Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/46 K.2023/775

2- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 3- ... 4- ... 5- ... 6- .... 7- ... 8- ... 9- ... 10- ... 11- ... 12- ... 13- ... 14- ... 15- ...

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/01/2023

KARAR TARİHİ : 01/11/2023

K.YAZIM TARİHİ : 02/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 08/06/1984 tarih ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, ... hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlardaki temizlik hizmetleri 1988 yılından beri piyasaya yaptırıldığını, ...

Havalimanının temizlik hizmetlerinde çalışan işçi ...'nun vefatı neticesi eşi ...'na 69.919,14 TL kıdem tazminatının kuruluşlarınca ödendiğini, davalılar bünyesinde ...

Havalimanında çalışmakta olan dava dışı işçiye talebi doğrultusunda Kuruluşlarınca 15.11.2021 tarihinde 79.990,14TL ödeme yapıldığını, davalı şirketler ile müvekkili idare arasında dava şartı arabuluculuk süreci takip edilmiş ise de müvekkili idarece dava dışı işçiye ödenmek durumunda kalınan tutarın rücusu hakkında taraflar arasında bir anlaşma sağlanamadığı,

açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 69.919,14TL'nin ödeme tarihi tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...A.Ş. İle davalı ... Ve Tic.

A.Ş Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket İhale Usulü İle Çalışmakta Olup İşçilerin İşe Alma-Çıkarma İşlemleri Üst İşveren Tarafından Gerçekleştirildiğini, davalı müvekkili şirket alt işveren olup üst işveren olan davacı ile ihale usulü Hizmet Alım Sözleşmesi uyarınca çalıştığını, müvekkili şirket üst işverenin emir ve talimatları ile bağlı olduğunu, bu bağlamda çalışanlarının işe alımı ve/veya işten çıkışı gibi hususlarda üst işveren tek başına yetkili olup müvekkili şirket bu talimatları ihale sözleşmesi uyarınca uygulamakla mükellef olduğunu,

yapılan iş ihale kapsamında olup alt işveren olan müvekkilinin işe alım-işten çıkarma konusunda yetki ve insiyatif hakkı bulunmadığını, kaldı ki müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşme ve kanunlar uyarınca dava dışı işçiler ile ilgili verilen mahkeme kararlarının da uygulanmasında dahi davacının talimatı ile hareket edildiğini, işçinin işe iade alınıp alınmayacağı,işe iade alınmazsa tazminatlarının ödenip ödenmeyeceği ve işten çıkarılıp çıkarılmayacağı davacının emir ve talimatları doğrultusunda gerçekleştirildiğini, ...

Kararları Uyarınca, İşe İade tazminatlarında Sorumluluk 1/2 Oranında Olmalısı gerektiğini, şirketlerin Sorumluluğu Varsa Dahi 1/2 Oranında olması gerektiğini, davacı belirli süreli sözleşme ile çalışmış olup sözleşme süresinin bitimi ile iş akdi sonlandırıldığını, müvekkili şirket ihale usulü ile hizmet sözleşmesi kapsamında çalışmakta olup dava dışı işçiler ile yaptığı sözleşmeler ihale şartnamesi doğrultusunda belirli süreli sözleşmeler olduğunu, ihale kapsamında hizmet veren müvekkil şirketin dava dışı işçilerin sözleşmesine yönelik bir yetkisi bulunmamakta olup bu hususta bir sorumluluğunun da olmadığı izahtan vareste olduğunu,

davacının tazminat ödediği işçiye ödediği tazminatlardan müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedilebilmesi için; işçinin müvekkili şirket nezdinde çalıştırdığı sürenin sonundan itibaren 2 yıl sürenin geçmemesi gerektiğini, aksi takdirde müvekkilin sorumluluğu zamanaşımına uğramış olacağını, bu sebeple öncelikle davacının alacaklarının zamanaşımına uğraması nedeni ile davanın reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirket davacının emir ve talimatlarına ihale şartnamesi uyarınca bağlı olduğunu, dava açılmasına müvekkili şirketin sebebiyet vermediğini,

davacının belirlediği uygulama neticesinde dava açılmasına sebebiyet verildi ise bu konuda da müvekkili şirketin bir sorumluluğu bulunmayıp tüm sorumluluğun davacıya ait olduğunu, dolayısıyla kabul etmemekle beraber davanın kabul edilmesi ihtimalinde tazminatların ödenmesi ve yargılama giderlerinin davacının uhdesinde kalması gerektiğini, arz ve izah ettikleri nedenlerle, cevap ve delil dilekçelerinin arzı ile, öncelikle zamanaşımı itirazlarının kabulüne, toplanacak deliller neticesinde davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Limited Şirketi (eski Unvanı ... ....Ltd.şti.) 'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ... Org. İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalılar ... Limited Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ... İth.ve İhr. Tic. Limited Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ...'e usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLER

Ödeme belgeleri, şirket kayıtları, kurum kayıtları, güvenlik hizmetleri sözleşmeleri ve eki şartnameler ... kayıtları Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişiden alınan 05/07/2023 tarihli raporda. Davacı kurumun müteveffa işçi ... için yapmış olduğu toplam brüt 80.601,91 TL kıdem tazminatı ödemesinin, davalı şirketlerden. 126,70 TL'sinden ... Limited Şirketi (eski unvanı ... ....Ltd. Şti.), 543,02 TL'sinden ... Org İnş Taah Gıda San Ve Tic. Ltd. Şti, 6.516,21 TL'sinden ...A.Ş., 543,02 TL'sinden ... Şirketi, 1.086,04 TL'sinden ... Limited Şirketi ve ... Şirketi'nin müştereken ve müteselsilen, 2.715,09 TL'sinden ...

Şirketi, 7.728,95 TL'sinden ... İth.ve İhr. Tic. Limited Şirketi, 2.968,50 TL'sinden ... Şirketi, 2.135,87 TL'sinden ... Şirketi, 1.357,54 TL'sinden ...- ..., 5.918,89 TL'sinden ... Şirketi, 1.511,40 TL'sinden ... Ve Tic. A.Ş., 6.154,20 TL'sinden ... Şirketi, 17.295,11 TL'sinden ... Şirketi olmak üzere toplam 56.600,53 TL sorumlu olabilecekleri bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davadaki uyuşmazlık;Dava dışı işçi ...'nun ölümü nedeni ile eşi ... kıdem tazminatı ödendiği ve kıdem tazminatından davalıların sorumlu olduğu ileri sürülerek rücuan alacak istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi olup olmadığı, dava dışı işçinin hangi şirketin işçisi olduğu, dava dışı işçi hakkında hükmolunan alacaklarda tarafların sorumluluğu, varsa alacağın miktarı ve işlemiş faizin niteliği ve tutarı noktalarında toplanmaktadır.

15.04.1996-31.12.1999 tarihleri arasında geçerli ... Ltd Şti ile davacı ile akdedilen sözleşmenin sunulduğu, incelenmesinden işçilerin hak ve alacaklarından davacı Kurum ya da yüklenici şirketin sorumlu olduğuna ilişkin hüküm içermediği, 21.01.2000-31.03.2001 tarihleri arasında geçerli ... Şirketi ile davacı ile akdedilen sözleşme ve özel şartnamenin Özel Şartnamenin 7.10 maddesinde. "Temizlik personeline ilişkin; iş Kanunu, ...

Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen tüm hak ve alacaklar, yüklenici tarafından karşılanır. ... bu gibi konularda sorumlu sayılmayacaktır." hükmünü taşıdığı, 1.04.2001-30.10.2001 tarihleri arasında geçerli Ürün Ticaret Taah.paz.ltd.şti. İle dasvacı ile akdedilen sözleşme ve özel şartnamenin sunulduğu, incelenmesinden, Özel Şartnamenin 7.10 maddesinde;"Temizlik personeline ilişkin; iş Kanunu, ...

Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen tüm hak ve alacaklar, yüklenici tarafından karşılanır. ... bu gibi konularda sorumlu sayılmayacaktır." hükmünü taşıdığı,

01.07.2002-30.06.2003 tarihleri arasında ... Ticaret Taah. Paz. Ltd. Şti. ile davacı ile akdedilen sözleşme ve özel şartnamenin sunulduğu, incelenmesinden, Özel Şartnamenin 8.1 maddesinde;

"Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez." hükmünü taşıdığı,

1.12.2003-31.12.2004 tarihleri arasında ... Ticaret Taah. Paz. Ltd. Şti. İle davacı ile akdedilen sözleşme ve özel şartnamenin sunulduğu, incelenmesinden, Özel Şartnamenin 8.1 maddesinde;

"Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez." hükmünü taşıdığı,

1.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında ... Ticaret Taah. Paz. Ltd. Şti. ile davacı ile akdedilen sözleşme ve teknik şartnamenin sunulduğu, Teknik Şartnamenin 5.1. maddesinde;

"Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir... Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez." hükmünü taşıdığı,

1.01.2006-28.02.2006 tarihleri arasında geçerli ... (Yeni unvanı ... Organizasyon İnşaat Taahhüt Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti) ile davacı ile akdedilen sözleşme ve teknik şartnamenin sunulduğu, Teknik Şartnamenin 5.1. maddesinde;

"Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir... Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez." hükmünü taşıdığı,

1.03.2006-31.12.2006 tarihleri arasında geçerli ... Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davacı ile akdedilen sözleşmenin sunulduğu, incelenmesinden;

"Madde 23- Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları

Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.

Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez." hükmünü taşıdığı,

1.01.2007-31.05.2007 tarihleri arasında geçerli ... ... ve ... Tem. Güv. Bilg. Sağ. Hiz. Yem. Üret. San. Ltd. Şti. İle davacı ile akdedilen 1.06.2007-30.09.2007 ve 1.10.2007-31.12.2007 tarihleri arasında geçerli sözleşme ve idari şartnamelerin sunulduğu idari şartnamelerin Diğer Hususlar başlıklı bölümünün 2. maddesinde;

Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez." hükmünü taşıdığı,

1.01.2008-31.01.2008 tarihleri arasında geçerli ... Tem.güv.bilg.sağ.hiz. Yem. Üret. San. Ltd. Şti. ile davacı akdedilen sözleşme ve teknik şartnamenin sunulduğu, Teknik Şartnamenin 5.1. maddesinde;

"Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir... Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez." hükmünü taşıdığı,

1.02.2008-31.12.2009 tarihleri arasında geçerli ... Şirketi ile davacı ile akdedilen sözleşme ve idari şartnamelerin sunulduğu idari şartnamelerin Diğer Hususlar başlıklı bölümünün 2. maddesinde;

Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez." hükmünü taşıdığı,

1.01.2010-30.04.2010 tarihleri arasında geçerli ... Şirketi &... Limited Şirketi İş Ortaklığı ile akdedilen sözleşmenin sunulduğu, işçilik alacaklarına ilişkin hüküm içermediği,

1.05.2010-30.06.2010 tarihleri arasında geçerli ... Tem.Güv.Bilg.Sağ.Hiz. Yem. Üret. San. Ltd.Şti. ile davacı ile akdedilen sözleşmenin sunulduğu, işçilik alacaklarına ilişkin hüküm içermediği,

1.07.2010-31.07.2010 tarihleri arasında geçerli ... Tem.Güv.Bilg.Sağ.Hiz. Yem. Üret. San. Ltd.Şti. İle davacı ile akdedilen sözleşmenin sunulduğu, işçilik alacaklarına ilişkin hüküm içermediği,

1.08.2010-31.12.2012 tarihleri arasında geçerli ... İth. Ve İhr. Tic.limited Şirketi ile akdedilen ve ... Şirketi ile akdedilen, 1.01.2013-31.03.2013, 01.06.2013-30.06.2013, 1.07.2013-31.07.2013, 1.08.2013-31.08.2013 tarihleri arasında geçerli sözleşme ve teknik şartnamelerin sunulduğu, Teknik Şartnamelerin 5.1. maddesinde;

"Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir... Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez." hükmünü taşıdığı,

1.09.2013-31.12.2014 tarihleri arasında geçerli ... Ltd. Şti. İle davacı ile akdedilen sözleşme ve teknik şartnamenin sunulduğu, Teknik Şartnamenin 5.1. maddesinde;

"Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir... Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez." hükmünü taşıdığı,

1.01.2015-28.02.2015 tarihleri arasında geçerli ... & ... Şirketi iş ortaklığı ile davacı ile akdedilen sözleşme ve teknik şartnamenin sunulduğu, Teknik Şartnamenin 3.E. maddesinde; "Yüklenici istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından sorumlusu Yüklenicidir" hükmünü taşıdığı,

1.03.2015-31.12.2016 tarihleri arasında geçerli ... & ... Şirketi iş ortaklığı ile davacı akdedilen sözleşmenin sunulduğu, 36.2 maddesinde;

"Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ihale makamı olan ...'ne yüklenemez." hükmünü haiz olduğu,

1.01.2017-31.12.2018 tarihleri arasında geçerli ...A.ş. & Pilmen iş ortaklığı ile davacı ile akdedilen sözleşmenin sunulduğu, 36.2 maddesinde;

"Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ihale makamı olan ...'ne yüklenemez." hükmünü haiz olduğu,

1.01.2019-28.02.2019 tarihleri arasında geçerli ... Ve Tic. A.Ş. ile davacı ile akdedilen sözleşmenin sunulduğu, 36.2 maddesinde;

"Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ihale makamı olan ...'ne yüklenemez." hükmünü haiz olduğu,

15.03.2019-30.06.2019 tarihleri arasında geçerli ... Ve Tic. A.Ş. İle davacı ile akdedilen sözleşmenin sunulduğu, 36.2 maddesinde;

"Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ihale makamı olan ...'ne yüklenemez." hükmünü haiz olduğu,

1.03.2019-14.03.2019 tarihleri arasında geçerli ... Limited Şirketi & ... iş ortaklığı ile davacı ile akdedilen sözleşmenin sunulduğu, 36.2 maddesinde;

"Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, ... Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ihale makamı olan ...'ne yüklenemez." hükmünü haiz olduğu görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde, “Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. ” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında asıl işveren- alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulmuştur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar.

İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler.

Taraflar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibarıyla (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu'nun 146.) maddesinde düzenlenen, "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

İşverenlerin sorumluluğuna ilişkin .... sayılı kararında da "...Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Bu durumda mahkemece yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde, dava dışı işçi değişik alt işverenler nezdinde ve son olarak davalı alt işveren nezdinde çalıştığından kıdem tazminatı yönünden davalı yüklenicinin işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olduğu, yıllık izin ve ihbar tazminatından davalı son işverenin sorumlu olduğu..." belirtilmiştir.

İşverenlerin sorumluluğuna ilişkin ... sayılı kararında "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İhbar tazminatından son işveren sorumludur.

Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir".

Dava, cevap, Hizmet alım sözleşmeleri, ... kayıtları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; dava dışı müteveffa işçi ...'nun 15.04.1996-30.10.2021 tarihleri arasında davacı Kurum işyerinde çeşitli alt işverenler nezdinde çalıştığı, ... kayıtlarında yapılan incelemede müteveffa işçinin 15.04.1996-30.10.2021 arasında 8906 gün (24 yıl 8 ay 26 gün) çalıştığı ancak davacı Kurum tarafından 19 yıl 6 ay 27 gün hizmet süresi üzerinden kıdem tazminatı hesaplanarak ödendiği,

davacı Kurum tarafından dosya kapsamına sunulan dokümanların incelemesinden müteveffa işçinin hangi dönem çalışmasının kıdem tazminatı hesabına dahil edilmediği ise tespit edilemediği ve müteveffa işçinin tüm çalışma dönemi için hesaplama yapıldığı, bu durumda ... içtihatlarında belirtildiği üzere işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği, dava dışı işçinin davalı firmalarda çalışma süreleri işçilik alacağının niteliği nazara alınarak bilirkişi raporunda hesaplanan miktarlara göre.

Brüt kıdem tazminatının 103.280,73 TL olup damga vergisi (%0,0759) 783,90 TL ilavesi ile net kıdem tazminatının 102.496,83 TL olduğu, davacı Kurum tarafından müteveffa işçi için brüt 80.601,91 TL net 79.990,14 TL kıdem tazminatı ödemesi yapılmış olup hesaplanan kıdem tazminatından düşük olduğu, davacı Kurum tarafından yapılan brüt 80.601,91 TL ödeme esas alınarak hesaplama yapılmıştır.

Dava dışı işçinin alt işveren olarak çalışmış olduğu bir kısım şirketler davalı olarak gösterilmediğinden davalı olarak belirtilen şirketlerden toplam alacağın 56.600,54 TL olduğu zamanaşımı yönünden itirazda bulunan davalı ...... şirketinde dava dışı işçinin 2017-2018 yıllarında, davalı ... ....şirketinde 2019 yıllarında çalıştığı ve dava konusu alacağın zamanaşımına uğramadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile bu bağlamda davalı ...

Limited Şirketi (eski Unvanı ... ....ltd.şti.)’den 126,70 TL'nin dava tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine, davalı ... Org. İnş. Taah. Gıda San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'nden 543,02 TL’nin dava tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine, davalı ...A.Ş.’den 6.516,21 TL 'nin dava tarihi 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine, davalı ... Şirketi’nden 543,02 TL’nin dava tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine, davalılar ... Limited Şirketi ile ...

Şirketi'nden 1.086,04 TL’nin 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödemesine, davalı ... Şirketi’nden 2.715,09 TL’nin dava tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine, davalı ...

İth.ve İhr.tic.limited Şirketi’nden 7.728,95 TL'nin dava tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine, davalı ... Şirketi’nden 2.968,50 TL’nin dava tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine, davalı ...

Şirketi’nden 2.135,87 TL’nin dava tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine, davalı ...’ten 1.357,54 TL’nin dava tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine, davalı ... Şirketi’nden 5.918,89 TL’nin dava tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine, davalı ... Ve Tic.

A.Ş Şirketi’nden 1.511,40 TL’nin dava tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine, davalı ... Şirketi’nden 6.154,20 TL’nin dava tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine, davalı ...

Şirketi’nden 17.295,11 TL’nin dava tarihi olan 18/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödemesine ve Fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

Hakim ... · ¸[e-imzalıdır]