Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/296 K.2021/232

Davacı vekili 25.09.2020 harç tarihli dava dilekçesiyle; müvekkili şirketin 29, 30, 35.sınıflarda tescil edilmek üzere TÜRKPATENT nezdinde ... sayılı "..." ibareli marka tescil başvurusu yaptığını, başvurularının Markalar Dairesi Başkanlığı kararı ile re'sen reddedildiğini, bu ret kararına karşı yaptıkları itirazın bu kez TÜRKPATENT YİDK kurulunca 6769 sayılı SMK'nun 5/1-(b), (c) bentleri uyarınca nihai olarak reddedildiği,

oysa müvekkilinin “non-invasive” sıcaklık ölçüm araçlarında dünya lideri konumunda bulunduğunu, ilk ... arter termometresinin yaratıcısı olan ...’in şimdiye kadar üretilmiş en etkili “non-invasive” termometre olduğunu, www...com web sitesinin müvekkiline ait olduğunu ve 2001 yılından beri aktif olduğunu, ... ibaresinin tanımlayıcı olmadığını, “...” ibaresi tıbbi bir terim olarak görülse bile bilinçli tüketici olan doktor ve sağlık uzmanlarının anılan ibarenin şakak bölgesini ifade ettiğini anlamasının mümkün olduğunu,

bilinçli tüketici kategorisinde olan bu tüketicilerin müvekkilin markasından ve müvekkilin faaliyetlerinden haberdar olduğunu, YİDK’nın “scanner” ibaresinin tarayıcı olduğunu ifade etmiş olsa da scanner ülkemizde daha çok yazıcılarla ilgili “tarayıcı” anlamıyla kullanıldığını, “Scanner” ibaresinin ölçüm cihazı olarak algılanacağını belirten kurumun yaptığı bu yorum ile yetkisini aşmış olduğunu, başvurunun “beşeri ve tıbbi kullanım için tıbbi cihazlar yani kızıl ötesi kızılötesi radyasyon termometreleri” bakımından ayırt edici olarak kabul edilmesi gerektiğini, ... markasının ... sayıyla 10. sınıfta tescil edilmiş olduğunu,

müvekkilinin Türkiye’deki temsilcileri aracılığıyla satışlar yapıyor olması nedeniyle markasının ayırt edicilik kazanmış olduğunu belirterek, TÜRKPATENT YİDK'nun ... sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle;... markasının ayırt edicilik kazandığı iddiasının mesnetsiz olduğunu, ... ibaresinin insanın başının iki yanındaki bölgeye verilen isim olduğunu, ... ibaresinin tanımlayıcı olduğunu, savunarak, davanın reddine istemiştir.

YARGILAMA VE DELİLLER

Tarafların sav ve savunmaları dinlenmiş, delilleri toplanmış, iptali istenen ... sayılı YİDK kararı ve davacıya ait ... sayılı "..." ibareli başvuru sayılı marka işlem dosyası getirtilmiş, teknik ve özel bilgiyi gerektiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor objektif, dosya kapsamındaki delillerle tutarlı denetim ve hüküm kurmaya yeterli kabul edilmiş, ve Mahkememizce de benimsenmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlığın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Değerlendirilmesi ve Kabul Dava TÜRKPATENT YİDK’nun ... sayılı kararının iptali istemine ilişkindir. Kararın davacı vekiline 20.08.2020 tarihinde tebliğ edildiği, 25.09.2020 tarihinde açılan davanın 5000 sayılı kanunun 15/C maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir. Uyuşmazlığın özü, davacının ... sayılı "..." ibareli başvurusu yönünden, 6769 sayılı SMK'nun 5/1-(b) ve (c) madde ve bentleri anlamında tescil engeli bulunup bulunmadığından ibarettir.

... sayılı başvuru işlem dosyası incelendiğinde, davacının, 03.09.2019 tarihinde "..." ibaresinin 10.sınıfta yer alan "Medical devices, namely, infrared radiation detectors, infrared radiation scanners, and infrared radiation thermometers, for human and medical us(Beşeri ve tıbbi kullanım için tıbbi cihazlar, yani kızılötesi radyasyon detektörleri, kızılötesi radyasyon tarayıcıları ve kızılötesi radyasyon termometreleri)" emtiasında kullanılmak üzere marka olarak tescili istemiyle davalı kuruma başvuruda bulunduğu,

... kod numarasını alan başvurunun mutlak ret nedenleri yönünden incelenmesi sonucu, Markalar Dairesi Başkanlığı’nca, 6769 sayılı SMK'nun 5/1-(b) ve (c) bendi uyarınca reddine karar verildiği, bu kararın yeniden incelenmesi isteminin ise, TÜRKPATENT YİDK’nun, ... sayılı kararı ile nihai olarak reddedildiği, anılan kararın iptali istemiyle Mahkememiz önündeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş, buna göre;

SMK M. 5/1-b, c kapsamındaki değerlendirme:

SMK m. 5/1-b’ye göre; herhangi bir ayırt ediciliği olmayan işaretler, SMK m. 5/1-c’ye göre; Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler, marka olarak tescil edilemezler.

SMK m. 5/1-B ve C büyük ölçüde birbirini kapsamaktadır. Malların belli özelliklerini belirten bir kelime markası zorunlu olarak ayırt edici karakterden de yoksundur. Aynı zamanda bir marka kapsamındaki emtia için tasviri olması dışında başka nedenlerle de ayırt edicilikten yoksun kabul edilebilir.

SMK m. 7/1-c kapsamında kalan emtianın serbest kalmasında kamu yararı bulunduğu amacına hizmet eder.

Bu madde kapsamında kalan işaretler, emtianın temel karakteristik özelliklerine atıf yaptıklarından mal ve hizmetlerin kaynağını gösterme fonksiyonu ifa edemeyeceklerinden müşterilerin markalı ürünü beğendiklerinde tekrar almalarını veya beğenmediklerinde markalarının sakınmalarını sağlayacak bir işlev göremeyeceklerdir.

İşaretin SMK m. 5/1-c kapsamında olması için işaret ile mal ve hizmetler arasında markanın hitap ettiği kitlenin markayı gördüğünde düşünce sürecine girmeden doğrudan, tereddütsüz markanın tasviri olduğunu veya malların temel özelliklerine atıf yaptığını anlaması gereklidir.

SMK M. 5/1-c malların bazı özelliklerine dolaylı yoldan atıf yapan, malların bazı özelliklerini çağrıştıran markaları kapsamaz. Markanın tasviriliği değerlendirmesi öncelikle markanın hitap ettiği kitlenin markayı nasıl anladığında ve sonrasında mal ile hizmetlere göre yapılır.

Başvuru kapsamındaki emtialar şunlardır; 10 Medical devices, namely, infrared radiation detectors, infrared radiation scanners, and infrared radiation thermometers, for human and medical us. Termometre, temassız termometre gibi cihazlar hem sağlık profesyonellerine hem de ortalama düzeydeki kişilere hitap etmektedirler. Bebeklerin ateşinin ölçülmesi için termometreler, temassız termometreler yeni doğan bebeği olan aileler tarafından yaygın biçimde kullanılmaktadır. Ancak normal sıradan insanlar tarafından da alınsa sağlık açısından önemli olan bu tip cihazların belli bir kalitede olmasına özen gösterileceği ve bu nedenle 10. Sınıf kapsamındaki emtianın müşterisinin ortalamanın üzerinde bir dikkat ve özen sarf edecekleri açıktır.

Potansiyel müşterileri yüksek dikkat ve özen sarf edecek olmaları mutlak tescil engellerinin konusu olması olasılığını düşürmediği gibi kimi durumlarda tam tersi de olabilir.

... markası iki İngilizce kelimeden oluştuğu için İngilizce bilen veya İngilizce kelimelere aşina olan tüketici kesimi dikkate alınacak ya da “...” ibaresindeki İngilizce kelimelerin ülkemizde yaygın kullanımı olup olmadığının tespiti gerekecektir.

Sağlık profesyonelleri genel olarak hem eğitim sırasında hem de profesyonel faaliyetlerinde genel olarak mesleki terimlere aşinadırlar. Bu nedenle beynin iki yanındaki bölge “... bölge” olarak da adlandırılmakta, sağlık profesyonelleri arasında bu şekilde isimlendirilmektedir.

Aynı şekilde “scanner” ibaresi de “tarama anlamıyla” bilinmektedir. Tarama kelimesi “kanser taraması, bilgisayarlı tomografi taraması” gibi hastalıkların tanı ve teşhisine yönelik olarak hasta vücudunun bütünsel veya kısmi olarak görüntülemesinde kullanılan cihazlara ya da prosedürlere ilişkin kullanılan bir terimdir.

Kelimelerin bir araya getiriliş biçiminde de herhangi bir sıradışılık, herhangi bir dilbilgisi oyunu vs. olmadığına göre “...” marka ifadesinin hitap ettiği sağlık profesyonellerinin büyük bölümü tarafından “... bölge tarayan” olarak algılanacaktır. 10. sınıftaki bir tıbbi cihazın üzerinde “... bölge tarayan” ibaresinin kullanılmasının cihazın işlevi, karakteri, fonksiyonu, özelliği hakkında kullanıcıya doğrudan ve hiç tereddütsüz bir mesaj vereceği açıktır.

Bu nedenle “...” markasının iştigal konusu 10. sınıftaki emtia açısından SMK m. 5/1-b, c anlamında ayırt ediciliğinin olmadığı ve tasviri olduğu sonucuna varılmıştır.

Kullanım yoluyla ayırt edicilik hakkındaki değerlendirme: SMK m. 5/2’ye göre; Bir marka, başvuru tarihinden önce kullanılmış ve başvuruya konu mal veya hizmetler bakımından bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa bu markanın tescili birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentlerine göre reddedilemez.

Markanın kullanım yoluyla ayırt edicilik kazanıp kazanmadığı hususunda; markanın sahip olduğu pazar payı, markanın kullanım yoğunluğu ve yaygınlığı, kullanımın süresi, markaya yapılan yatırım, mallar ile markayı ilişkilendiren müşterilerin oranı, ticaret odaları, sektörel ve ticari, profesyonel birliklerin görüşleri, dikkate alınır.

SMK m. 5/2 kapsamındaki bir kullanımda aranan yoğun bir kullanımın yanında bu kullanım neticesinde özünde kaynak bildirme işlevi görmeyen bir işaretin bu işlevi kazanmış olması gereklidir. Kullanımın doğası ve etkisi sonucunda potansiyel müşteriler veya en azından potansiyel müşterilerin önemli bir kısmının malın belli bir teşebbüsten kaynaklandığını anlaması gerekir.

Davacı vekili “temopral scanner” markasının ülkemizde kullanım yoluyla ayırt edicilik kazandığını öne sürmüştür. Dosya içindeki bilgi ve belgeler davacının ülkemizde anılan ibareyi yoğun bir şekilde kullanarak ibareye davacının markası olarak algılanacak ikinci bir mana kazandırdığını göstermemektedir.

Dosya içindeki delillerden davacının ürününün ülkemizde de satıldığı, ....com web sitesine uzun zamandan beri ülkemizde de erişimin olduğu anlaşılmakla birlikte web sitesine ülkemizden trafiğin yoğunluğu, ülkemizde “...” markasının müşterilerce yoğun bir şekilde tercih edildiği, markanın yoğun bir şekilde pazarlanıp tanıtıldığı ve nihayetinde potansiyel müşterilerin çoğunun “...”ı davalının markası olarak tanıdığını, bildiğini ispat eden yeterli bilgi veya belge dosyada yoktur.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde, “...” markasının SMK m. 5/1-b,c kapsamında olduğu, kullanım yoluyla ayırt edicilik kazanıldığı yönünde bir izlenim doğmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.