Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/320 K.2021/196

Davacı vekili 12/10/2020 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; müvekkili şirketin ... sayılı ve "FİT", "Fit ...", "Fit ...", "Fit x", "fit", "fit", fit ...", "fit ...", "fit x" ibareli markalarının sahibi olduğunu, davalının, bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki “...” ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğunu, ... kod numarasını alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığına itirazda bulunulduğunu, ancak itiraz yerinde görülmeyerek reddedildiğini,

bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak YİDK tarafından reddine karar verildiğini, oysa müvekkili ...

Gıda’nın 1961 yılından bu yana faaliyet gösterdiği alanda birçok ürünün tanıtımı ve geliştirilmesini sağlayarak bir kalite sembolü olduğunu, “...” markasının TÜRKPATENT nezdinde tanınmış marka olarak tescilli olduğunu, WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı) nezdinde 23.02.2000 tarih ve 738993 no ile tescil edildiğini, müvekkilinin “fit” ibaresini ilk olarak 2000 yılında tescil ettirdiğini ve bu marka üzerinde yatırımlar yaparak markalarını da arttırdığını, müvekkili adına tescilli “FİT” ibareli markalar ile davalının tescil talebinde bulunduğu “...” ibareli markanın bulunduğu mal ve hizmet sınıfının aynı/benzer olduğunu,

taraf markalarının 29. 30. tescil sınıfları bakımından aynı emtialara sahip olduklarını, 2012 senesinden önceki NICE sınıflandırma listelerine göre ise besin takviyelerinin tamamının 30. sınıf altında gözükmesi sebebiyle dava konusu markanın 5. sınıfının 2. altsınıfında yer alan emtialar ile davacı markalarına tescilli 30. emtialar arasında benzerlik bulunduğu, “fit” ibaresinin zayıf bir ibare olmadığı, somut ve soyut ayırt ediciliği yüksek bir ibare olduğu ve geçmiş tarihli mahkeme kararlarında bu vasfın sabit görüldüğü, davalı kurumun iltibas değerlendirmesinde ortalama tüketici yaklaşımını dikkate almadığı, belirterek,

Türk Patent ve Marka Kurumu YİDK’nın ... sayılı kararının iptaline, ... sayılı “...” ibareli markanın 05. sınıfın 2. alt sınıfı ile 29 ve 30.sınıfın tamamı, yönünden iptaline, tescili halinde hükümsüz sayılmasına ve markalar sicilinden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle; işlem safahatını açıkladıktan sonra “fit” ibaresinin ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, diyet amaçlı ve yüksek kalori içermeyen gıdalara işaret ettiğini, bu ibareye dayanarak yapılan itirazın geçersiz olduğunu, “fit” ibaresinin sektörde herkesin kullanımına açık bir ibare olduğunu, davaya konu markanın tümüyle “...” ibaresi olarak dikkate alınması gerektiğini ve markaların benzer olmadığını ve kötü niyetin ispat edilemediğini, YİDK kararının usule ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle, itiraza konu “fit” ibareli markalarla müvekkili şirkete ait “...” ibareli markasının benzerlik ve karıştırma ihtimali olmadığını, markasının bütünsel şekilde “...” hecelemesi de dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini, “fit” ibaresinin herkes tarafından kullanılan, tanımsal anlamlar ihtiva eden, ayırt ediciliği düşük genel bir ibare olduğunu, zayıf markaların koruma kapsamının dar olduğunu, markaların benzer olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

YARGILAMA VE DELİLLER

Tarafların sav ve savunmaları dinlenmiş, TÜRKPATENT’den davalı şirkete ait ... sayılı marka başvurusu işlem dosyası ile itiraza dayanak marka tescil belgesi getirtilmiş, sunulan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor ve teknik yönlerden mahkememizin aşağıdaki kabulü doğrultusunda yararlanılmış; iltibas değerlendirmesi bir bütün olarak hukuki mesele olduğundan, rapordaki bu yönlere ilişen aksi görüş değerlendirmelere aşağıdaki gerekçelerle itibar edilmemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlıgın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler,Delillerin Tartışılması ve Kabul Dava TÜRKPATENT YİDK’nun ... sayılı kararının iptali ve tescili halinde davalı şirkete ait ... sayılı “...” ibareli markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemlerine ilişkindir. İptali istenen YİDK kararının davacıya 24/08/2020 tarihinde tebliğ edildiği, 12/10/2020 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı kanunun 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

Mahkememize uzman bilirkişi heyetinden alınan 16/04/2021 havale tarihli raporun çoğunluk görüşünde konu ayrıntılı irdelenmiş olup özetle.

"Dava konusu ... markasına tescilli tüm malların davacı markalarına tescilli mal ve hizmetler ile 6769 Sayılı SMK madde 6/1 anlamında aynı/aynı tür ve benzer olduğu, dava konusu ... markası ile davacının markaları arasında bütünsel açıdan benzerlik bulunmadığı, 6769 Sayılı SMK madde 6/5 anlamında davacının tanınmışlığa ilişkin iddialarının ispatlanamadığı ve somut olayda madde hükmündeki koşulların gerçekleşmediği, Davacının 6769 Sayılı SMK madde 6/9 bakımından davalı markasının kötü niyetle tescil ettirilmek istendiği yönde kasıt tespit edilemediği; ancak hukuki takdir ve değerlendirmenin Sayın Mahkemeye ait olduğu,

Dava konusu ... markasına tescilli tüm malların davacı markalarına tescilli mal ve hizmetler ile 6769 Sayılı SMK madde 6/1 anlamında aynı/aynı tür ve benzer olduğu, Dava konusu ... markası ile davacının markaları arasında bütünsel açıdan benzerlik bulunmadığı, 6769 Sayılı SMK madde 6/5 anlamında davacının tanınmışlığa ilişkin iddialarının ispatlanamadığı ve somut olayda madde hükmündeki koşulların gerçekleşmediği, Davacının 6769 Sayılı SMK madde 6/9 bakımından davalı markasının kötü niyetle tescil ettirilmek istendiği yönde kasıt tespit edilemediği; ancak hukuki takdir ve değerlendirmenin Sayın Mahkemeye ait olduğu," ifade edilmiştir.

Davada uyuşmazlığın özü, davacıya ait ... sayılı ve "FİT", "Fit ...", "Fit ...", "Fit x", "fit", "fit", fit ...", "fit ...", "fit x" ibareli markalarının, davalı şirketin ... sayılı “...” ibareli başvurusu yönünden SMK’nun 6/1, 6/5, 6/9 hükmü çerçevesinde tescil engeli olup olmadığı ve sonucuna göre ... sayılı YİDK kararının hukuka uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.

TÜRKPATENT’den getirtilen ... sayılı marka başvuru işlem dosyası incelendiğinde, davalı şirketin 12/11/2019 tarihinde “...” ibaresinin marka olarak tescili istemiyle davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğu, tescil kapsamında 05.(02), 29, 30.sınıftaki bir kısım emtiaların yer aldığı, başvurunun Resmi Marka Bülteninde ilan edildiği, ilana davacının ... sayılı ve "FİT", "Fit ...", "Fit ...", "Fit x", "fit", "fit", fit ...", "fit ...", "fit x" ibareli markaları ile benzerlik arz ettiği iddiasıyla itirazda bulunduğu, Markalar Dairesince itiraz yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de YİDK’nun ... sayılı kararı ile nihai olarak reddine karar verildiği, bu kararın iptali istemiyle mahkememiz önündeki davanın yasal süresinde açıldığı anlaşılmaktadır.

6769 sayılı SMK m.6/1 hükmü kısaca, bir marka başvurusunun daha önce yapılmış başvuru veya tescilli bir marka ile “karıştırılma ihtimali” bulunması ve önceki marka ya da başvuru sahibinin itiraz etmesi koşuluyla başvurunun reddini öngörmektedir.

Şu halde, iltibas ya da karıştırma riskinin varlığı için, tescil kapsamındaki mal/hizmetlerin ve aynı zamanda başvuru ve markanın (işaretlerin) karıştırma ihtimali bulunacak derecede aynı yada benzer olması gerekir; karıştırma ihtimalinin değerlendirilmesinde somut olayın tüm özellikleri dikkate alınarak bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. İlke olarak mal ve hizmet benzerliği ile değerlendirmeye başlanır.

Mal ve hizmetlerin benzerliği değerlendirilirken de çekişme konusu mal ve hizmetlerin ortalama tüketici kitlesi, doğal yapısı, kullanım amacı, fiyatı, alım sıklığı, üretim dağıtım ve satış kanalları ile yerleri, rekabet, ikame veya tamamlama ilişkisi olup olmadığı gibi bütün faktörler dikkate alınmalıdır.

Buna göre dava konusu başvurunun ... sayılı “...” ibaresinden oluştuğu, kapsamında 05.(02), 29, 30.sınıftaki "05 İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. 29 Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar.

Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. 30 Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler.

Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar.

Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.

Pekmez" mal ve hizmetlerin bulunduğu, itiraza dayanak markaların ise ... sayılı ve "FİT", "Fit ...", "Fit ...", "Fit x", "fit", "fit", fit ...", "fit ...", "fit x" ibarelerinden meydana geldiği ve koruma kapsamlarında 29, 30, 32, 35.sınıftaki mal ve hizmetlerin yer aldığı, gözlenmektedir.

Buna göre, açıklanan kriterler çerçevesinde yapılan değerlendirmede, dava konusu başvuru kapsamındaki mal ve hizmetlerin davacının itiraza mesnet markaları ile aynı/benzer/ilişkili oldukları tespit ve kabul edilmiştir.

İşaretlerin benzerliğine gelince, bu değerlendirmede, önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli bir faktördür. İşaretler de parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirmeli, ancak markayı oluşturan dominant yada ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.

Somut olayda çekişmeli başvuru standart karekterle yazılmış “...” ibaresinden oluşurken; itiraza dayanak markanın standart karekterle yazılı "FİT", "Fit ...", "Fit ...", "Fit x", "fit", "fit", fit ...", "fit ...", "fit x" ibarelerinden oluştuğu görülmektedir.

Dava konusu markanın düz yazı ile şekil unsuru ihtiva etmeksizin “...” ibaresini beyaz zemin üzerine siyah yazılı şekilde tescil edildiği görülmektedir. Davacıya ait gerekçe markalar ise, “Fit” ibaresini ortak olarak içermekte, “Fit” kelimesinin sonuna gelecek şekilde “...”, X”, “Indeks” ibarelerini bulundurmaktadır. Davacıya ait markaların dört tanesi, siyah renk ile oluşmuş kelime markası iken, diğer dört tanesi sarı ve pembe renklerden oluşmaktadır.

Markalar herhangi bir şekil unsuru içermemektedir. “fit” ibaresi İngilizce’de “uymak, uygun, zinde”, “ anlamına gelmektedir. Dava konusu markayı oluşturan kelimeler, yazıldığı gibi okunmakta ve telaffuz edilmektedir. Davacı markalarında yer alan “...” ibaresi ise, Türkçe’de de kullanılan “...” kelimesinin İngilizce’deki karşılığıdır. “dizin, fihrist” anlamında kullanılmaktadır.

Taraf markaları ortak olarak “FIT” kelimesini içermekte, uyuşmazlık “FIT” markasının ortaklığından kaynaklanmaktadır. “FIT” kelimesi, anlamı olan, orijinal olmayan, bir diğer deyişle davacı tarafça türetilmiş bir marka olmamakla birlikte, taraf markalarında ayniyet taşıyan 29, 30, ve 35. sınıf emtialar ile ilişkilendirilebilecek/bağlantı kurulabilecek bir kelime değildir.

Dava konusu marka başvurusu ile davacıya ait markaların, ortak olarak “FIT” ibaresini içermelerinden kaynaklı olarak, markalar arasında görsel ve işitsel olarak benzerlik bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu reddedilir denilmektedir. Bu anlamda tanınmışlık için; yukarıda sayılan koşullara ek olarak ulusal tescil şartı, niteliksel tanınmışlık ve markanın ününden haksız yararlanma olguları da aranır.

Bir markanın tanınmışlıktan yararlanması için yukarıda sayılan şartların gerçekleşmiş olması gerektiği, somut olay açısından ise, TÜRK PATENT kayıtlarında davacının “fit” ibareli herhangi bir markasının tanınmış marka olarak tescili olmadığı görülmekle birlikte “...” ibareli markalarının ise tanınmış olup olmadığının uyuşmazlığa bir etkisi bulunmadığına kanaat getirilmiştir.

Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakla ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, davalı şirketin kötü niyetli olmadığı kanaatine varılmıştır

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın kabulüne, karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

İlk Masraf 116,60.-TL Posta Masrafı 112,50.-TL Bilirkişi Ücreti 2.100,00.-TL Toplam 2.329,10.-TL