Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/271 K.2021/187

Davacı vekili 02/09/2020 harç tarihli dava dilekçesiyle özetle; müvekkili tarafından ... sıra numaralı tasarımın başvurusunda bulunulduğunu, başvurularının 6769 sayılı SMK'nun 64/6(d) maddesi uyarınca reddedildiği, bu karara karşı yaptıkları itirazın TÜRKPATENT’in ... sayılı YİDK kararı ile nihai olarak reddedildiğini, oysa müvekkilin tasarıma konu ürünü başvuru tarihi olan 16.4.2020 tarihinden önceki 12 aylık dönem içerisinde satışa sunduğunu, satış faturalarının delil listesinin ekinde sunulacağını, bu durumun kurum kararına yapılan itirazda da belirtildiğini,

tasarım Araştırma ve İnceleme Raporunda yer alan https://www.... linkinin yayım tarihinin 11/04/2020 tarihi olduğunu, müvekkilin ise söz konusu ürünü 28 Mart 2020 tarihinde piyasaya sürdüğünü, linkin yer aldığı sosyal sayfa sahibinin müvekkil ürünlerini gördükten sonra benzerlerini satışa çıkardığının açık olduğunu, hatta dava dışı şahsın kullandığı facebook sayfasındaki görselin müvekkilin kendi çekmiş olduğu müvekkile ait ürün görseli olduğunu, yer alan ürün görselinin müvekkilin kendi çektiği görsel olduğunu müvekkilin fotoğraf kaydına dava dilekçesinde yer verildiğini,

kayıttan resmin çekildiği tarihin 28 Mart 2020 tarihi olduğunun anlaşılacağını, müvekkilin bu resmi çektikten sonra ürünlerin satışını yapan dava dışı ... isimli kişiye gönderdiğini, buna ilişkin müvekkil ile sözkonusu kişi arasındaki Whatsup görüşmesi görselinin dava dilekçesinde sunulduğunu, dava dışı ...’nin de bu resmi facebook sayfasında yayınladığını, müvekkilin yorumu bulunan facebook paylaşımından dava dışı ... ile müvekkil arasında ticari ilişki bulunduğunu, dava dışı ...’nin müvekkil ürünlerini sattığını, müvekkile ait twitter adresinde müvekkilin kızının yer aldığı bir tanıtım videosunun eklendiğini,

videoda müvekkilin kızı tarafından müvekkilin adının açıkca zikredildiğini, kartvizitten de bu durumun açıkca anlaşılacağını, bu gönderinin yayınlanma tarihinin 28.03.2020 olduğunu, sayfa silindiğinden Mahkeme’ye sunulamadığını, ancak twitter şirketinden bu sayfanın Mahkeme tarafından istenmesi durumunda twit içeriğinde bu ürünün görülebileceğini, davalı kurumun dayanak gösterdiği 11/04/2020 tarihinden öncesinde müvekkil tarafından 12 aylık hoşgörü süresi içerisinde müvekkil ürününün müvekkil izni işle kamuya sunulduğunu,

müvekkil ürünlerinin satışını yapan ... tarafından Mart 2020 tarihinden itibaren müvekkilin çekimini yaptığı fotoğraflar ve müvekkilin kızının yer aldığı tanıtım videolarının yayınlandığını, Kurumun red kararına dayanak gösterdiği görsellerin ...’nin sayfasındaki görselle aynı olduğunun açık olduğunu, bu manada piyasada yer alan kimi kötüniyetli kişiler tarafındanmüvekkil ürününe ait görseli kullanarak benzer veya ayırt edilmeyecek kadar benzer yapmaya çalıştığı faaliyetlerin tasarımın gerçek hak sahibinin başvurusunu tescil ettirmesinde engel olarak gösterilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

davalı kurumun araştırma raporundaki tespiti çürüten somut delillerin var olduğunun açık olduğunu, müvekkil tarafından dayanak delilden önce olup başvurudan önceki 12 aylık hoşgörü süresi içerisinde kamuya ilk sunanın müvekkil olduğunun kesin ve somut delillere rağmen müvekkilin itirazının reddine ilişkin verilen YİDK kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, iptali talebinin zorunlu olduğunu, delil olarak,

Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu Başkanlığı’nın ... sayılı kararı, müvekkile ait .... sayılı endüstriyel tasarım tescili başvurusu, müvekkilin davaya konu tasarıma ilişkin ürünü ilk kez piyasaya sunduğunu gösterir fatura, broşür vs. deliller, müvekkilin davaya konu ürünlerini piyasaya süren dava dışı ... isimli şahsa ait facebook sayfası ve bu sayfaya ait 28/03/2020 tarihli paylaşımlara ait linkler, müvekkilin kızının kimlik fotokopisi, redde dayanak gösterilen 11/04/2020 tarihli linkte yer alan görselin müvekkilin cep telefonu ile çekildiğini gösterir müvekkil cep telefonu kaydı,

görselin dava dışı ....’ye 28/03/2020 tarihinde müvekkil tarafından gönderildiğini gösterir Whatsapp yazışmaları sunduklarını belirterek, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun ... sayılı kararının iptali ile, müvekkile ait ... numaralı tasarımın tescil işlemlerinin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; işlem aşamalarını özetlemiş, davaya konu ... sıra numaralı “Yüz Koruyucu Siperlik” tasarımını ihtiva eden tekli tasarımın tescili için 16/04/2020 tarihinde davacı ... vekili tarafından müvekkil kuruma tasarım tescil talebinde bulunulduğunu, söz konusu başvurunun yeni olmadığı gerekçesi ile 05/05/2020 tarihinde Tasarımlar Dairesince reddedildiğini, söz konusu karara karşı davacı ... vekili tarafından 05/06/2020 tarihinde itiraz edildiğini, yapılan itirazın 03/07/2020 tarih ve ... sayılı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararında değerlendirildiğini, söz konusu kararla Kurul’un,

davaya konu ... sıra numaralı tasarımın davacının tasarım tescil başvurusundan önce 3. kişilerce de kamuya sunulduğunu ve bu kamuya sunmanın SMK 57/2 kapsamında kalan ve tasarımın yenilik vasfını etkilemeyen kamuya sunma durumları arasında yer almadığını belirlediğini, meğerki ilk önce başvuru sahibi kamuya sunmuş olsa bile 3. Kişilerin başvurudan önceki kamuya sunmaları, SMK 57/2 kapsamında olmadığı sürece, tasarımın yeniliğini ortadan kaldıracağını, Kurul kararında herhangi bir değerlendirme noksanı veya hukuka aykırılık bulunmadığını,

dava konusu ... sayılı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararının hukuka uygun olup açılan davanın reddinin gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

YARGILAMA VE DELİLLER

Mahkememizce davacı ve davalı delilleri toplanmış, bu kapsamda davaya konu ... sayılı tasarım işlem dosyası, getirtilmiş, taraflarca sunulan belgeler ile toplanan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen hususlarda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor dosyadaki kanıtlarla tutarlı, denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlığın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Tartışılması ve Kabul

Dava, Türk Patent YİDK’nun ... sayılı kararının iptali ile ... sayılı tasarımın tescili istemine ilişkindir. YİDK kararının davacı vekiline 06.07.2020 tarihinde tebliğ edildiği, 02.09.2020 günü açılan davanın 5000 sayılı kanunun 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

Uyuşmazlığın özü, davacıya ait ... sıra sayılı tasarımın, davalı şirkete ait tasarımlar karşısında 6769 sayılı SMK'nun 2 vd. maddelerinde yazılı koruma koşullarına sahip bir tasarım olup olmadığı isteminden ibarettir. Bu çerçevede özellikle anılan tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini haiz bulunup bulunmadığının tartışılması gerekmektedir.

Davacıya ait ... sayılı tasarım başvurusunun 16.04.2020 tarihinde gerçekleştiği, başvurularının 6769 sayılı SMK'nun 64/6(d) maddesi uyarınca reddedildiği, bu karara karşı yaptıkları itirazın TÜRKPATENT’in ... sayılı YİDK kararı ile nihai olarak reddine karar verildiği; davacı vekilinin YİDK kararının iptali talebiyle bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamındaki deliller, tarafların iddia ve savunması ile konunun uzmanlarından oluşturulan kurul tarafından hazırlanan bilirkişi raporu çerçevesinde değerlendirilmiş buna göre;

Dava Konusu Tasarımın Yenilik ve Ayırt Edicilik Kriterlerini Taşıyıp Taşımadığının Belirlenmesi:

Değerlendirmelerin sınır olarak belirtilen düzenlemeler kapsamında bir tasarımın yeni kabul edilebilmesi için (tescilli tasarım için) başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekir. Bu ana kuralın istisnası ise; başvuru veya rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından koruma talep edilen tasarımın kamuya sunulması halinde tasarımın yeniliğinin ve ayırt edici niteliğinin etkilenmeyeceğidir.

Yenilik ve ayırt edici nitelik hakkındaki değerlendirmenin yapılabilmesi için öncelikle bilgilenmiş kullanıcı profilinin ve dava konusu tasarım açısından seçenek özgürlüğünün belirlenmesi önemlidir.

Bilgilenmiş Kullanıcı Profilinin Belirlenmesi:

Yeni ve ayırt edici tasarımların korunacağı hüküm altına alınmıştır. Bir tasarımın korunması için zorunlu unsurlardan olan ayırt edicilik ile ilgili olarak;

“Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;

a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,

b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.” düzenlemesi yapılmıştır.

Belirtilen nedenlerle öncelikli olarak bilgilenmiş kullanıcı profilinin belirlenmesi gerekmektedir. Bilgilenmiş kullanıcı, tasarımın uygulandığı ürün hakkında belli bir bilgi birikimi olan, ancak bilgi birikimi bir uzmanın bilgi birikimi seviyesinde olmadığı gibi ürünü hiç tanımayan bir kişininki kadar da düşük seviyede olmayan kişidir. Bilgilenmiş kullanıcı kavramı ile bir uzman ifade edilmediği gibi ortalama bir tüketiciden daha üst düzeydeki bir ara veya nihai tüketicinin algılanması gerekmektedir. Bilgilenmiş kullanıcı, dikkatli bir kullanıcıdır. Bilgilenmiş kullanıcının ürünün doğası ve görünümü hakkında bilgi sahibi olması, ürünü daha önce belli bir süre kullanmış olması gerekir.

Somut uyuşmazlığa konu tasarım kafaya takılan yüz koruyucu siperlik ürününe aittir. Şu hâlde dikkate alınması gereken bilgilenmiş kullanıcı, kafaya takılan yüz koruyucu siperlik satın almaya niyeti olan veya satın alımı gerçekleştirmiş deneyimli ve bilgi sahibi tüketicilerdir.

Uyuşmazlık Konusu Ürünler İçin Seçenek Özgürlüğünün Belirlenmesi:

“Seçenek özgürlüğü” kavramı ile ilgili olarak, “Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.” düzenlemesi yapılmıştır. Uyuşmazlık kapsamına konu edilen kafaya takılan yüz koruyucu siperlik ile ilgili olarak seçenek özgürlüğünün ele alınması gerekmektedir.

Siperliğin kafaya takılabilmesi için aparata, yüz kısmını koruması için koruyucu yüzeye ve gerektiğinde açılıp kapatılması için ve koruma esnasında görüşü engellemesi için şeffaf bir koruyucuya sahip olması sayılabilecek işlevsel teknik zorunluluklardır. Bunu haricinde bu kısıtlar içerisinde ürünün kafaya nasıl takılacağı, takılma kısmının form yapısı, siperlik kısmının form yapısı gibi tasarımcının seçenek özgürlüğünün bulunduğu alanlar vardır. Her ne kadar tasarımcı için seçenek özgürlüğünün varlığından bahsedilmiş olsa da, ana form yapısındaki teknik zorunluluktan kaynaklı benzerlik ihtimali tasarımlar arasındaki küçük farkları da ayırt edicilik bakımından önemli bir hale getirmektedir.

Tescil başvuru görselleri ile Tasarım İşlem Dosyası “Araştırma ve İnceleme Raporu”nda tespit edilmiş olan 11.04.2020 tarihli kamuya sunma görselleri karşılaştırıldığında; Tasarımlar incelendiğinde ayniyet derecesinde benzer oldukları görülmüştür.

Yine tescil başvuru görseli ile ... ... sayfasından alınan 28.03.2020 tarihli görsel tasarımlar incelendiğinde ayniyet derecesinde benzer oldukları görülmüştür.

Yapılan karşılaştırmalar sonucunda tescil başvurusunda yer alan tasarımlar ile hem Tasarım İşlem Dosyası “Araştırma ve İnceleme Raporu”nda tespit edilmiş olan 11.04.2020 tarihli kamuya sunma görselleri hem de ... facebook sayfasından alınan 28.03.2020 tarihli görselin ayniyet derecesinde benzer oldukları kanısına varılmıştır. Her iki tasarımda davacı tescil başvuru tarihi olan 16.04.2020 den önce kamuya sunulmuştur ve başvurudan önceki 12 aylık süre içerisinde kalmaktadır.

Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda ilgili tasarımın ilk defa dava dışı ... tarafından 28.03.2020 tarihinde kamuya sunulduğu sabit ise de, bu şahsın mahkeme huzurunda tanık sıfatı ile alınan ifadesinde davaya konu siperliğe ilişkin paylaşımları davacıdan almak sureti ile yaptığını belirtmesi karşısında, dava konusu tasarımın ilk defa davacının talebi ile tanık tarafından kamuya sunulması dışında, kamuya sunulmadığı sonucuna varılmıştır.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde, YİDK tarafından alınan ... sayılı kararının yerinde olmadığı ve tasarımın tescil koşullarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın kabulüne, TÜRKPATENT YİDK'nun ... sayılı kararının iptaline, karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.