Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/92 K.2021/45

Davacı vekili 10.03.2020 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle; müvekkili şirketin ... sayılı "..." ibareli markanın sahibi olduğunu, davalının ... sayılı "..." ibareli markasının müvekkili markası ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer olduğunu, davalının kötü niyetle başvuru yaptığını, ayrıca taraf markalarının da 05.sınıfta müşterek sınıfta tescilli olduğunu belirterek, davalı adına tescilli ... sayılı "..." ibareli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı şirkete vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı markasının “soluk almak” manasına geldiği ve üründen istenilen faydayı elde etmek özelliği nedeniyle taklidin söz konusu olmadığını, markanın ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, müvekkilinin ürününün Türkiye’de satışı olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

YARGILAMA VE DELİLLER

Tarafların sav ve savunmaları dinlenmiş, TÜRKPATENT’den davalı şirkete ait ... sayılı marka başvurusu işlem dosyası ile itiraza dayanak marka tescil belgeleri getirtilmiş, sunulan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

GEREKÇE

Dava davalıya ait ... sayılı "..." ibareli markanın hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

TÜRKPATENT’den getirtilen ... sayılı marka başvuru işlem dosyası incelendiğinde, davalı şirketin 02.05.2019 tarihinde "..." ibaresinin marka olarak tescili istemiyle davalı TÜRKPATENT'e başvuruda bulunduğu, tescil kapsamında 05.sınıftaki "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları." emtiasının yer aldığı, başvurunun 23.12.2019 tarihi itibariyle tescil edildiği tespit ve kabul edilmiştir.

Davacının itiraza mesnet markasının ise başvuru tarihinin 26.03.2019 olduğu; ... sayılı "..." ibaresinden oluştuğu, kapsamında 05.sınıftaki "Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.

Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları." emtianın yer aldığı ve 12.09.2019 tarihi itibariyle tescilli olduğu anlaşılmıştır.

SMK M. 6/1 Kapsamındaki değerlendirme:

SMK m. 6/1’e göre; "Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir" hükmü amirdir.

Emtiaların Benzerliği:

Yargıtay’ın yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere, farklı sınıf ve/veya alt gruplarda yer alan mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının tespitinde, bahse konu mal veya hizmetlerin hitap ettiği tüketici kesiminin özellikleri dikkate alınmak suretiyle; Bu mal veya hizmetlerin benzer ihtiyaçları giderip gidermediği, Dağıtım kanallarının ve satış yerlerinin aynı olup olmadığı, İkame imkânlarının bulunup bulunmadığı, birbirlerini tamamlayıcı niteliklerinin bulunup bulunmadığıdır.

Benzer markaları bu farklı sınıf ve alt gruplardaki mal veya hizmetler üzerinde gören tüketicilerin herhangi bir şekilde markalar arasında veya marka sahibi işletmeler arasında bir bağlantı kurup kurmayacağı, hususları göz önünde tutulan kıstaslar arasındadır.

Taraf markalarının kapsamında yer alan mallar incelendiğinde, davalı markasının 05. sınıfın 01. alt sınıfındaki "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler" dışındaki emtianın aynı olduğu; 05. sınıfın 01. alt sınıfı ise davacının markası kapsamında olmadığı tespit ve kabul edilmiştir.

Potansiyel Müşterinin Dikkat ve Özeni;

Bilindiği üzere, markalar arasındaki benzerlik değerlendirmesi görsel, duysal ve kavramsal açıdan en önemlisi de potansiyel müşterinin bakış açısından yapılır(..... Markalar arasındaki müşterek emtia olan 5. Sınıfın potansiyel müşterisinin dikkat ve özeni ortalamadır.

Önceki Markanın Ayırt Ediciliği:

Önceki markanın ayırt ediciliği, markanın koruma kapsamının belirlenmesinde dikkate alınacak unsurlardan birisidir. Lakin, ayırt ediciliği düşük olan markalarda küçük farklılıklar, iltibası önlemeye yetecekken, ayırt ediciliği yüksek olan markalarda daha büyük farklılıklar aranacaktır. Ancak, şunu da belirtmek gerekir ki önceki markanın ayırt ediciliği karışıklık riski değerlendirmesinde dikkate alınabilecek faktörlerden sadece birisidir ve tek başına iltibasın varlığını veya yokluğunu göstermez.....sınıf açısından “...” markasının ayırt ediciliği ortalamadır.

Davalı vekili 05. sınıf açısından “iyi soluk al” manasına gelmesi nedeniyle “...” markasının ayırt ediciliğinin düşük olduğunu öne sürmüş olsa da 05. sınıfın 01. alt sınıfındaki “ilaçlar” dışında diş hekimliği malzemeleri, diyebetik maddeler, hijyenik ürünler gibi emtia açısından tescilli olan önceki markanın ayırt ediciliği ortalamadır. ... ibaresinin diş hekimliği malzemeleri, diyet maddeleri vs gibi emtia açısından tasviri veya çağrıştırıcı bir anlamı yoktur. ...’in “iyi soluk al” manasına gelmesinin bu nedenle bir önemi yoktur.

Markaların Benzerliği:

Markalar arasındaki benzerlik değerlendirmesi görsel, duysal ve kavramsal açıdan en önemlisi potansiyel müşterinin bakış açısından yapılır....Önceki markaların esaslı kök unsuru “...”dir. Sonraki marka ise aynı kelimeleri farklı kelime dizininde “...” şeklinde içermektedir. Önceki markada İngilizce “nefes almak” anlamına gelen “...” kelimesi “...” şeklinde yazılmışsa da “.../...” kelimelerini müşterilerin aynı şekilde algılayacakları açıktır. Markalar arasındaki renk, yazım sitili farklılığı da dekortatif önemdedir. Bu nedenlerle uyuşmazlık konusu markaların bütünsel olarak yüksek oranda benzer olduğu sonucuna varılmıştır.

Karıştırılma İhtimali

Karıştırılma ihtimali halkın halkın mal ve hizmetlerin aynı veya bağlantılı kaynaktan geldiği yönünde yanılgıya kapılma riskidir (...). Karıştırılma ihtimali değerlendirmesi, markaların benzerliği, emtiaların benzerliği gibi çeşitli faktörlerin dikkate alınmasıyla yapılır ...

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda markaların yüksek oranda benzer emtiaların da 05. sınıfın 01. alt sınıfı dışında aynı olması nedeniyle markalar arasında 05. sınıfın 01. alt sınıfı dışında markalar arasında karıştırılma ihtimali olduğu kanaatine varılmıştır.

05. sınıfın 01. alt sınıfı açısından da; markaların benzerlik seviyesinin yüksekliği ile 05. sınıfın 01. alt sınıfıyla diğer alt sınıfları arasında belli oranda benzerlik kurulabileceği hususları karıştırılma ihtimali açısından dikkate alınabilirse de 05. sınıfın 01. alt sınıfı ilaçları kapsamaktadır. Bir ilacın üzerinde mesela bir astım ilacının üzerinde “...” ibaresini gören bir hasta bunu aldığında daha rahat nefes alacağı mesajını doğrudan alacağından “...” ibaresinin bu emtia açısından ayırt ediciliği yoktur. Bu nedenle 05. sınıfın 01. alt sınıfı açısından karıştırılma ihtimali olmadığı kanaatine varılmıştır.

Kötü Niyet Hakkındaki Değerlendirme:

SMK m. 6/9’a göre: Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. SMK m. 25’e göre 6. maddede sayılan hallerin hükümsüzlük nedeni olması karşısında kötü niyetle yapılan başvuru aynı zamanda bir hükümsüzlük nedenidir. Yargıtay HGK .... sayılı kararında marka tescilinde kötü niyeti; başkasının markasından haksız olarak yararlanmak veya gerçekte kullanmayıp yedekleme, marka ticareti yapma amacına yönelik başvuru ve tesciller, olarak tanımlamıştır.

Memiş’e göre; iyi niyetin esas olması “normal olma”dan kaynaklanır. Şayet içinde bulunulan vakıalar normal değilse iyi niyet esas olmayacaktır(BKZ.Doç.Dr. Tekin Memiş, Kötü Niyeli Marka Tesciline Bağlanan Sonuçlar s. 418).

Davalının kötü niyetinin dayanağı önceki marka hakkındaki mevcut veya muhtemel bilgi ile Macro markasının kullanım yoluyla kazandığı bilinirliktir. Kötü niyet iddiasının somutlaştırılamadığı kanaatine varılmıştır.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde, SMK m. 6/1’in koşullarının önceki markanın kapsamında olan 05. sınıfın 01. alt sınıfındaki.

İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler, emtia açısından oluşmadığı , bunun dışındaki emtia açısından oluştuğu, bu çerçevede, ... sayılı ... markasının hükümsüzlüğü koşullarının markanın kapsamındaki 01. bentte zikredilen emtia dışındaki.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları, açısından oluştuğu, kötü niyet iddiasının somutlaştırılamadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

İlk Masraf 116,60.-TL · Posta Masrafı 89,50.-TL · Bilirkişi Masrafı 1.800,00.-TL · Toplam 2.006,10.-TL