapsamında olduğunu, görevli Mahkemenin Ticaret Mahkemesi değil, Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davaya konu işi ... A.

Ş.'nden aldığını, bu şirketin bir müddet sonra özellikle pandemi şartları nedeniyle artan maliyetler nedeniyle taşıma işini kendilerinin yapacağından bahisle müvekkile iş vermeyi kestiğini, böylelikle işi yapmanın imkânsız hale geldiğini, işi alamayan müvekkilin doğal olarak davacı ile olan sözleşmesini feshetmek zorunda kaldığını, işin sona ermesinde müvekkilin bir kusuru olmadığını, hastalığı nedeniyle artık çalışamayan, iş de alamayan müvekkilin Mart 2021'de faaliyetine son vererek kayıtlarını da kapattığını, buna rağmen müvekkilin, davacı ile görüştüğünü ve 8.000,00-TL cezai şart konusunda anlaştığını,

14.12.2020 tarihinde bu parayı davacıya havale ettiğini, TBK'nın 182.Mad, gereğince kararlaştırılan ceza ikinci bend gereğince sözleşmenin ifası, müvekkilin sorumlu tutulamayacağı şekilde imkânsız hale geldiğini, bu nedenle cezai şartın artık istenemeyeceğini, 25.000,00 TL bedelin fahiş olduğunu, ayrıca talep edilen alacağın zaman aşımına uğradığını ve hak düşürücü sürelerin geçtiğini, belirterek; haksız ve yersiz açılan davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

-15/03/2021 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Sonu tutanağı, -Taraflar arasında imzalanmış 30/06/2020 tarihli taşıma sözleşmesi, -Davacı ve davalı ticari defter ve bağlı kâğıtları, faturalar, -... Bankası Dekont sureti, -....Noterliğinin 17/02/2021 tarih ve .... yevmiye nolu ihtarnamesi, -.... kayıtları -22/03/2022 günlü bilirkişi raporu,

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.

Mahkememizin 20/06/2022 gün ve .... sayılı ilamı ile, tarafların her ikisininde tacir, işinde her iki tarafların ticari işletmesi ile ilgili olmadığı gerekçesiyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu değerlendirilerek görevsisizlik kararı verildiği, tarafların kararı istinaf etmemesi ve davacı talebi üzerine dosyanın ....Mahkemesine gönderilip, tevzi edildiği, ....

Mahkemesinin 04/10/2022 gün ve ... sayılı ilamı ile görevli mahkemeninTüketici mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsisizlik kararı verildiği, tarafların kararı istinaf etmemesi ve talebi üzerine dosyanın ... Mahkemesine gönderilip tevzi edildiği, ... mahkemesininde 11/11/2022 gün ve ... sayılı ilamı ile görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile karşı görevsisizlik kararı verildiği,

yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın .... ne gönderildiği dairenin 27/04/2023 gün ve .... sayılı ilamında görevli mahkemenin "uyuşmazlığın taşıma sözleşmesinden kaynakladığı taşıma işleminin ticaret kanunun 4.kitabında düzenlendiği aynı kanunun 4/1-a maddesi gereğinde TTK da düzenlenen hususlardan doğan davaların ticari dava sayılacağı gerekçesiyle davanın asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılma gerektiği değerlendirilip dosya yeniden mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasa kaydı yapılarak yargılamaya devam edilmiştir.

Mevcut ticari ilişkiden dolayı davacının davalıdan olan alacağının tayin ve tespiti bakımından taraflara ait ticari defterler üzerinde inceleme yapılarak19/03/2022 tarihli kök ve 26/10/2023 tarihli ek bilirkişi raporları alınmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporu usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, yeterli, gerekçeli olduğu görülmüş ve hükme esas alınmıştır.

Alınan bilirkişi raporlarına göre; davalının 2019 yılı gelir gider limitlerinin Esnaf ve Sanatlar ile Tacir ve Sanayicinin ayrımına ilişkin her yıl Cumhurbaşkanı Kararıyla belirlenen limitleri geçmediğinden 2020 takvim yılı için esnaf sayılacağı, bildirilmiştir.

II. Cezanın miktarı, geçersizliği ve indirilmesi

TBK MADDE 182- Taraflar, cezanın miktarını serbestçe belirleyebilirler. Asıl borç herhangi bir sebeple geçersiz ise veya aksi kararlaştırılmadıkça sonradan borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple imkânsız hâle gelmişse, cezanın ifası istenemez. Ceza koşulunun geçersiz olması veya borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkânsız hâle gelmesi, asıl borcun geçerliliğini etkilemez.

Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir." şeklinde düzenleme mevcuttur.

Toplanan delillere göre; dava, tazminat davası olup; taraflar arasında imzalanan taşıma sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiği iddiası ile sözleşmede kararlaştırılan cezai şart bedelinin tahsili istemlidir.

Taraflar arasındaki Taşıma Sözleşmesinin imzalanıp fesh edildiği 31/10/2020 tarihine kadar sözleşme kapsamındaki taşıma işinin yapıldığı, davacı tarafından yapılan taşıma işine karşılık davalıya faturalar keşide edildiği bu faturaların her iki taraf defterlerine kaydedildiği, taraflar arasında imza edilen Sözleşmenin 31/10/2020 tarihinde davalı yüklenici tarafından feshedildiği, feshin haklı sebeple yapıldığı iddiasına dair dosyada dayanak belge bulunmadığı, davalının sözleşmeyi feshetmek haksız olduğu değerlendirildiğinden,

Sözleşmenin 9. maddesinde sözleşme süresi (01/07/2020-30/06/2021) içinde sözleşmeden vazgeçilmesi halinde 25.000,00 TL olarak belirlenen tazminat yönünden sorumlu ve davacıya ödemesi gerektiği, TBK. Mad.182 gereğince cezai şartta indirim talebinin yerinde olmadığı şartın aşırı olmadığı değerlendirilmiştir.

Sözleşmenin başlangıç tarihi (01/07/2020) ile fesih tarihi (31/10/2020) arasında sözleşme konusu iş için aracın kaç defa sefer yapıldığı, yapılan sefer sonrası hangi yakıt fişlerinin ibraz edildiği ve sunulan akaryakıt harcamalarının tamamının sözleşme konusu iş için yapılıp yapılmadığına dair dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığından davacının davalıdan akaryakıt alacağının ve varsa miktarının ne olduğunun tespit edilemediği,

bu nedenle davalının davacıya "feshedilen sözleşmeye istinaden" açıklaması ile 12/02/2021 tarihinde gönderdiği 7.000,00-TL'sı ödemesi toplam tazminat tutarından düşüldüğünde kalan (25.000,00 TL- 7.000,00-TL=) 18.000,00-TL yönünden davacının davalından alacaklı olduğu değerlendirilmiş ve bu alacağa dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ

Vekalet Harcı 8,50 TL Tebligat ve müzekkere 267,50 TL Bilirkişi Ücreti 2.600,00 TL

TOPLAM 2.876,00 TL